YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1532
KARAR NO : 2023/1728
KARAR TARİHİ : 27.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2542 E., 2022/2082 K.
DAVALILAR :1-…
2- …
vekili Avukat …
…
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/115 E., 2022/271 K.
Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK Bşk. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı …’nın 27.09.2019 – 30.09.2019 tarihleri arasında kurumca davacı işyerinde çalıştığı kabul edilerek aylık prim ve hizmet belgesi istendiğini, davalının bu tarihler arasında davacı işyerinde çalışmadığını, buna dair kuruma yapılan itirazın komisyon kararıyla reddedildiğini beyanla; komisyon kararının iptalini, ödenen idari para cezasının iadesini, davalının resen belirlenen sigortalılığının iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
“Davanın kabulü ile; davalı …’nın davacı şirkete ait iş yerinden bildirilen 27.09.2019 – 30.09.2019 tarihleri arasındaki 4 günlük sigortalılığının iptaline” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme gerekçesinde diğer davalının, davacı işveren nezdinde 01.10.2019 – 22.10.2019 tarihleri arasında sigortalı gösterilen dava dışı işçi …’dan önce fiili çalışmasının olmadığını kabul etmesine rağmen davacı işveren tarafından resmi olarak bildirilen işe giriş tarihinin zaten 01.10.2019 tarihli olduğunu, kaldı ki …’ın dahi tanık olarak dinlenmediğini, bu halde gerekçeye göre diğer davalının sadece Eylül ayına ait 4 günün değil Ekim ayındaki sigortalılığının da iptaline karar verilmesi gerekeceği, bu halin resmi yazışmalara ve davacının beyan ve taleplerinin de dışına çıkılması anlamına geleceğini, bu halde yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, görevsizlik itirazı değerlendirilmediğinden kararın yerinde olmadığını, iş bu dava niteliği gereği idari para cezasının iptali konulu olduğunu, bu sebeple de idare mahkemesinde görülmesi gerektiğini, ayrıca davacı aleyhine tahakkuk ettirilmiş idari para cezası işleminin tümüyle mevzuata uygun tesis edildiğini, bu sebeplerle de davanın reddi gerekirken verilen kabul kararının hukuka aykırı olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu … Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ nün 31.10.2019 tarih ve 2019/HK/406525/095 sayılı denetmen durum tespit raporunda da ayrıntılı olarak görüleceği üzere; iş yerinde yapılan denetim sonucu düzenlenen 31.10.2019 tarih ve 2019/HK/406525/095 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmen raporu ile davalının 01.10.2019 olan işe giriş bildirgesinin 27.09.2019 tarihine çekilerek 2019 yılı Eylül ayındaki 4 günlük sigortalılığının sağlanması gerektiği hususunun Kanunun 59 uncu maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasından tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olayla ilgili işlemlerin yemin hariç her türlü delile dayandırılabileceği ve denetmen tarafından düzenlenen tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu, işveren tarafından aksi bir delil de itiraz dilekçesi ekinde sunulamadığından idari para cezası ve tahakkuk ettirilen prim borcunun hukuka uygun olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
“Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili istinaf sebeplerini tekrarla, mahkeme kararlarının gerekçelerinin çelişkili olduğu, tanık beyanlarına göre kararın yanlış olduğu gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı …’nin 27.09.2019 – 30.09.2019 tarihleri arasında davacı işyerinde çalışıp çalışmadığı, kurum işleminin iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79, 5510 sayılı kanunun 86 ncı madde hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Davacı taraf dava dilekçesinde her ne kadar komisyon kararının iptali, ödenen idari para cezasının iadesi ve davalının resen belirlenen sigortalılığının iptalini talep etmiş ise de; davacı tarafın talebinin özünde kurum işleminin iptali olduğu, davanın kabulü halinde kurum işleminin iptaline karar verilmesi gerekeceği, ancak ilk derece mahkemesince hükümde sadece resen tespit edilen sigortalılık süresinin iptaline karar verilmiş olması anlaşılmakla karar bu yönüyle isabetsiz bulunmuştur.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı Kurum’un temyiz itirazlarının kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararının “Davanın kabulü ile; davalı …’nın davacı şirkete ait iş yerinden bildirilen 27/09/2019 – 30/09/2019 tarihleri arasındaki 4 günlük sigortalılığının iptaline” şeklindeki 1 numaralı hüküm fıkrasının silinerek yerine “Davanın kabulü ile, davalı …’nın 27.09.2019 – 30.09.2019 tarihleri arasında davacı işyerinde çalıştığının tespiti ve buna istinaden düzenlenen 31.12.2019 günlü, 61648521-206.99-E.20806537 sayılı kurum işleminin iptaline, davalı …’nın 27.09.2019 – 30.09.2019 tarihleri arasında davacı işyerinde çalışmadığının tespitine” sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.02.2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
…