YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4675
KARAR NO : 2023/5326
KARAR TARİHİ : 15.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1362 E., 2023/288 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/245 E., 2022/134 K.
Taraflar arasındaki asıl dava yönünden Kurum işleminin iptali, birleşen dava yönünden itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi …’ın eski eşi olan … ile 16.02.2005 tarihinde anlaşmalı olarak boşandıklarını, ölen babasından kendisine yetim aylığı bağlandığını, müvekkilinin eski eşinin yurt dışında çalıştığını, davalı Kurum denetmeni tarafından yapılan soruşturmada, eski eşi ile birlikte yaşadıkları gerekçesiyle bağlanan yetim aylığının kesilerek yersiz ödemeler nedeniyle borç çıkarıldığını, … 12.İcra Müdürlüğünün 2017/2767 sayılı takip dosyası ile icra takibi yapıldığını, müvekkilinin psikolojik rahatsızlığı nedeniyle %76 engelli olduğunu, eski eşinin Suudi Arabistan’da bir başkasıyla evlendiğini belirterek kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine, kesilen yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına, davalı kurumdan %20 oranında tazminat alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen … 37. İş Mahkemesinin 2017/270 Esas sayılı davada davacı Kurum vekili dava dilekçesinde; davalı …’ın eski eşi … ile 16.02.2005 tarihlinde anlaşmalı olarak boşandıklarını, davalının babası…’ın 06.08.1967 tarihinde vefat ettiğini, talebi üzerine 26.04.2005 tarihinden itibaren yetim aylığı bağlandığını, davalının eşinden muvazaalı olarak boşandığını, denetmen tarafından yapılan tahkikat sonucunda eski eşi ile birlikte yaşadıklarının tespit edilmesi üzerine bağlanan yaşlılık aylığının 01.10.2008 tarihi itibariyle kesilerek davalıya 26.10.2008-25.12.2014 tarihleri arasında yersiz olarak ödenen aylıklar nedeniyle borç çıkarıldığını, ödeme yapmaması üzerine … 12. İcra Müdürlüğünün 2017/2767 sayılı takip dosyasında faizi ile birlikte 30.492,73 TL alacağın ödenmesi için ilamsız icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyan ederek takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Asıl davada davalı Kurum tarafından davaya cevap verilmemiştir.
Birleşen … 37. İş Mahkemesinin 2017/270 Esas sayılı davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının eski eşinden, kendisinin yurt dışında başka bir bayanla evlenmesi üzerine boşandıklarını, davalının sinir hastası olup, tedavi gördüğünü, eski eşi ile bir araya gelmediklerini, birlikte yaşamadıklarını, açılan davanın haksız olduğunu, konu hakkında devam eden menfi tespit davası olduğunu, davaların birleştirilerek görülmesi gerektiğini belirterek açılan davanın reddini, %20 icra inkar tazminatının davalıya ödenmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “1-Asıl davada davanın kabulüne,
-Kurum işleminin iptaline, davacıların murisi …’a yetim aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması ile ölüm tarihi olan 11.12.2020 tarihine kadar ödenmesi gerektiğinin tespitine,
-Davacıların murisi …’ın … 12 İcra Müdürlüğü’nün 2017/2767 sayılı dosyasında kuruma 44.033,84 TL borçlu olmadığının tespitine,
-Davacıların inkar tazminatı isteminin reddine,
2-Birleşen … 37 İş Mahkemesinin 2017/270 Esas sayılı dosyasında
Davanın reddine,
30.492,73 TL asıl alacağın %20si oranında tazminatın davacıdan alınarak davalılara verilmesine,” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen dava davacısı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; Kurum tarafından yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davalı-karşı davacı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını belirterek yetim aylığının kesilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemin iptali, birleşen davada ise itirazın iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 56 ncı maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle davacıya bipolar afektif tedavi ile düzelmeyen hastalık teşhisi konulduğu, buna göre hastane kayıtlarının ve kendisine vasi atanmasına ilişkin dosya örneğinin getirtildiği, gerek hastane kayıtlarında, gerekse vesayet dosyasında yapılan psikolojik gözlem sırasında eski eşi ile sadakatsizlik yüzünden boşandığını, çocuklarını yalnız büyütmek zorunda kaldığını ifade etmiş olması, taraflar adına kayıtlı adreslerde yapılan araştırma kapsamında dinlenen kamu tanıklarının beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.