YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4664
KARAR NO : 2023/5217
KARAR TARİHİ : 11.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1262 E., 2023/265 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/59 E., 2022/100 K.
Taraflar arasındaki kısa vadeli sigorta kollarından yapılan bildirimlerin uzun vadeli sigorta kollarından yapılan bildirim olarak tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Makine Kimya Endüstrisi A.Ş tarafından davacı adına kısa vadeli sigorta kollarından çıraklık kapsamında bildirimlerin yapıldığını, oysa ilgili belgelerin dosya içerisine alınması halinde görüleceği üzere müvekkilinin bu bildirimler aşamasında sınavını başarıyla vererek kalfa olduğunu, özellikle 18 yaş sonrası üretime yönelik çalıştığını belirterek belirtilen tarihten sonrasının çıraklık kapsamında değerlendirilemeyeceğini, bu sürelerin uzun vadeli sigorta kollarından geçen hizmetler olarak tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı MKE Genel Müdürlüğü vekili, davacının davalı kuruma ait çıraklık okulunun 1986 yılında 3308 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesi ile kapandığını, davacının 3308 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde aranan çırak olabilme koşullarını taşıdıklarından 13 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olduklarından Milli Eğitim Gençlik ve Spor Başkanlığı Çıraklık Eğitim Merkezi tarafından çıraklık eğitimine kabul edilerek torna-tesviye bölümü için 3 yıllık, elektrik bölümü için 4 yıllık çıraklık eğitiminden sonra çıraklık diplomasını almaya hak kazandığını, davacının sigorta primlerinin Milli Eğitim ve Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından ödendiğini, davacının bu dönemde 3308 sayılı Kanun gereğince asgari ücretin %30 u kadar ücret aldığını, davacı işçinin de diğer işçiler gibi 2 yıllık çıraklık okulu sonrası fabrikalarda pratik çıraklık eğitimine tabi tutulduğunu eğitimin üretim olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğunu, fabrikada çırakların ve işçilerin aynı şartlarda çalışmasının mümkün olmadığını, davacının çıraklığının geçtiği ağır silah, ve çelik fabrikası ağır ve tehlikeli işyeri olduğunu çırağın böylesi işlerde çalıştırılmasının mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı … cevap dilekçesinde; davacının huzurdaki davasının haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğundan reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 14/11/1990 tarihinden 01/03/1991 tarihine kadar MKE Genel Müdürlüğü’ndeki çalışmalarının uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak geçirildiğinin tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı MKE vekili, davanın zaman aşımına uğradığını, davacının 3308 sayılı Kanun kapsamında çırak olarak çalıştığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, 05.10.1987 tarihinde davacının velisi ile davalı arasında çıraklık sözleşmesi imzalanmışsa da aynı zamanda bordro tanığı olan davacı tanıklarının davacı ile birlikte davalı iş yerinde üretime yönelik olarak çalıştıklarını beyan etmeleri karşısında, 18 yaşını ikmal ettiği 01.03.1991 tarihinden itibaren davalı işyerinde geçen çalışmalarının üretime yönelik olduğu anlaşıldığından mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekilleri istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı işveren tarafından davacı hakkında çıraklık kapsamında kısa vadeli sigorta kollarından yapılan bildirimlerden özellikle onsekiz yaş sonrası geçen bildirimlerin üretime yönelik geçmesi nedeniyle uzun vadeli sigorta kollarında geçtiğinin tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile
2. 506 sayılı Kanun’un 79’uncu maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.