YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/2394
KARAR NO : 2023/5982
KARAR TARİHİ : 25.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3057 E., 2022/3809 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/146 E., 2022/341 K.
Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin babası …’nın 05.03.2014 tarihinde vefat etmesiyle yasal süre içerisinde Denizli 3. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2014 /540 E. 2014 / 816 K. sayılı kararı ile reddi miras talebinde bulunduğunu, 14.07.2014 tarihli kararın 01.08.2014 tarihinde kesinleştiği ve böylelikle müvekkili …’ın murisi …’nın mirasını kayıtsız ve şartsız olarak reddettiği, davalı … Kurumunun muris …’nın icra takibine konu prim, işsizlik primi, damga vergisi alacaklarına ilişkin müvekkili …’a ödeme emri gönderdiği, müvekkilinin …’ın mirasını yasal süre içerisinde reddettiği, bu nedenle müvekkili tarafından işlemlerin takip edilmediği ancak müvekkiline 24.03.2022 tarihinde tebliğ edilen ödeme emrinin yukarıda anılan prim, işsizlik primi ve damga vergisinden kaynaklandığı anılan primlerin murisin şahsi idari cezaları kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kaldı ki müvekkilinin kanunda öngörülen süre içerisinde mirası red ettiği ve kararın kesinleştiği, anlatılan tüm bu bu nedenlerle dava konusu takibin borçlusunun müvekkili … olmadığı, iş bu davaya konu ödeme emirlerinin murisin şahsi idari cezaları kapsamında olduğundan ve ayrıca mirası yasal süresi içerisinde reddettiğinden söz konusu ödeme emirlerinin iptali için iş bu davayı açma zaruriletlerinin hasıl olduğunu ve izah edilen nedenlerle davanın kabulü ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, aksi halde ise davalı Kurum aleyhine vekalet ücretinin yüklenmemesi gerektiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,
“1.1.Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün 2012/029496, 029497, 029498, 2012/015018, /015019, /015020, 2010/018532, 018533, 018534 sayılı icra takip dosyalarından gönderilen ödeme emirlerinin davacının vefat eden babası …’ya ait 1084308.020 sicil numaralı işyerinden kaynaklanan 2009-2012 yılları arasına ait prim, işsizlik sigortası primi ve damga vergisi borçlarının tahsili amacıyla gönderildiği anlaşılmıştır.
1.2. Denizli 3. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2014/540 Esas, 2014/816 Karar sayılı ilamı ile …’nın mirasını kayıtsız şartsız reddettiği anlaşılmakla, verilen kararın kesinleştiği görülmüştür.
1.3.Davalı Kurum tarafından ödeme emirlerinin iptal edilmesi nedeniyle, dava konusu uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesinde tarafların hukuki yararı kalmamıştır.
1.4.Açıklanan nedenlerle; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına ve kabule göre de davalı aleyhine vekalet ücreti takdirinde herhangi bir hata görülmemiştir.
1.5.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur” gerekçesine dayalı olarak;
2. ” Dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, Denizli 4. İş Mahkemesi 2022/146 Esas, 2022/341 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, ” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesi ile ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, konusuz kalan davada yargılama giderlerinden hangi tarafın sorumlu tutulması gerektiği noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci ve 331 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1. Somut olayda, her ne kadar konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve davalı Kurum aleyhine de vekalet ücretine hükmedilmiş ise de söz konusu Mahkeme kararının gerekçesinin kesinleşmiş mirasın reddi davası olduğu ve davalı Kurumun bu durumdan ancak işbu dava ile haberdar olması nedeniyle davanın açılmasına sebebiyet vermediği dikkate alındığında ve temyiz edenin sıfatına göre davalı Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
2. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin 5 numaralı bendinin silinerek hükümden çıkarılmasına ve hükmün bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.