YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/3939
KARAR NO : 2023/3963
KARAR TARİHİ : 10.04.2023
NCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI :
Taraflar arasında görülen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi Kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 23.12.2009 -15.10 2015 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu … sigortalısı olduğunun tespitini, bu talep kabul edilmediği takdirde ödenen primlerin isteğe bağlı sigortalılık olarak değerlendirilmesi gerektiğinin tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince,
“Davanın kısmen kabulüne,
Davacının 23.12.2009 – 15.10.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun’un 4b kapsamında zorunlu … sigortalısı olduğuna dair talebinin reddine,
Ancak pirim ödemeleri dikkate alınarak davacının 06.07.2010- 26.05.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında isteğe bağlı … sigortalısı olduğunun tespitine” karar verilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince;
“İlk derece mahkemesinin kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından 6100 sayılı HMK’nun madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davalı kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine” karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Daire kararında;
“1- Ziraat Odasınca düzenlenen 23.12.2009 tarihli Muafiyet Belgesi, mahkemece yapılan araştırma ve düzenlenen bilirkişi raporu karşısında, mahkemece … sigortalılığının tespitinin reddine ilişkin hüküm yerindedir.
2- Dosya kapsamından; davacının 06.07.2010 – 26.05.2015 tarihleri arasında prim ödemeleri olduğu sabit ise de mahkemece, yapılan prim ödemelerinin ne kadar süreyle isteğe bağlı sigortalılık süresine denk geldiği araştırılmaksızın ilk ve son prim ödeme günleri esas alınmak suretiyle karar verilmesi isabetsizdir.
Bu husus kurumdan sorularak gelen yazı cevabı ve oluşacak sonuca bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir. ” gerekçeleriyle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
“Davanın kısmen kabul kısmen reddine,
Davacının 23.12.2009 -15.10.2015 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun’un 4b kapsamında zorunlu … sigortalısı olduğuna dair talebinin reddine,
Ancak pirim ödemeleri dikkate alınarak davacının 06.07.2010 -31.05.2014 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b maddesi kapsamında isteğe bağlı … sigortalısı olduğunun tespitine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine” karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, isteğe bağlı sigortalılığın kabulü için talep olması gerektiği, davacının kurumdan bu yönde bir talebinin olmadığı gibi düzenli prim ödemelerinin de bulunmadığı, davanın tümünün reddi gerektiği gerekçeleriyle kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ödemiş olduğu sigorta primlerine göre sigortalılık statüsünün belirlenmesi noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 296 ve 5510 sayılı … Kanunu’nun ilgili madde hükümleridir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
10.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.