YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/240
KARAR NO : 2023/278
KARAR TARİHİ : 12.01.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2602 E., 2022/2046 K.
FER’Î MÜDAHİL : Sosyal Güvenlik Kurumu vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 29.11.2017
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … Anadolu 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/357 E., 2021/119 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı; 21.12.1995 – 31.12.1996 tarihleri arasında Esenyurt Ortaokulunda o zaman ki adıyla 50. Yıl Besim Kadırgan İlköğretim Okulu’nda kesintisiz olarak ücretli öğretmenlik yaptığını, çalışmasının okul tarafından bildirilmediğini belirterek, 21.12.1995 – 31.05.1996 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı MEB vekili dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Fer’î müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi Kaldırma kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; yasada yer alan 5 yıllık süre hak düşürücü olup mahkeme tarafından kendiliğinden nazara alınması gerektiği gibi davacının aynı işyerinde çalışmasını sürdürmesinin veya 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde tekrar aynı işyerine girerek çalışmasının, hak düşürücü sürenin işlemesine engel olmayacağı ve hak düşürücü sürenin, kesilmesi ve durmasının mümkün bulunmadığı ve işverenin, çalıştırmış olduğu sigortalılara ait hangi belgeleri Kuruma vermesi gerektiği Kanun’un 79/1.maddesinde açıkça ifade edildiği üzere Yönetmeliğe bırakılmıştır. Atıf yapılan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin dördüncü kısmında işverence verilecek belgeler düzenlenmiştir. Bunlar, aylık sigorta primleri bildirgesi (SSİYön.madde16) , dört aylık sigorta primleri bordrosu (SSİYön. madde 17), sigortalı hesap fişi (SSİY. Yön. madde 18) olup bunlardan hiç biri işveren tarafından kuruma verilmediği ve davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçeleriyle davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, ek ders ücret bordrolarıyla ücret ödendiğini, hak düşürücü süreden bahsedilmesinin mümkün olmadığını, primlerin ödenmediğini öğrenir öğrenmez davayı açtığını beyan ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında dosyadaki kayıt ve belgelere göre davacının daha sonradan adı Esenkent Ortaokulu olarak değiştirilen 50. Yıl Besim Kadırgan İlköğretim Okulu’nda 21.12.1995 – 31.05.1996 tarihleri arasında çalıştığı, ek ders ücretleri tahakkuk çizelgeleri ve ek ders ücret bordroları ile dava konusu dönemde okulda öğretmen ve müdür yardımcı olarak çalışan tanıkların beyanları ile kanıtlanmış ise de 506 sayılı Kanun’un 79.maddesine göre (5) yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmediği, hizmet bildirilmediği, Kurumca resen hizmetin tespit edilmediği, sigortalının ücretinden uzun vadeli sigorta kolları primi kesilmediği ve böylece hak düşürücü sürenin işlemesine engel olan bir halin de bulunmadığı gerekçeleri ile davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 50. Yıl Besim Kadırgan İlköğretim Okulu’nda 21.12.1995 – 31.05.1996 tarihleri arasında geçen çalışmalarının dava tarihi itibariyle hak düşürücü süreye uğrayıp uğramadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde hizmet tespiti talep edilen en son tarihin 31.12.1996 tarihi olduğu, dava tarihi olan 29.11.2017 tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin fazlaca geçirildiği, verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…