YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3262
KARAR NO : 2023/4073
KARAR TARİHİ : 12.04.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2432 E., 2023/44 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 14. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/305 E., 2022/275 K.
Taraflar arasındaki Kurum işlemi iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, … Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 02.07.1980 ile 01.03.1982 tarihleri arasında Bulgaristan’da geçen ve müvekkili tarafından hali hazırda ödenmiş olan askerlik süresinin tamamının (600 Gün) Türkiye’de askerlik borçlanması olarak tespiti ile müvekkilinin 15 yıl, 3600 gün ile yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespitini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları taşımadığını, davacının iddialarının haksız olduğunu, Kurum işleminde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kurumun 24.04.2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge değişikliği öncesinde davacının borçlanma yapmasına izin vererek uzun süre bu parayı kullandıktan sonra emeklilik aşamasında genelge değişikliği nedeniyle davacının talebini reddedilmesinin objektif iyi niyet kurallarına aykırı olduğu gibi, güven duygusunu da sarstığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının başvuru tarihi itibariyle 25 yıl ve gün şartını tamamlamaması nedeniyle ve mevzuat gereğince yaşlılık aylığı bağlanma koşulları taşımadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki çekişmenin davacının zorunlu göçe tabi olmaması halinde Bulgaristan ülkesindeki zorunlu askerliğini ülkemizde borçlanıp borçlanamayacağı noktasında düğümlendiğini, borçlanma hakkı olması halinde yaşlılık aylığına hak kazandığı noktasında çekişme bulunmadığını , 5510 sayılı Kanun’un 41/1-b hükmüne göre “Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay, yedek astsubay okulunda geçen süreleri,” borçlanmanın mümkün olduğunu, kanunun askerliğin yapıldığı yer konusunda bir sınırlama getirmediğini, sonradan Türk vatandaşı olan davacının başından itibaren Türk vatandaşı olan benzer durumdakilerle farklı uygulamaya tabi tutulmasını gerektirir makul bir sebep bulunmadığını, davacının borçlanmasının usule uygun olduğu gerekçeleri ile davalı kurumun başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf yoluna başvuru nedenleri ile aynı gerekçelerle kararın kaldırılması gerektiğini belirtilerek; davanın reddini istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kurum işlemi iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun Geçici 81 inci maddesi , 3201 sayılı Yurtdışında Çalışan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun’un Geçici 6 ıncı maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.