YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/228
KARAR NO : 2023/472
KARAR TARİHİ : 18.01.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/443 E., 2022/2321 K.
DAVA TARİHİ : 30.11.2018
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 22. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/510 E., 2020/309 K.
Taraflar arasındaki eksik işçilik nedeniyle resen prim tahakkuku işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı; … ili, …,… adresinde bulunan 71 pafta 88 ada, 54 parsel numaralı 64 m2 yüzölçümlü ahşap evin (vakıflı harap binanın) sahibinin davacı olduğunu, binanın eski harap olduğu gibi 2. derece tarihi sit alanı içinde kaldığını, tarihi yapısına dokunulmadan binanın içinden demir direkler dikerek güçlendirme işini demir işleri ustası ve vergi müvekellefi, işyerinde sigortalı işçi çalıştıran Maslak Vergi Dairesinin … sicil nolu mükellefi … ‘a yaptırdığını, … Büyükşehir Belediyesi Boğaziçi İmar Müdürlüğüne bağlı belediye zabıta memurları tarafından tutanak tutularak binanın kapısının mühürlendiğini, Anıtlar Kurulu tarafından yapılan incelemede binaya zarar vermediğinin tespit edildiğini, Beşiktaş Sosyal Güvenlik merkezinin hiçbir araştırma yapmadan önce idari para cezası gönderdiğini, arkasından da 12.879,08 TL prim borcunu gönderdiğini, istihkak bedeline esas inşaat alanını 104 m2 olarak tespit ettiğini ve bu m2 üzerinden resen fark prim borcuna esas 289.982,68 TL istihkak bedeli tespit ettiklerini, inşaat alanı olarak tespit edilen 104 m2 nin tamamen hayali yazıldığını, 64 m2 lik ahşap binanın içinde 104 m2 inşaat alanı yazıp yapılan işin 289.922,68 TL değerinde masrafı resen tespit edilip 12.879,08 TL fark prim borcunu tahakkuk ettirilmesinin hukuka ve adalete aykırı olduğunu, davacının Kuruma itiraz ettiğini ancak reddedildiğini, davacının ahşap binasında yapmış olduğu güçlendirme işinde kaçak işçi çalıştırmadığını belirterek, Beşiktaş Sosyal Güvenlik Merkezinin 04.09.2018 tarihli 11287068 sayılı yazısıyla resen tahakkuk ettirilen 12.879,08 TL fark prim borcunun yasalara aykırı tahakkuk ettirildiğinden iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kurumda … sicil sayılı dosyada işlem gören … ünvanlı işyeri ile ilgili yapılan incelemede, … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğünün 28.06.2018 tarih ve 149832 sayılı yazısına istinaden resen işyeri dosyası açıldığını, işverenin 03.08.2018 tarih ve … sayılı kapanış dilekçesine istinaden fark prim borcu hesaplandığını, 04.09.2018 tarih 11287068 sayılı fark prim borcu konulu yazısının 12.09.2018 tarihinde davacı işverene tebliğ edildiğini, söz konusu işyeri dosyasında borçlara ilişkin herhangi bir taksitlendirme tescil veya yapılandırma talebine de rastlanılmadığını belirterek davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Yargıtay kararları ve kanun maddeleri doğrultusunda dosyaya celp edilen evraklar, dinlenen tanık beyanları ve davacının talebi birlikte değerlendirildiğinde davacının eser sözleşmesi kapsamında evinin tadilatını yaptırdığı kanaati ile davanın kabulü ile Beşiktaş SGM ‘nin 04.09.2018 tarih ve E.11287068 sayılı kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; müvekkil Kurum müdürlüğünde … sicil sayılı dosyada işlem gören … unvanlı işyeri ile ilgili yapılan incelemede söz konusu dava dışı işyeri dosyasının … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğü’nün 28.06.2018 tarih 149832 sayılı yazısına istinaden re’sen açıldığını belirterek yerel mahkemenin usul ve yasaya aykırı kararının kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Kurumun prim tahakkuku işleminin 5510 sayılı Kanun’un 85/2 inci maddesine dayalı olması nedeniyle eldeki dava bakımından herhangi bir hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2003/573 Esas, 2003/569 Karar sayılı kararı); yapı tatil tutanağında denetim anında çalışan sigortalı bulunduğuna dair bir tespitin yapılmadığı, taşınmazın zemin kat, 1.kat ve çatı katında çelik kolonlar ve kirişler yapılmak suretiyle güçlendirme yapılması işinin davacı tarafından bizzat yapılması mümkün olmadığından kendi nam ve hesabına vergiye tabi bağımsız çalışması bulunan yüklenici …’a yaptırıldığı, davacının yükleniciye 06.07.2018 günü 2.500,00 TL EFT yaptığı, 06.09.2018 tarihinde … Metal-…’ın davacı adına ”ahşap ev içi demir direk açıklaması” ile 2.500,00 TL bedelli fatura tanzim ettiği, …’ın 08.08.2014 tarihinden itibaren demir kapı, pencere, bunların kasaları ve benzeri imalat faaliyetine başladığı, 04.12.2019 tarihi itibari ile mükellefiyetinin devam ettiği, davacının sigortalı çalıştırdığı belirlenmediği gibi davacının yapı güçlendirme işini üstlenen yüklenici ile davacı arasındaki iş görme ilişkisinin eser sözleşmesi olduğu, davacının işveren sıfatı bulunmadığından ve sigortalı çalıştırmadığından 5510 sayılı Kanun’un 85’nci maddesi kapsamında sigortalı çalıştırdığı gerekçesiyle resen prim tahakkuku yapılmasının mümkün bulunmadığı; kısa karar ile “Davanın Kabulüne, Beşiktaş SGM ‘nin 04.09.2018 tarih ve E.11287068 sayılı kurumum işleminin iptaline,” karar verilmesine karşın gerekçeli kararın hüküm fıkrasında “Davanın kabulüne” karar verilmesinin HMK’nır 304.maddesi anlamında yazım hatası olduğu ve mahallinde düzeltilmesinin mümkün bulunduğu anlaşılmakla; istinaf kanun yoluna başvuran taraf ve HMK’nın 355’inci maddesine göre istinaf sebepleri dikkate alınarak yapılan istinaf incelemesine göre, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, “… 22. İş Mahkemesi’nin 01.12.2020 tarihli, 2018/510 Esas – 2020/309 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi nin 1 numaralı alt bendi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eksik işçilik nedeniyle resen prim tahakkuku işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 85 inci maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…