YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1573
KARAR NO : 2023/2663
KARAR TARİHİ : 16.03.2023
…
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2218 E., 2022/2343 K.
…
…
HÜKÜM/KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/431 E., 2018/135 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edildiği, davalı … İnşaat Müh. Nakliyat ve Harfiyat Orman Ürün. Ltd.Şti. vekili tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasının talep edildiği ancak dosyasının duruşmaya tabi işlerden olmadığı anlaşılmakla duruşma istemi reddedilerek kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından davalı … İnşaat Müh. Nakliyat ve Harfiyat Orman Ürün. Ltd. Şti. vekilinin temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin talebinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işyeri nezdinde 11.06.2012- 04.08.2013 ve 11.09.2013- 18.01.2015 tarihleri arasında geçen ve Kuruma eksik olarak bildirilen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … İnşaat Müh. Nakliyat ve Harfiyat Orman Ürün. Ltd.Şti. vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile davalı işyerinin muhtelif ihale işleri aldığını, davacının ihale süreleri ile sınırlı olarak ve usulüne uygun olarak Kurum’a hizmetlerinin bildirildiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Feri müdahil … Başkanlığı vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davanın kamu düzeninden olup yöntemince inceleme ve araştırma yapılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
… 3. İş Mahkemesinin 24.04.2018 tarihli ve 2016/431 E. , 2018/135 K. no lu kararıyla “davanın kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde 11.06.2012- 04.08.2013 ve 11.09.2013- 18.01.2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 26.02.2019 tarihli ve 2018/1764 E. , 2019/348 K. no lu kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu ne var ki Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrası amir hükmüne aykırı olarak, infazda tereddüt yaratacak şekilde çalışmanın sosyal güvenlik destek primine tabi olacak şekilde gerçekleştiğinin belirtilmediği, bu durumun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği belirtilerek; “… 3. İş Mahkemesinin 24.04.2018 gün ve 2016/ 431 E. – 2018/ 135 K. sayılı hükmün kaldırılmasına,” yerine, “davacının davasının kabulü ile, davacının davalıya ait iş yerinde 11.06.2012-04.08.2013 ve 11.09.2013-18.01.2015 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primine tabi, hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,” şeklinde karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … İnşaat Müh. Nakliyat ve Harfiyat Orman Ürün. Ltd. Şti. ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
2. Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 20.02.2020 tarih ve 2019/2876 Esas ve 2020/982 Karar sayılı ilamı ile Mahkemece duruşmalarda dinlenen tanıkların yetersiz beyanları dikkate alınarak sonuca gidildiği, davacının davalı işyerinde belirtilen sürelerde kesintili olarak çalıştığı iddiasının her türlü şüpheden uzak biçimde ortaya koyulması gerektiği, yazılı şekilde hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçesine dayalı olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin 24.03.2021 tarihli ve 2020/712 E. , 2021/527 K. no lu kararı ile bozma ilâmına uyularak “6100 sayılı HMK’nın 356 ve 359 uncu maddeleri uyarınca feri müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, … 3. İş Mahkemesine ait 24.04.2018 gün ve 2016/431 Esas 2018/135 karar sayılı kararının kaldırılmasına, yerine, “davanın kabulü” ile, “davacının davalıya ait işyerinde 11.06.2012 -04.08.2013 ve 11.09.2013-18.01.2015 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primine tabi hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,” şeklinde karar verilmiştir.
C. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … İnşaat Müh. Nakliyat ve Harfiyat Orman Ürün. Ltd. Şti. ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
2. Dairenin 23.09.2021 tarih ve 2021/5420 Esas ve 2021/10901 Karar sayılı ilamı ile her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamı doğrultusunda davalı işyerinin iş aldığı dava dışı firmaların bordrolu tanıkları dinlenmiş ise de tanık beyanlarının çalışma olgusunun ortaya konulması açısından yetersiz kaldığı gerekçesine dayalı olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.
D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, özellikle şöför olarak çalıştığı anlaşılan davacı hakkında davalı işverene ait farklı sicil numaralı işyerlerinden bir kısım hizmetlerinin bildirildiği, dinlenen bordro/kamu tanıklarının beyanları ve kamu tanık beyanlarını destekler davacı tanık beyanları ile davalı şirkete ait olduğu anlaşılan … plakalı araç için 03.11.2014 tarihinde davacı adına düzenlenen trafik para cezasının bulunması karşısında, davacının hükme konu dönemde emeğini ve zamanını davalı işverenin emrine hasrettiğine, aradaki çalışma ilişkisinin varlığına ve hizmet akdine dayalı olduğu anlaşılmış, 15.4.1988 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı aldığı anlaşılan davacının, davalıya ait işyerlerinden hizmetlerinin 2 koduyla bildirilmiş bulunması dikkate alındığında ise, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 inci fıkrasındaki “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” yönündeki amir hükme aykırı olarak, infazda tereddüt yaratacak şekilde çalışmanın sosyal güvenlik destek primine tabi olacak şekilde gerçekleştiğinin belirtilmemiş olması karşısında, 6100 sayılı HMK’nın 356 ve 359 uncu maddeleri uyarınca fer’i müdahil SGK vekilinin istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve yerine aşağıda yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmiştir” gerekçesine dayalı olarak;
“6100 sayılı HMK’nın 356 ve 359 uncu maddeleri uyarınca fer’i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, … 3. İş Mahkemesine ait 24.04.2018 gün ve 2016/431 Esas 2018/135 karar sayılı kararının kaldırılmasına, yerine,
Davanın kabulü ile, davacının davalıya ait işyerinde 11.06.2012 -04.08.2013 ve 11.09.2013-18.01.2015 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primine tabi hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,” şeklinde karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı … İnşaat Müh. Nakliyat ve Harfiyat Orman Ürün. Ltd. Şti. ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı … İnşaat Müh. Nakliyat ve Harfiyat Orman Ürün. Ltd. Şti. vekili; hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiğinden çalışma olgusunun duraksamaya yer bırakmayacak şekilde aydınlatılmasının gerektiğini, Yargıtay’ın kararlılık kazanan uygulamalarına göre davanın ispatı için mutlaka yazılı delillerin varlığının aranmasının gerektiğini, hatta tanık anlatımlarının da bu yazılı delilleri desteklemelerinin gerektiğini, tüm dosya kapsamı, tanık beyanları ve deliller bir bütün halinde incelenip değerlendirildiğinde tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, yoruma dayanan beyanlarının da davacının iddiasının ispatı açısından yeterli olamadığını beyan ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Fer-i müdahil Kurum vekili; davacının hizmet akdine dayalı fiili çalışma olgusu yeterli ve somut delillerle ispatlanamadığını, Kurumun resmi kayıtlarının incelenmesinde, davacı tarafından çalışıldığı iddia edilen hizmetlere ilişkin ücret bordorosu, prim bildirge ve bordroları gibi belgelerin bu güne kadar iş veren tarafından Kuruma intikal ettirilmediğini, Kurumun feri müdahil sıfatının bulunduğunu, davanın reddinin gerektiğini beyan ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri,
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı … İnşaat Müh. Nakliyat ve Harfiyat Orman Ürün. Ltd. Şti. vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…