YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/359
KARAR NO : 2023/996
KARAR TARİHİ : 09.02.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/648 E., 2022/1649 K.
FER’Î MÜDAHİL : …
vekili Avukat …
DAVA TARİHİ : 24.12.2014
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/1628 E., 2020/239 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ve fer’i müdahil kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer’i müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı tarafından kardeşi … ile ortak işletilen … adresinde bulunan … Yıkama’ da oto yıkamacı olarak 23.03.2010 tarihinden 14.12.2012 tarihine kadar asgari ücretli olarak çalıştırıldığını, ancak çalışmalarının kuruma bildirilmediğini, … 9.İş Mahkemesinde davalı işveren aleyhine açılan ve halen derdest olan alacak davasında hizmet tespiti davası açılması için süre verildiğini belirterek, davacının davalı yanında 23.03.2010 – 14 12 2012 tarihleri arasında oto yıkama servisinde asgari ücretle ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının müvekkili yanında herhangi bir şekilde hizmet akdiyle çalışması olmadığını, işçi alacağı istemli ilgili dosyada yapılan savunma ve cevap dilekçelerinin aynen bu dava dosyası içinde geçerli olduğunu, çalışma olmadığından herhangi bir işyeri şahsi sicil dosyası olmadığını beyanla, davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
2.Fer’i Müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle, varsa çalışma olgusunun usulünce ispatlanması gerektiğini, kurum işlemlerinin yerinde ve yasal mevzuata uygun olduğunu beyanla, reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince; ” davanın kabulü ile davacının davalı … adına kayıtlı … sicil nolu işyerinde 23.03.2010-14.12.2012 tarihleri arası dönemsel asgari ücret üzerinden kesintisiz çalıştığının tespitine,” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilin işyerine gelen iş müfettişlerinin incelemesi sonrasında müvekkilin yanında sürekli çalışan iki işçinin SGK girişlerinin yapılmaması nedeniyle müvekkile cezai yaptırım uygulandığını, müvekkil işçilerini sigortaya bildirildiğini ve müfettişler daha sonra tespite geldiğini, bu tespti tutanağından müvekkilin işçilerinin … ve … olduğunu, davacının işyerinde çalıştığını iddia ettiği dönemde, bakanlık müfettişlerince yapılan incelemede davacının işyerinde çalıştığını herhangi bir tespit yapılmadığını, şayet davacı iddia ettiği gibi o tarihlerde müvekkil iş yerinde kesintisiz olarak çalışıyor olsa idi SGK denetiminde kendisinin müvekkil iş yerinde çalıştığı iş müfettişleri tarafından tutanak altına alınması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.Fer’i müdahil kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Sigortalılık koşulunun oluşması için düzenli bir çalışma ilişkisinin varlığı gerektiğini, iş sözleşmesinin ayırt edici unsurunun bağımlılık unsuru olduğunu, eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanmadıkça, hizmet akdine dayandırılarak dahi sigortalılıktan söz edilemediğini Mahkemece, davacının sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin değerlendirme yapılmadan karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; fer’i müdahil kurum vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Fer’i müdahil vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/8 inci maddeleridir.
3. Değerlendirme
Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacı 23.03.2010 – 14 12 2012 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde oto yıkama servisinde asgari ücretle ve kesintisiz çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir. Bu bakımdan öncelikle, davacı asil çağrılarak talebini somutlaştırması istenilmeli, davacıya, davalı işyerinde birlikte çalıştığı kişilerin ve devamlı araç yıkatmaya gelen müşterilerin isim ve adresleri sorularak, bu kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, başka komşu iş yeri tanıklarının bulunması halinde bu kişilerin de bilgi ve görgülerine başvurulmalıdır. Bunun yanında, davalı iş yeri vergi yoklama tutanakları getirtilerek ve davalı iş yeri hakkında belediye tarafından yapılan denetim bulunup bulunmadığı sorularak, tutanakta ismi geçen kişiler tanık olarak dinlenmeli, ayrıca davalı işyerine ait su tüketimi de araştırılmalı ve kısmi çalışma hususu açıklığa kavuşturulmalıdır. Mahkemece, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde yapılacak yargılama sonrasında karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
09.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
…