YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2274
KARAR NO : 2023/2402
KARAR TARİHİ : 13.03.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/188 E., 2022/313 K.
DAVALILAR : 1-…
2-… vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 04.09.2014
KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.04.2002-06.09.2010 tarihleri arasında kış ayları haricinde davalı işverene ait iş yerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 2008 yılında ekmek fırınında çalıştığını, sigorta priminin düzenli olarak yatırıldığını, davacının iddia ettiği gibi 2002-2010 yılları arasında sürekli olarak davalı işyerinde çalışmadığını, davacının 2009 yılında çalıştığı dönemde hamur bedelinin davalı işyerine ödenerek, yağlı ekmek ve diğer ücretlerin davacıya ödenecek şekilde çalıştığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesini, müvekkil Kurumun 15.10.2008 tarih ve 421 sayılı kontrol memuru … tarafından hazırlanan raporunda … Ekmek Fırını isimli işyerinde 16.09.2008 tarihinde tespit yapıldığı, tespit esnasında davacının ilgili işyerinde çalıştığının tespit edildiği ve bu hususa istinaden kurum tarafından re’sen 16.09.2008 tarihinde bir gün sigortalı kayıtlarının yapıldığını, ancak aynı raporda davacının ramazan ayı dolayısıyla işe başladığını ve devamlı işyerinde çalışmayacağını beyan ettiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 17.05.2016 tarihli 2015/436 Esas-2016/228 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 01.04.2003-31.10.2003 tarihleri arasında 210 gün, 2004-2005-2006-2007 yılları için 270 gün, 2008 yılı için 269 gün, 2009 yılı için 155 gün, 2010 yılı için 216 gün sigortalı olarak hizmet süresi olduğunun tespitine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 18.04.2018 tarihli 2016/17798 Esas 2018/4039 Karar sayılı ilamı ile “davalı işyerinin Kanun kapsamına alındığı tarih olan 01.09.2005 tarihinden sonraki süreye ilişkin olarak dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak ve dinlenen tanıkların hizmet döküm cetvellerini Kurumdan getirtmek, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle söz konusu işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının çalışmalarının sürekli mi yoksa düzensiz şekilde giriş ve çıkışlarla devam eden kesintili çalışmalar mı olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirttiği ara vermelerin hangi aylara denk geldiğini belirleyip davacının çalışmalarının mevsimlik çalışma niteliğinde bulunup bulunmadığını tespit etmek, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra davacının askerlik yaptığı süreyi de dikkate alarak infaza elverişli ve açık bir hüküm kurmak” gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait iş yerinde (…-… Ekmek fırını) işyerinde, hüküm bölümünde kabule karar verilen süreler ayrıca infaza elverişli şekilde gösterilmek suretiyle, 2005 yılında Eylül -2010 yılında Eylül ayları arasında kış ayları dışında asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı işveren, hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini, davacının işyerinde devamlı çalışması bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
3. Davalı Kurum vekili, hizmet tespiti davaları kamu düzenine ilişkin olduğundan ayrıntılı olarak araştırılması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 79 ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 86 ncı madde hükümleridir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisine yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
13.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…