YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/1970
KARAR NO : 2023/2051
KARAR TARİHİ : 06.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2484 E., 2022/2207 K.
DAVALILAR : 1-… vekili Avukat …
2-… vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 24.07.2019
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Banaz Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/283 E., 2021/429 K.
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 03.06.2018 tarihinde meydana gelen kazanın davalı Kurum tarafından 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespitine karar verildiğini, davacı ile … arasındaki hukuki ilişkinin eser sözleşmesi olması nedeni ile iş kazası sayılmasının hukuken mümkün olmadığını belirterek, kurum işleminin iptali ile 03.06.2018 tarihinde davalı …’un yaralanması ile sonuçlanan kaza olayının iş kazası olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … vekili cevap dilekçesinde; davalının 03.06.2018 tarihinde işyerinde merdiven üzerinde spiral taşı ile çalışırken, merdivenin kayması sonucu elinde bulunan spiral taşın davalının karın ve sırt bölgesi ile elini kesmesi suretiyle iş kazası geçirdiğini ve ağır şekilde yaralandığını, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; 03.06.2018 tarihinde …’un kazaya maruz kaldığı tescilsiz iş yerinin davacı …’e ait olduğu, davalının 5510 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdi ile çalıştığının ve olayın iş kazası olduğunun Kurum müfettişince tespit edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu olayda kaza günü işin yapılacağı yer gösterilerek …’un da çalışmasına müsaade edilmesi karşısında kazalının işverence tanınmıyor olmasının işverenle aralarındaki işçi işveren ilişkisini ortadan kaldırmadığı, işin belli bir zaman dilimi içerisinde bitirilmesi hususunda anlaşılmış olduğu, kazalının ve …’in işi davacı işverenliğin emir ve talimatları ile yürüttüğü, yapılacak iş karşılığından ücretin belirlenme biçiminin ve işin o gün içerisinde belirli bir sürede yapılması konusunda anlaşmanın taraflar arasındaki işçi işveren ilişkisine etkisinin bulunmadığı, olayın işverenin emir ve talimatları doğrultusunda işin görülmesi sırasında ve iş yerinde meydana geldiği bu nedenle iş kazası olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, kaza tarihinde faaliyette olmayan besihane adresinde davacı … ile …’in hurda sökümü amacıyla götürü usulü (eser sözleşmesi) anlaşma yaptıklarını, kaza gününe kadar davacının kaza geçiren … isimli şahsı tanımadığını, … ile arasında istisna akdine dayalı ilişki olduğundan, davacının işyerinde hurda söküm işini üstlenen …’in yanında çalıştırdığı …’un işvereni konumunda olmadığını, olayın eser sözleşmesi olduğu ve davacının işveren değil, sadece iş sahibi konumunda olduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ” davacının Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaatı sonucunda itirazının reddedildiği, eldeki dosyada dinlenen tanık beyanları ve SGK Başkanlığının 13.02.2019 tarih, 308986/03/İR/03 sayılı İnceleme Raporu ile olayın işverenin emir ve talimatları doğrultusunda işin görülmesi sırasında ve iş yerinde meydana geldiği, besihanenin söküm işlemleri sırasında yaklaşık 3 metre yüksekliğindeki çatı üzerinde elinde spiral demir kesme makinesi ile demir doğramalardan birinin kesildiği sırada yerinden ayrılması üzerine dengesini kaybetmesi sonucu aşağı düşerken diğer bir demiri tutarak asılı kaldığı ve elinde çalışır durumdaki spiral kesme makinasının ise savrularak çarpması nedeniyle çeşitli yerlerinden yaralanması şeklinde gerçekleşen kazanın, iş kazası olduğunun belirgin olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, kazanın meydana geldiği adresin, kaza tarihinden çok önce işletilen besihane işyeri adresi olduğunu, davacı … ile besihanenin hurda söküm işini üstlenen dava dışı … arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi olmayıp, istisna akdi olduğunu, davalının …’in işçisi olduğunu ve kendisinin işveren sayılamayacağını, olayın iş kazası olmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı …’un 03.06.2018 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olmadığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesidir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…