Yargıtay Kararı 10. Hukuk Dairesi 2023/1741 E. 2023/1815 K. 01.03.2023 T.

YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1741
KARAR NO : 2023/1815
KARAR TARİHİ : 01.03.2023

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/131 E., 2022/472 K.
DAVALILAR : 1-… vekili Avukat … 2-Groupama Sigorta A.Ş. vekili Avukat … 3-… 4- … Sigorta A.Ş.
DAVA TARİHİ : 08.06.2011
KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili, davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısı …’in 22.06.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda öldüğünü, müteveffa sigortalının hak sahiplerine 171.310,51 TL PSD geliri ve 247,43 TL cenaze masrafı ödendiğini, trafik kaza raporunda olayın meydana gelmesinde davalı …’ın asli kusurlu, diğer davalı …’un ise tali kusurlu bulunduğunu, davalı …’ın kullandığı … plakalı aracın 06.04.2009 tarih ve … poliçe nosu ile… Sigorta A.Ş. tarafından sigortaladığını, davalı …’un kullandığı … plakalı aracın 410395 acente kodu ile 25.04.2009 tarih ve … poliçe nosu ile… Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığını, belirtip kusur ve miktar yönünden fazlaya ilişkin talep ve dava hakkını saklı tutup 85.655,25 TL PSD geliri ve 123,71 TL cenaze gideri olmak üzere toplam 85.778,96 TL kurum alacağının gelir bağlama kararının onay tarihi ile sarf ve tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı … şirketleri için poliçe limiti dahilinde olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen birinci davada ( … 4. İş Mahkemesi’nin 2012/47 Esas – 2012/3 Karar sayılı dosya); … İl Müdürlüğünde 1029734.35 sicil sayılı dosyada işlem gören … Gıda San ve Tic. Ltd. Şti işyeri sigortalısı 14714501 ss nolu … n’ın 22.06.2008 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucunda %100 oranında malul kaldığını, söz konusu olayın 506 sayılı Kanun’un 11 nci maddesine göre bir iş kazası olduğunu, iş kazası nedeniyle sigortalıya 259.963,60 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığı 12.554,67 TL geçici iş göremezlik ödeneği tediye edildiği, 1.200,38 TL tedavi masrafı yapıldığını, böylece toplam kurum zararının 273.718,65 TL olduğunu, olay nedeniyle Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş. Müf. tarafından 19.09.2008 tarihli 109 sayılı rapor ve SGK Müf. E.K. tarafından 105868/INC/05 sayılı rapor düzenlendiği, söz konusu raporun incelenmesinde … ve … hakkında 506 sayılı Kanun’un 26/2 nci maddesinin uygulanması gerektiğinin belirlendiğini, olay nedeniyle … 3.Ağır Ceza Mahkemesinde 2008/295 Esas sayılı dosyası ile davalılar hakkında kamu davası açıldığını 17.11.2008 tarihli 2008/426 K. sayılı kararla cezalandırılmalarına hükmedildiğini, karara dayanak teşkil eden kusur bilirkişi raporunda davalı (sanık) … asli kusurlu, davalı (sanık) …tali kusurlu bulunduğunu trafik kazası tespit tutanağında davalı … kullandığı … plakalı aracın 06.04.2009 tarihli 782195 poliçe numarası ile… Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığının davalı …’un kullandığı … plakalı aracın … acente kodu ile 25.04.2009 tarih … poliçe no ile davalı… Sigorta AŞ tarafından sigortalandığının görüldüğünü, 506 sayılı Kanun’un 26 ncı maddesi gereğince davalıların toplam kurum zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, diğer yandan sigortalı tarafından … 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/28270 E. sayılı dosya ile tazminat davası açtıklarının tespit edildiğini belirtip, toplam 273.718,65 TL kurum zararının davalı … şirketleri için poliçe limiti dahilinde olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ikinci davada (… 8. İş Mahkemesi’nin 2011/464 Esas – 2011/362 Karar sayılı dosya); 22.06.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kurum sigortalısı …’nin %10,3 sürekli iş görmez hale geldiğini, sigortalıya 64.316,25 TL PSD geliri 35.073,77 TL geçici iş göremezlik ve 1.108,95 TL tedavi gideri ödendiğini, kurum zararının toplam 97.498,97 TL’ye ulaştığını, olayla ilgili … 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2008/295 E. sayılı dava dosyasının 2008/426 K. sayılı ilam ile davalıların cezalandırılması yönünde karara çıktığını belirtip, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı tutularak 48.749,49 TL kurum zararının sigorta şirketlerinden poliçe limiti dahilinde olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 14.01.2013 tarihli dilekçesi ile … 3. İş Mahkemesinin 2011/24 E. sayılı dosyasındaki talebini 171.557,92 TL, birleşen … 8. İş Mahkemesi’nin 2011/464 Esas – 2011/362 Karar sayılı dosyasındaki talebini 97.498,97 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP
Davalı… (Groupama) Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: 22.06.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, kazaya karışan … plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 06.04.2008-06.04.2009 başlangıç ve bitiş tarihli, … sayılı poliçe ile 2MMS kapsamında sigortalandığını, poliçe teminat limitinin 100.000,00 TL olduğunu, ancak bu teminat limitinin her durumda ödenecek meblağ olmadığını, zarar görenlerin gerçek zararlarının ispat edilmesi gerektiğini, iş bu davanın görülebilmesi için öncelikle trafik kazasının, iş kazası olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, bu takdirde dahi, 5510 sayılı Kanun’un 21 nci maddesi gereğince kazanın 3.kişinin kusuru ile meydana gelmesi halinde 3. kişinin ilk peşin değerin yarısı ve kusur oranında sorumlu tutulacağını, kendilerine kaza ile ilgili, davacı kurum tarafından önceden herhangi bir müracaat yapılmadığını, temerrüde düşmediklerini, bu kazada ölen kurum sigortalısının hak sahiplerine … l. İş Mahkemesinin 2008/582 Esas sayılı dosyası kararına istinaden ödeme yaptıklarını, bu ödeme miktarı kadar sorumluluktan kurtulduklarını, bakiye limit ile sorumlu olduklarını savunup davanın reddini istemiştir.

Davalı… Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: 22.06.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, kazaya karışan … plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 25.04.2008-25.04.2009 başlangıç ve bitiş tarihli, 200200004886971 sayılı poliçe ile 2MMS kapsamında sigortalandığını, poliçe teminat limitinin 100.000.00 TL olduğunu, ancak bu teminat limitinin her durumda ödenecek meblağ olmadığını, zarar görenlerin gerçek zararlarının ispat edilmesi gerektiğini, kendilerine kaza ile ilgili, davacı kurum tarafından önceden herhangi bir müracaat yapılmadığını, temerrüde düşmediklerini, poliçe teminatının mükerrer olarak ödetılmesinin yasaya aykırı olduğunu savunup davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar davayı takip etmemiş, cevap ve delil sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.02.2016
tarihli ve 2011/24 Esas, 2016/58 Karar sayılı kararıyla;
Davalı sürücü …’ın %80, davalı sürücü …’un %20 kusurlu, sigortalı kazalıların işvereni olan dava dışı … Gıda Ltd. Şti., davalı sürücü …’in kullandığı aracın sahibi ve işleteni olan dava dışı… Pazarlama Ltd. Şti’nin ve sigortalı kazalıların kusurlarının olmadığı kabul edilmek suretiyle,

Asıl dava yönünden;
Bilirkişi tarafından toplam 171.558,24 TL olarak hesaplanan, ancak davacı kurumun dava ve ıslah talebine göre,

Toplam 171.557,92 TL kurum alacağının davalılar … ve …’un bu alacağın ilk PSD gelir miktarı olan 171,310,51 TL’lik kısmından gelir bağlama onay (28.09.2010) tarihinden, cenaze yardımı miktarı olan 247,73 TL’lik kısmından dava (12.01.2011) tarihinden itibaren yazal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğunda olmak üzere,

Toplam davacı kurum alacağı olan 171.558,24 TL’den davalı… (Grupama) Sigorta A.Ş. bakiye limiti olan 23.516,09 TL’ye kadar olan kısmından tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile dava tarihi 12.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer tüm davalılar ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumluluğunda, davalı… Sigorta A.Ş. bakımından 100.000,00 TL ye kadar olan kısmından tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile dava tarihi olan 12.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar … ve … ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlululuğunda olmak üzere,

Davalılardan alınıp davacı kuruma ödenmesine,
Birleşen birinci dava ( … 4. İş Mahkemesi’nin 2012/47 Esas – 2012/3 Karar sayılı dosyası ) yönünden;
Toplam 93.390,02 TL olarak tespit edilen davacı kurum alacağının, davalılar … ve …’un, bu alacağın ilk PSD gelir miktarı olan 61.316,25 TL kısmından gelir bağlama onay tarihi olan 30.11.2010 tarihinden,

Geçici iş göremezlik ödeneği toplamı olan 32.073,77 TL kısmından ise 8.172,22 TL kısmından sarf tarihi olan 23.09.2008, 7.117,74 TL kısmından sarf tarihi olan 15.12.2008, 2.636,20 TL kısmından sarf tarihi olan 15.01.2009, 2.724,07 TL kısmından sarf tarihi olan 17.02.2009, 2.548,33 TL kısmından sarf tarihi olan 17.03.2009, 2.811,95 TL kısmından sarf tarihi olan 20.04.2009, 2.811,95 TL kısmından sarf tarihi olan, 15.05.2009, 3.251,31 TL kısmından sarf tarihi olan 17.06.2009, tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğun da olmak üzere,

Toplam davacı kurum alacağı 93.390,02 TL’sinin 24.531,22 TL’ye kadar olan kısmından tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalı… (Groupama) Sigorta A.Ş.’nin dava tarihi olan 12.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer tüm davalılar ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumluluğunda olarak, geri kalan 68.858,80 TL ye kadar olan kısmından ise tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalı… Sigorta A.Ş.’nin dava tarihi olan 08.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar … ve … ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğunda olmak üzere,

Davalılardan alınp davacı kuruma ödenmesine,
Fazlaya yönelik davacı kurum talebinin reddine,
Birleşen ikinci dava ( … 8. İş Mahkemesi’nin 2011/464 Esas – 2011/362 Karar sayılı dosyası ) yönünden;

Toplam 272.518,27 TL olarak tespit edilen davacı kurum alacağının, davalılar … ve …’un, bu alacağın ilk PSD gelir miktarı olan 259.963,60 TL kısmından gelir bağlama onay tarihi olan 25.04.2011 tarihinden,

Geçici iş göremezlik ödeneği toplamı olan 12.554,67 TL kısmından ise, 622,99 TL kısmından sarf tarihi olan 15.07.2009, 433,39 TL kısmından sarf tarihi olan 04.08.2009, 677,17 TL kısmından sarf tarihi olan 02.09.2009, 365,67 TL kısmından sarf tarihi olan, 18.09.2008, 1.571,03 TL kısmından sarf tarihi olan 18.09.2008, 1.029,29 TL kısmından sarf tarihi olan 13.10.2008, 1.381,42 TL kısmından sarf tarihi olan 03.12.2008, 839,69 TL kısmından sarf tarihi olan 09.01.2009, 812,60 TL kısmından sarf tarihi olan, 02.02.2009, 406,30 TL kısmından sarf tarihi olan 17.02.2009, 595,91 TL kısmından sarf tarihi olan 11.03.2009, 1.516,85 TL kısmından sarf tarihi olan 06.05.2009, 622,99 TL kısmından sarf tarihi olan 29.05.2009, 650,08 TL kısmından sarf tarihi olan, 22.06.2009, 1.029,29 TL kısmından sarf tarihi olan 13.07.2010 tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğunda olmak üzere,

Toplam kurum alacağı olan 272.518,27 TL sının poliçe limiti olan 100.000,00 TL kısmından davalı… (Groupama) Sigorta A.Ş. ve davalı… Sigorta A.Ş. dava tarihi olan 23.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer tüm davalılar ile birlikte davalı… (Groupama) Sigorta A.Ş. ve… Sigorta A.Ş.nin müştereken ve müteselsilen sorumluluğunda olmak üzere,
Davalılardan alınıp davacı kuruma ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ile davalı… Sigorta A.Ş. vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 10. Hukuk Dairesinin 23.09.2020 tarih 2020/400 Esas, 2020/4785 Karar sayılı bozma ilamında;
2.1. Dosya kapsamında, hükme esas alına kusur raporu yetersiz olup, Mahkemece öncelikle maddi olgu ve dosya içerisinde yer alan kazalı sigortalıların işvereni olan dava dışı … Gıda Ltd. Şti. ile davalı sürücü …’in kullandığı aracın sahibi ve işleteni olan dava dışı… Pazarlama Ltd. Şti. arasındaki iş yeri nakliye servis işlerinin yapılmasına dair personel taşıma sözleşmesi de gözetilerek, 506 sayılı Kanun’un 26 ncı maddesi kapsamında anılan şirketlerin de kusurları irdelenmek suretiyle, olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden yeniden oluşa uygun bir kusur raporu alınması gerektiği,

2.2.Dosya kapsamından davalı… Sigorta A.Ş. yönünden ise: tüm poliçe limitinin bakiyesi icra dosyasında olmak üzere ödendiği anlaşılmakla, davalı … şirketinin sorumlu olmayacağının gözetilmemesi isabetsiz olduğundan bahisle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,
Asıl dava (2020/131 Esas sayılı dosya) yönünden bilirkişi tarafından toplam 171.558,24 TL olarak hesaplanan, ancak davacı kurumun dava ve ıslah talebine göre,

Toplam 171.557,92 TL kurum alacağının davalılar … ve …’un bu alacağın ilk PSD gelir miktarı olan 171,310,51 TL’lik kısmından gelir bağlama onay (28.09.2010) tarihinden, cenaze yardımı miktarı olan 247,73 TL’lik kısmından dava (12.01.2011) tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğunda olmak üzere,

Toplam davacı kurum alacağı olan 171.558,24 TL den davalı… (Grupama) Sigorta A.Ş. bakiye limiti olan 23.516,09 TL ye kadar olan kısmından tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile dava tarihi 12.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer tüm davalılar ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumluluğunda, davalı… Sigorta A.Ş. bakımından 100.000,00 TL ye kadar olan kısmından tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile dava tarihi olan 12.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar … ve … ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlululuğunda olmak üzere,

Davalılardan alınıp davacı kuruma ödenmesine,
Birleşen … 8. İş Mahkemesinin 2011/464 Esas – 2011/362 Karar sayılı dava dosyası yönünden, Toplam 96.390,02 TL olarak tespit edilen davacı kurum alacağının, davalılar … ve …’un, bu alacağın ilk PSD gelir miktarı olan 64.316,25 TL kısmından gelir bağlama onay tarihi olan 30.11.2010 tarihinden,

Toplam davacı kurum alacağı 96.390,02 TL sının 24.531,22 TL ye kadar olan kısmından tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalı… (Groupama) Sigorta A.Ş. nin dava tarihi olan 12.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer tüm davalılar ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumluluğunda olarak, geri kalan 71.858,80 TL ye kadar olan kısmından ise tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalı… Sigorta A.Ş. nin dava tarihi olan 08.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar … ve … ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğunda olmak üzere,

Davalılardan alınıp davacı kuruma ödenmesine,

Fazlaya yönelik davacı kurum talebinin reddine,

Birleşen … 4. İş Mahkemesinin 2012/47 Esas – 2012/3 Karar sayılı dava dosyası yönünden;
Toplam 272.518,27 TL olarak tespit edilen davacı kurum alacağının, davalılar … ve …’un, bu alacağın ilk PSD gelir miktarı olan 259.963,60 TL kısmından gelir bağlama onay tarihi olan 25.04.2011 tarihinden,

Toplam kurum alacağı olan 272.518,27 TL tutardan davalı… (Groupama) Sigorta A.Ş’nin tüm teminat limitini tüketmiş olduğundan sorumlu olmadığı, davalı… Sigorta A.Ş.’nin ise bakiye teminat limiti olan 52.000,00 TL ile dava tarihi olan 23.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte diğer davalılar … ve … ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğunda olmak üzere,

Davalılardan alınıp davacı kuruma ödenmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı kurum vekili ile davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı kurum vekili; tedavi giderlerinden sorumlu tutulması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.
Davalı … vekili; kusuru kabul etmediğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl dava ile 22.06.2008 günlü trafik iş kazası sonucu vefat eden sigortalı …’in hak sahiplerine bağlanan ilk peşin değerli gelirler ve yapılan cenaze masrafından oluşan kurum zararının, birleşen davalar ile de aynı kazada %100 oranında sürekli iş göremez duruma giren sigortalı … ile %10.3 oranında sürekli iş göremez duruma giren sigortalı …’ya bağlanan ilk peşin değerli gelirler, ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve yapılan tedavi masraflarından oluşan kurum zararının tamamının tahsili talep edilmiştir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 26 ıncı maddesi, 5510 sayılı Kanun’un 21 nci 4857 sayılı Kanun’un 77 nci ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’nün 2 vd. maddeleri

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle davacı kurum ile davalı … vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

01.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi

…