YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4233
KARAR NO : 2023/4261
KARAR TARİHİ : 13.04.2023
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/686 E., 2022/812 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Adana 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/124 E., 2019/277 K.
Taraflar arasındaki yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile aksi Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı kurumun Adana SGK İl Müdürlüğü’nün 1151298471 bağ-numaralı sigortalısı olduğunu, 05.03.2003 tescil tarihli Bağ-Kur sigortalılığı için 30.03.2013 tarihine kadar primlerini ödeyen müvekkilinin 01.04.2013 tarihinde Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi …sicil nolu işyerinde çalışmaya başladığını ve bu işyerinde 30.09.2016 tarihine kadar devamlı çalıştığını, bu işyerinden ayrılan müvekkilinin iki yıllık askerlik borçlanması yaptığını ve bir aylık isteğe bağlı sigortalılığına ait primini ödeyerek, emekli maaşı yönünden günlerini tamamladığı inancıyla, kuruma 30.11.2016 tarihli dilekçeyi vererek tahsis talebinde bulunduğunu, Adana SGK İl Müdürlüğü’nün müvekkilinin tahsis talebini 20.12.2016 tarih 6881773 sayılı yazısıyla reddettiğini, ilgili red yazısında, müvekkilinin hizmetinin 05.04.2005 tarihi itibariyle sona erdiği, 5400 günü bulunmadığından talebinin red edildiğinin bildirildiğini, müvekkilinin 05.04.2005 tarihine kadarki Bağ-Kur primlerini muntazam ödediğini, 05.04.2005 tarihinden 30.03.2013 tarihleri arası döneme ait primlerin Adana SGK İl Müdürlüğü’nce tahakkuk ettirilerek, müvekkilinin borçlu gösterilmesi neticesi müvekkilinin toplam 20.312,99 TL. tutarındaki borcunu 6111 Borç Yapılandırma Ödeme Planına göre faiziyle birlikte Kuruma ödediğini, ayrıca Kurumca tahakkuk ettirilen 12.631,94 TL. borcunu da 6552 Sayılı Kanun’un Yapılandırma Ödeme Planına göre faiziyle birlikte ödediğini, bu nedenle müvekkilinin 30.11.2016 tarihli tahsis talebinin reddinin hatalı olduğunu belirterek, müvekkilinin tahsis talebini reddeden kurum işleminin iptali ile müvekkiline 30.11.2016 tarihli tahsis talebine göre 01.12.2016 tarihinden itibaren emekli maaşı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; davanın kabulüne, davacının tahsis talebini reddeden 20.12.2016 tarih 6881773 sayılı kurum işleminin iptali ile davacıya tahsis talep tarihini takip eden ay başı tarihi olan 01.12.2016 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde Kurumun mevzuata uygun bir şekilde işlem gerçekleştirdiğini, davacının Kuruma isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olmak için herhangi bir başvuruda bulunulmadığını, “usul esasa takaddüm eder” ilkesi doğrultusunda öncelikle başvuruda bulunulmasının gerektiğini, bu şart gerçekleşmeden Kurumun işlem yapmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, davalı Kurumun burada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davalı Kuruma vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
“1.1. Dosyanın incelenmesinden, davacının vergi kaydına istinaden 05.03.2003 tarihinde Bağ-Kur tescilinin yapıldığı, 01.04.2003-05.04.2005 tarihleri arasında primlerini ödediği, 492 gün askerlik süresini borçlanarak ödemede bulunduğu, 01.04.2013-01.10.2016 tarihleri arasında 1260 gün …sicil numaralı işyerinden sigortalı bildirimlerinin yapıldığı, davacının 30.11.2016 tarihli tahsis talebinin vergi kaydının 05.04.2005 terihinde terk olması nedeniyle bu tarihte sigortalılığının sonlandırıldığı, talep tarihinde 5400 günü bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiğ, 6111 sayılı yapılandırma fazlası için dilekçe vermesi gerektiğinin belirtildiği, davacının 6111 sayılı Kanun ile 6552 sayılı Kanun’lardan yararlanarak ödemelerde bulunduğu, 27.10.2016 tarihinde isteğe bağlı sigorta için Kuruma müracaat ettiği, Kurum tarafından isteğe bağlı sigortalı kabul edilebilecek dönemlerin 28.10.2016-31.11.2016 tarihleri arası olduğunun bildirildiği, buna göre tahsis talep tarihi itibariyle yaşlılık aylığı koşullarının oluştuğu anlaşıldığından Mahkemece varılan sonuç isabetlidir.
1.2. Tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin taktirinde isabetsizlik görülmemesine göre HMK 355 inci maddesi kapsamında kamu düzenine de aykırı bir husus bulunmayan mahkeme hükmüne karşı yapılan istinaf taleplerinin, HMK 353/1 –b1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir” gerekçesine dayalı olarak;
2.” Davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu, yerel mahkeme kararının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyan ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile 30.11.2016 tarihli tahsis talebine istinaden 01.12.2016 tarihinden itibaren emekli maaşı bağlanması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2.1479 sayılı Kanun’un 79 ve Geçici 10 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 50, 51 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Eldeki dava dosyasında, Kurumun davacının yapmış olduğu Bağ-Kur sigortalılık prim borcu ödemelerini davacının vergi kaydı ile sınırlı olarak Bağ-Kur sigortalılık hizmetine karşılık süreler olarak kabul ettiği, ihya kapsamında kabul edilen Bağ-Kur sigortalılık hizmet sürelerine karşılık olarak değerlendirmediği, Kurumun kabulünde olan 01.04.2003-05.04.2005 tarihleri arası zorunlu Bağ-Kur sigortalılık süresi sonrasında da davacının 6111 sayılı Kanun ile 6552 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık prim borcu ödemelerinde bulunduğu, geri çevirme kararı sonrası gelen yazı cevapları kapsamında ise davacının zorunlu Bağ-Kur sigortalılık sürelerine esas teşkil edecek nitelikte meslek kuruluş kaydı ve esnaf sanatkarlar sicil kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
2.Buna göre Mahkemece yapılması gereken iş, davacının yapmış olduğu sigortalılık prim borcu ödemelerinin (29.06.2011-05.11.2012 tarihleri arası 6111 sayılı Kanun kapsamında, 2015 ve 2016 yılları arasında 6552 sayılı Kanun kapsamında ) geriye etkili kılınmasının mümkün bulunmamasına göre isteğe bağlı sigortalılığının açıklanan prim ödeme günlerini takip eden aybaşından itibaren karşılık geldiği hizmet süreleri Kurum’dan sorulmalı, Kurum yazı cevabına karşı itirazda bulunulması halinde bilirkişiden rapor alınarak davacının isteğe bağlı sigortalılık gün süreleri her türlü şüpheden uzak bir biçimde belirlenmeli ve sonrasında oluşacak duruma göre yaşlılık aylığı şartları da değerlendirilerek bir karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.