YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1541
KARAR NO : 2023/5338
KARAR TARİHİ : 15.05.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/95 E., 2021/169 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın reddi
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine 21. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma Kararına karşı Mahkemesince Direnilmesi üzerine Yargıtay Hukuk Genel Kurulun’ca teknik anlamda direnme bulunmadığı gerekçesiyle dosyanın bozularak Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Mahkemesince yeniden direnme kararı verilmesi üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nca mahkemesince yeniden delil toplamak üzere yeni bir karar verildiği ve kararın özel daire tarafından incelenmesi gerektiği gerekçesiyle Dairemize gönderilen dosya davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılara ait olan ve babasının bekçilik yaptığı … Çiftliği’nde 01.05.1983 tarihinde niteliksiz işçi olarak çalışmaya başladığını, davacının çiftlikte kullanılan… ve… plakalı traktörlerin şoförlük ve bakım işlerini yürüttüğünü, davacının 05.12.1985 tarihinde askere gittiğini, 1987 yılında haziran ayında askerden dönen davacının 01.07.1987 tarihinden itibaren babasının yaş ve sağlık sorunları nedeniyle bıraktığı bekçilik ve vekillik işlerinde çalışmaya başladığını, çalışmasının 01.01.2013 tarihine kadar devam ettiğini, davacının davalı işverenlere ait işyerinde hem gece, hem de gündüz bekçilik yaptığını, hemde çiftliğin idaresini üstlenenlerin yapılmasını istediği faaliyetlerin işçiler vasıtasıyla yapılmasını sağladığını, davalılar tarafından sigortasının yapılmaması nedeniyle 2001-2008 yılları arasında ek iş olarak civar köylerdeki çocukların taşımalı sistemle okula götürülmesini üstlenen bir firmada çalıştığını, bu çalışmasının günde iki-üç saatini aldığını, davacının ek iş yapmasına rağmen davalı işyerindeki çalışmasının kesintiye uğramadığını, beyan ederek, davalının işyerinde çalışma süresinin ve çalışmaya ilişkin ücretlerinin (sigorta primine esas ücretin) Sosyal Sigortalar Kanun’un 79 uncu maddesine göre tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, davalılardan …, … ve …’e husumet yöneltilemeyeceğini, çalışıldığı iddia edilen çiftiliğin aile bireylerinin mirasçılık durumunun söz konusu durumunda da davanın … mirasçıları aleyhine açılması gerektiğini, … Çiftliğinin … Ailesine ait gerçek kişi sıfatına haiz 1420 dönümlük tarlada 3 ortaklı susuz tarım yapılan bir aile çiftliği olduğunu, çiftlikte sadece sussuz tarım işlerinin yapıldığını, tarla işlerinin yönetiminin aile bireyleri tarafından yerine getirildiğini, çiftlikte tarımsal faaliyet yürütülmesi nedeniyle yılın belirli dönemlerinde ekim-sürüm v.s. yapıldığını, davacının işin mahiyeti gereği arazide gündelikçi tarım işçisi sıfatıyla ihtiyaç olması durumunda çalıştığını, davacının babasının sağlık sorunları nedeniyle işe başladığını iddia ettiği tarihte babasının 46 yaşında olduğunu , çiftlikte güvenlik işlerinin köy bekçisi tarafından sağlandığını, davacı ile müvekkilleri arasında sözleşme olmadığını, davacının evinin çiftliğin yakınında olduğunu, davacının sigortalı çalışması sona erdikten sonra da yeşil kart kapsamına dahil olduğunu, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı … vekili cevap dilekçesinde özetle, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, kurum kayıtlarında davacının, davalılara ait iş yerinde çalıştığına ilişkin bir delil veya bildirim bulunmadığını, kuruma bildirilen günlerin tespitinde hukuki yarar bulunmadığını, kurum kayıtlarının resmi belge olması nedeniyle davacının resmi kayıtlarda görülmeyen hizmetinin varlığını kanıtlamasının ancak aynı güçte deliller ile mümkün olduğunu, bu iddianın tanık beyanları ile ispatının mümkün olmadığını, davacının davalı işverene ait işyerinde kuruma bildirilen günler dışında çalıştığını gösterir bir tespit ve belge bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin 06.10.2015 tarihli, 2015/11035 Esas ve 2015/17737 Karar sayılı ilamı ile; eksik inceleme nedeniyle karar bozulmuştur.
B. Direnme ve Hukuk Genel Kurulu Kararı
1.Mahkemesince önceki kararında direnme kararı verilmiş ve karar davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş ve direnme yerinde görülmeyerek Hukuk Genel Kurulu’na gönderilmiştir.
2.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.03.2019 tarihli, 2017/21-2660 Esas ve 2019/273 Karar sayılı ilamı ile teknik anlamda direnme bulunmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
C.İlk Derece Mahkemesi Kararı
Mahkemesinde bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, tekrar önceki kararda direnilmesine karar verilmiş ve karar davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş ve direnme yerinde görülmeyerek Hukuk Genel Kurulu’na gönderilmiştir.
D. Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.10.2022 tarihli, 2022/(21)10-846 Esas ve 2022/1406 Karar sayılı ilamı ile yeniden delil toplamak üzere yeni bir karar verildiği ve kararın özel daire tarafından incelenmesi gerektiği gerekçesiyle Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Karara karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, kararın haksız ve hukuka aykırı olduğu, kararın bozulmasına karar verilmesi talebiyle temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
3. Değerlendirme
Somut olayda; dosya kapsamında, yapılan keşif, bilirkişi raporları ve dinlenen kamu tanıklarının beyanları birlikte değerlendirildiğinde, … İli, Oğuzeli ilçesi, Çatalsuköyü sınırları içerisinde bulunan … Çiftliği adlı işyerinin 1.342.930,42m2 büyüklükte olması, işyerinde modern tarım ekipmanlarının kullanılması, yapılan tarımsal ürün çeşitliliği, depolarda hasat edilmiş depo dolusu buğday, arpa, mercimek vs ürünlerin bulunması, söz konusu tarımsal faaliyetlerin devamlılığı için en az 4 adet sürekli çalışacak işçi ihtiyacının bulunması, bu iş yerinden hiç bildirimli çalışanın bulunmaması, dinlenen kamu tanıklarının beyanlarından davacının çiftlikte traktör kullandığı, kahyalığını, bekçiliğini yaptığı, aynı zamanda kendisine ait araç ile ilköğretim öğrencilerine servisçilik yaptığı ve bu çalışmanın yaklaşık günlük 1 saat zaman aldığı ve çiftlikteki çalışmalarını kesintiye uğratmadığı, çiftlik sahibine ait olduğu belirtilen çiftliğinde yanında bulunan yıkık evde ikamet ettiği, çiftlikteki faaliyetin yıllın tamamında devam ettiği ve davacı ile davalılar arasında ortakçılık ilişkisi olmadığı yönündeki tanık beyanları, bilirkişi saptamaları ve gelen cevabı yazılar gözetiğinde davacının davalı işyerinde çalıştığı anlaşılmakta olup askerlik ve bildirim yapılan dava dışı işyeri çalışmaları dışlanmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,
15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.