YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4019
KARAR NO : 2023/4586
KARAR TARİHİ : 27.04.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/153 E., 2023/249 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/138 E., 2022/261 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın fer’i müdahil kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer’i müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin bilgisayar öğretmeni olarak Eylül 1991 ile Mayıs 1997 tarihleri arasında aralıksız çalıştığını beyanla, 1 Eylül 1991 ile 30 Mayıs 1997 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili, 506 sayılı Kanun gereği hizmet tespiti davalarının 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davacının anılan tarihlerde farklı işyerlerindeki çalışmalarının varlığı da dikkate alındığında 1991 yılına ait çalışmanın 2016 yılında talep edilmesi karşısında davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, Kurum kayıtları dışındaki çalışma iddiasını kabul etmediklerini, bu tür hizmet tespitine yönelik davalarının kamu düzenini ilgilendirdiği bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini beyanla, davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Tasfiye Halinde Gazi-Der Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. Tasfiye Memuru … davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davacının davasının kabulüne;
…TC Kimlik nolu… ss numaralı davacı …’ın, … ss Gazi-Der Özel Eğitim Hiz. Malz. San.Ltd.Şti’ne ait dershane işi işyerinde 01.10.1995-02.05.1996 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile sürekli ve kesintisiz 212 gün çalıştığı, 182 günlük çalışmasının SGK’na bildirildiği, 30 günlük çalışmasının SGK’na bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Fer’i müdahil kurum vekili, ilk derece mahkemesince verilen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kurum kayıtlarının resmi nitelikte belgelerden olup aksi ispat edilene kadar geçerliliğinin asıl olduğunu aksinin ise Yargıtay’ın da yerleşmiş içtihatlarında yer verildiği gibi ancak eşdeğerde yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini, bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanun’un 4/1 inci maddesi (a) bendi kapsamında sigortalılıktan söz edebilmek için sigortalının işverenin emir ve talimatı altında, bilfiil çalışmasının gerektiğini, yine bu tür hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği yönünde yerleşmiş Yargıtay görüşlerine göre işbu dava konusu çalışma iddiasının şüpheye mahal bırakmayacak şekilde araştırılması gerektiğinden salt tanık ifadelerine göre karar vermenin yerinde olmadığını, nitekim dosyada dinlenen bordro tanıklarının ifadeleri incelendiğinde; dava konusu döneme dair herhangi bir beyanın bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; fer’i müdahil kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 inci maddesi gereğince esastan reddine dair karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Fer’i müdahil kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/8 inci maddeleridir.
3. Değerlendirme
Eldeki davada, taraf teşkili, ilk itirazlardan olmadığından davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek Mahkemece, gerekse Yargıtayca, tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın, kendiliğinden göz önünde tutulur. Bu nedenle davalı tasfiye halinde Gazi-Der Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. yönünden taraf teşkilinin sağlandığından bahsedilemez. Davalı tasfiye halinde Gazi-Der Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.’ne tasfiye memuru atanmış ise de, tasfiye memuruna … 11. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2022/1820 esas sayılı kararı ile vasi atandığı anlaşıldığından, şirketin faaliyet durumu ve şirkete yeni bir tasfiye memuru atanıp atanmadığı araştırılarak, usulüne uygun şekilde dava dilekçesi tebliğ edilmeli ve taraf teşkili sağlanarak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.