YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4607
KARAR NO : 2023/5386
KARAR TARİHİ : 15.05.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/23 E., 2022/344 K.
KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; SGK aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, davalı … hakkında açılan davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı asil, dava dilekçesinde, 03.06.2013 tarihinde aylık tahsis talebinde bulunduğunu, 1988 ve 1989 yıllarına ait Bağ-Kur hizmetlerinin kayıtlarda görülmediğinden aylık tahsis talebinin reddedildiğini, 04.01.2015 tarihli tahsis talebi sonrasında aylık bağlanmışsa da 20 aylık aylığından mahrum kaldığını, davalı Kurum işleminin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini istemiş,
Davacı asil, 15.03.2018 tarihli duruşmada, tahsis talebinden 20 ay sonra emekli olduğunu, talebinin, mahrum kaldığı aylıklar ile fazla ödediği primlerin iadesi olduğunu beyan etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.04.2019 tarihli ve 2017/355-2019/129 Karar sayılı kararıyla; “davacı … tarafından davalı SGK aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 1-Davacının 03.06.2013 tahsis talep tarihini takip eden 01.07.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması hususunun tespitine,
2-Davacının ödediği 7.900,82 TL prim ödemesinin davacıya iadesinin tespitine,
3-Maddi tazminat talebinin haklı görülmediğinden reddine,
4-Davalı … hakkında açılan davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 01.04.2021 tarihli ve 2019/2069-2021/429 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
2. Dairenin 29.11.2021 tarih ve 2021/7152-2021/15019 sayılı kararında;
“Davanın yasal dayanaklarından olan 1479 sayılı Kanun’un tahsis şartlarında kademeli geçişi düzenleyen geçici 10. maddesinin ikinci fıkra hükmü kapsamında 01.06.2002 tarihi itibarıyla primi ödenmiş gün sayısı hesaplanması gerekirken, Mahkemece, 25 yıllık sigortalılık süresini doldurmaya kalan sürenin hesaplanmasında, 01.06.2006 tarihinin esas alındığı, ancak 1479 sayılı Kanun’un geçici 10 uncu maddesi uyarınca 18.08.1964 doğumlu davacı 03.06.2013 tarihi itibariyle 49 yaşında olduğu ve yaş şartını yerine getiremediğinden yaşlılık aylığına hak kazanamadığı, bu çerçevede aylığa hak kazanma koşulları ve buna göre davacının fazla ödediği prim tutarı belirlenerek, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
“Davacı … tarafından SGK aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile;
Davacının 22.08.2014 tahsis talep tarihi takip eden 01.09.2014 tarihinden geçerli olarak yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine,
Davacının fazladan ödediği 5.492,10 TL primin davacıya iadesine,
Davacının maddi tazminat talebinin reddine,
Davalı … hakkında açılan davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine” karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili; kurum işlemlerinin mevzuata ve usule uygun şekilde gerçekleştirildiğini, Kurum davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden, Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının tahsis talep tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti, aylığa hak kazanılan tarihten sonra ödenen primlerin iadesi, aylığın geç bağlanması nedeniyle uğradığı zarardan kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un ve 5510 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.