YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4425
KARAR NO : 2023/6215
KARAR TARİHİ : 31.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/712 E., 2023/314 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/208 E., 2021/829 K.
Taraflar arasındaki kurum işlemi iptali ve istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde; babasından aldığı yetim aylığının, eşinden aylık aldığı gerekçesi ile kesildiği belirtilerek, borç tahakkuku nedeni ile ödenen paranın iadesi, kurum işlemi iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; 01.01.2018 tarihi itibari ile tekrar yetim aylığı bağlandığını fakat 2018/38 sayılı genelgenin yürürlük tarihinden önce oluşan geriye dönük borcun iptali ve iadesi hakkında genelge gereği bir hüküm bulunmadığından borcuna işlem yapılmadığını, ilgilinin maaşından kesildiğini, idarenin yapmış olduğu işlemin yasalar gereği olduğunu, herhangi bir keyfilik söz konusu olmadığını, idare dava açılmasına sebebiyet vermediğini, açılan davanın yersiz ve hukuka aykırı olarak açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 02.08.2003 değişikliği ile öncesi için aranan başka geliri olmama şartı kaldırılıp yerine kendisinin çalışması veya kendi çalışmalarından aylık almama şartı getirildiğinden emsal içtihatlar Hukuk Genel Kurulu Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarının aksi yönde olduğundan, ayrıca davacının iş kazası sonucu ölen 4/ a lı kocasından aldığı ölüm gelirinin rücuya tabi olduğu düşünüldüğünde, davacının babasından aldığı Bağ-Kur ölüm aylığının kesen kurum işlemini iptaline, kesip yeniden bağlanma döneminde ödenmeyen aylıkların ödenmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı kurum istinaf dilekçesinde, 4/1- a madde gereği 28.10.1993 ten itibaren eşinden iş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölüm geliri aldığı tespit edilerek babasından aldığı yetim aylığının iptal edildiğini, daha sonra kurum tarafından 05.12.2017 tarihinde çıkarılan yönetmelik sonrası 2018/38 sayılı genelge ile bu şekilde aylığı iptal edilen hak sahiplerine ilişkin 05.12.2017 tarihinden itibaren talepte bulunmaları halinde 05.12.2017 tarihini takip eden aybaşı itibari ile 01.01.2018 tarihi itibari ile ölüm aylıkları bağlanacağının talimatlandırıldığını, bu nedenle ilgiliye ulaşılarak kuruma davet edildiğini ve ölüm aylığı tahsis talebi alındığını ve 01.01.2018 tarihi itibari ile tekrar yetim aylığı bağlandığını fakat 2018/38 sayılı genelgenin yürürlük tarihinden önce oluşan geriye dönük borcun iptali ve iadesi hakkında genelge gereği bir hüküm bulunmadığından borcuna işlem yapılmadığını ve ilgilinin maaşından kesildiğini, idarenin yapmış olduğu işlemin yasalar gereği olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4/a sigortalısı eşinden dolayı aylık almakta olan davacının aynı zamanda 4/b sigortalısı olan babasından dolayı aylık almasına engel bir durum bulunmadığı, aylığın kesilmesi işleminin iptaline ve yapılan kesintilerin kesinti tarihinden itibaren iadesine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesi ile ; davalı kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı kurum temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum istinaf dilekçesinde, istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, babasından aldığı aylığı kesen kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 479 sayılı Kanun’un 4926 sayılı Kanun’un 24 üncü maddesi ile değiştirilen 46 ncı maddesinin 2 nci fıkrası, 1479 sayılı Kanun’un 4926 sayılı Kanun’un 23 üncü maddesi ile değiştirilen 45/c maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,31.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.