YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3275
KARAR NO : 2023/3111
KARAR TARİHİ : 27.03.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/64 E., 2022/1860 K.
DAVA TARİHİ : 17.09.2020
KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Balıkesir 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/289 E., 2021/415 K.
Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davacının, davalı kurum sigortalısı olarak kendi nam ve hesabına tütün tarımsal faaliyetinde bulunduğunu, tütün üretimi nedeniyle Bağ-Kur prim kesintileri yapıldığını, ürün kesintileri yapıldığı halde davalı kurumun tescil mükellefiyetini yerine getirmediğini, davacının davalı kuruma müracaat ederek 1997-1999 tarihli tekel firması tarafından yapılan tevkifat kesintisinin Bağ-Kur hesabına aktarılmasını talep ettiğini, Altıeylül Sosyal Güvenlik Merkezi’nde yapılan araştırma neticesinde arşivde bulunan firma bildirim listelerinde 1999 yılına ait tekel listelerinde kesintisinin bulunması nedeniyle 1999 yılına ait kesinti tutarlarının yüklendiğini, 1997 yılına ait Tekel listelerinde adına rastlanamaması nedeniyle tekel firmasına ait 1997 tarihli müstahsil makbuzundaki tevkifat tutarının hesabına yüklenmediğini, davacının 1997 yılında tütün üretimi yaptığını ve Bağ-Kur kesintisinin yapıldığını, davacının kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunduğu ve …Tekel firmasının ürün bedellerinden prim tevkifatı yapmış olmasına rağmen davalı kurumun resen tescil mükellefiyetini yerine getirmediğini beyanla davacının …Tekel firması tarafından yapılan ilk prim tevkifatını takip eden aybaşından itibaren zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, kurum kayıtlarının tetkikinde davacının kayıt ve tescilinin 01.01.2002 tarihinde başlatıldığını, davacının 24.11.2016 tarihinde müracaat ederek tütün mahsülünden 1997-1999 yıllarında yapılmış olan tevkifat kesinti miktarlarını gösteren kesinti belgelerini ibraz ederek kesinti tutarlarının hizmet hesabına işlenerek geriye dönük hizmet verilmesi talebinde bulunduğunu, yapılan inceleme neticesinde 27.07.1999 tarihinde yapılmış olan 3.136.000,00 TL tutarındaki tevkifat kesinti miktarının sigortalı hizmet hesabına işlendiği ve tescil tarihinin 01.08.1999 olarak düzenlendiğini ancak 17.03.1997 tarihli tevkifat kesinti tutarının bulunamadığından dolayı hesabına işlenemediğini, davacı tarafından 29.05.2018 tarihinde tekrar müracaatta bulunarak 1997 yılına ait tevkifat kesinti tutarının hizmet hesabına işlenmesi talebinde bulunduğunu, bilgi işlem ve arşiv taramaları sonucunda 1997 yılına ait listelerde davacının kimlik bilgilerine rastlanılmadığı için işlem yapılamadığını bildirildiğini beyanla ilgili mevzuat uyarınca davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; sonuç olarak dosya kapsamı itibariyle toplanan deliller birlikte değerlendirilmekle; … Holding A.Ş Genel Müdürlüğü’ne ait 27.03.1997 tarihli 665.000,00 TL tutarındaki tevkifat kesintisinin kuruma intikal etmediği, dosya kapsamına 27.03.1997 – 27.07.1999 tarihleri arasında başkaca müstahsil makbuzu ve tevkifat kesintisi yapıldığına dair yazılı bir belge sunulmadığı, her ne kadar Ziraat Odaları Birliği … Ziraat odası Başkanlığı’nın 10.03.2017 tarih 2017/23 sayılı yazasında davacının 27.12.2001 tarihinde odaya kayıt olduğu tespit edilmiş olsa da birbirini takip eden yıllar ve yıl atlamadan tarımsal faaliyetin kesintisiz olarak devam ettiğinin karinesi olarak kabul edilebilecek başka müstahsil makbuzları ile tespiti istenilen tarihlere ait ziraat odası kaydı ve diğer tescillere esas kayıtlarının bulunmadığı anlaşılmakla kurum işleminin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, dosya kapsamı, dosyadaki belgeler, dinlenen tanıkların beyanları ve bilirkişi raporu uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge adliye mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; somut olayda davacıdan teslim ettiği ürünler nedeniyle 27.03.1997 tarihinde ve 1999 yılında prim kesintilerinin yapıldığı açıktır. Her ne kadar 1998 yılında prim kesintisi yapılmamış olsa da öncesinde ve sonrasında yapılmış kesintilerin bulunması karşısında anılan yılda kesinti veya ürün teslimi bulunmamasının makul kabul edilmesi ve davacının 01.04.1997-31.07.1999 tarihleri arasında da 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerekir. Bu nedenle, davacıdan 1997 yılında yapılan prim kesintisinin Kurum hesabına intikal etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğu, açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davacının, 01.04.1997-31.07.1999 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili; eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.04.1997-31.07.1999 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun’un 2, 5, 7, 9 ncu maddeleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…