YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3658
KARAR NO : 2023/4419
KARAR TARİHİ : 25.04.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
HÜKÜM/KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının 01.03.2008 – 11.05.2010 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde fiilen ve sürekli olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı… İnşaat Mad. Loj. Kargo Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin personel kadrosunda, bordrosunda sezonluk çalışan işçiler arasında böyle bir işçi bulunmadığını, davacının taleplerinin haksız olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı SGK Başkanlığı vekili, davacının dava ettiği döneme ilişkin başka çalışmasına rastlanılmadığını, sigorta primine esas kazançların eksik bildirildiği iddiasının yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
3.Dahili davalı … İnşaat Taahhüt Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye dava dilekçesinin T.K. 35 inci maddeye göre tebliğ edildiği halde, davaya cevap vermediği görülmüştür.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 20.11.2017 tarihli ve 2013/348 Esas, 2017/593 Karar sayılı kararıyla;
“… T.C. kimlik numaralı davacı …’in birbirleri ile organik bağ içinde oldukları tespit edilen davalı işverenlere ait ve fer’i müdahil kurumda …, … ve …sicil numaralı işyerlerinde 01.10.2008-12.05.2010 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak 582 gün çalıştığı, 332 günlük çalışmasının fer’i müdahil kuruma bildirildiği, 250 günlük çalışmasının bildirilmediği, davacının bu işyerlerindeki ücretinin 01.10.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 625,00TL, 01.01.2009-30.04.2009 tarihleri arasında 1.250,00TL, 01.05.2009-12.05.2010 tarihleri arasında ise 1.550,00TL net olduğunun tespitine, ” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 08.01.2020 tarihli ve 2019/1231 Esas, 2020/15 Karar sayılı kararıyla;
” … 1. İş Mahkemesi’nin 20.11.2017 tarih, 2013/348 Esas ve 2017/593 Karar sayılı kararına yönelik davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Daire kararında; “dosyanın incelenmesinde; davacının hizmet döküm cetvelinde dava konusu dönem olan 01.03.2008-11.05.2010 tarihleri arasında, … İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait 1096929.09 sicil sayılı dosyada işlem gören iş yerinden 23.12.2008 – 05.01.2009 tarihleri arasında, yine … İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait …sicil sayılı işyerinden 18.02.2009 – 05.11.2009, 05.03.2010 – 30.04.2010, 12.05.2010 – 31.05.2010 tarihleri arasında, sigortalı hizmetlerinin bildirildiği, davalı… İnşaat Mad. Loj. Kargo Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinden, talebe konu dönemde herhangi bir bildiriminin olmadığı, … İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait …sicil sayılı dosyada işlem gören “Aydın-Muğla Tesfiye San. Yap. İşi” işyerinin 08.07.2008 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, 06.06.2010 tarihinde kanun kapsamından çıktığı, yine …sicil sayılı “Toprak tesfiye ve sanat yapıları ve üst yapıları ikmal inş. işi” işyerinin 14.01.2009 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, faal olduğu, davalı… İnşaat Mad. Loj. Kargo Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait … sicil sayılı dosyada işlem göre “makine operatör” işyerinin ise 27.07.2012 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, 14.11.2008 – 18.12.2009 tarihleri arasında, davalı… İnş. Ltd. Şti. tarafından davacıya ait banka hesabına ödemelerin yapıldığı, anlaşılmaktadır.
Eldeki davada, Mahkemece davalı … İnş. Mad. Loj. Kargo Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile dahili davalı … İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. ortakları arasında akrabalık ilişkisi olduğundan bahisle, organik bağ olduğu kabul edilerek, davacı …’in birbirleri ile organik bağ içinde oldukları tespit edilen davalı işverenlere ait ve fer’i müdahil kurumda …, … ve …sicil numaralı işyerlerinde 01.10.2008 – 12.05.2010 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak 582 gün çalıştığı, 332 günlük çalışmasının fer’i müdahil kuruma bildirildiği, 250 günlük çalışmasının bildirilmediği, davacının bu işyerlerindeki ücretinin 01.10.2008 – 31.12.2008 tarihleri arasında 625,00TL, 01/01/2009 – 30/04/2009 tarihleri arasında 1.250,00TL, 01.05.2009 – 12.05.2010 tarihleri arasında ise 1.550,00TL net olduğunun tespitine karar verilmişse de, Mahkemenin kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Davacının davalı … İnş. Mad. Loj. Kargo Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait işyerinde çalıştığını iddia ettiği sürelerde, hizmet döküm cetveline göre davacı adına … İnşaat Taahhüt Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde sigortalı bildirimlerinin yapıldığı gözönüne alınarak, davacının talebinin açıklattırılması suretiyle, hangi işverenlik nezdinde fiilen çalıştığı hususu açık ve net bir şekilde belirlenmeli, davalı şirketler arasında organik bir bağ olup olmadığı hususu resmi kayıtlara göre yöntemince araştırılmalı, şayet davacının dahili davalı … İnşaat Taahhüt Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. bünyesinde sigortalı bildirime konu sürelerin gerçek ve fiili olmadığının belirlenmesi halinde, aynı dönemde davalı… İnş. Mad. Loj. Kargo Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait işyerinde fiili çalışmaların varlığının kanıtlanması durumunda, davacının hizmet cetveline göre … İnşaat Taahhüt Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bildirimi yapılan sürelerin iptali gerekeceği hususu nazara alınarak, davalı… İnş. Ltd. Şti. tarafından davacıya ait banka hesabına yapılan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle, toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre davacının gerçek/fiili duruma uyan hizmetini açıkça ortaya koyan, infaza da elverişli bir karar verilmelidir.” hususlarına işaret edilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “davacı …TC kimlik nolu davacı …’ in; Fer’i müdahil Kurumda … sicil nolu… İnş. Mad. Loj. Kargo Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait işyerinde 01.10.2008-12.05.2010 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak 582 gün çalıştığı, 332 günlük çalışmasının … sicil nolu ile organik bağ içinde olduğu anlaşılan dahili davalı 1096929.09 ve …sicil nolu … İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait işyerlerinden Kuruma bildirildiği, 250 günlük çalışmasının bildirilmediği, davacının, davalı işyerindeki ücretinin 01.10.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 625,00.-TL, 01.01.2009-30.04.2009 tarihleri arasında 1.250,00.-TL, 01.05.2009-12.05.2010 tarihleri arasında 1.550,00.-TL net ücret ile çalıştığının tespitine,” karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; davacının kesintisiz çalıştığının kabulü için yeterli delilin dosyaya celp edilmediği, eksik inceleme yapıldığı, eksik delillere rağmen düzenlenen rapora, tanık beyanlarına itibarla karar verildiği belirtilerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 5510 sayılı Kanunun 86/9 uncu maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,25.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.