YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4708
KARAR NO : 2023/5136
KARAR TARİHİ : 10.05.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/197 E., 2023/65 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/219 E., 2022/412 K.

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti, yaşlılık aylığının yeniden hesaplanarak yaşlılık aylığı fark ücrete hükmedilmesi istemi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.06.1987-28.02.2013 tarihleri arasında Göltaş Göller Bölgesi Çimento A.Ş. bünyesinde çalıştığını, davacının sendikaya üye olmasıyla birlikte yeniden işe girişi yapılarak ücretlerinin düşürüldüğünü, iş bu hususta işverene karşı açılan … İş Mahkemesi’nin 2016/407 E. 2020/61 K. sayılı kararında davacının ücretlerinin düşürüldüğünün tespit edildiğini ve bu kararın … Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 12.02.2020 tarihli ve 2020/1650 E. 2020/1564 K. sayılı kararı ile kesinleştiğini, Mahkeme kararlarına esas olan bilirkişi raporlarında davacının günlük ücret farklarının hesap edildiğini, buna göre davacının prime esas kazanç tutarları işveren tarafından eksik yatırıldığından 5510 sayılı Kanun’un 29 uncu maddesinde belirtilen yaşlılık aylığı hesaplamasına esas alınan prime esas kazanç ve ortalama aylık kazanç tutarlarının önemli ölçüde eksik olarak hesaplandığını, bu hususta davalı kuruma 24.02.2021 tarihinde 10918271 sayılı başvuru yapılmışsa da kurumca hesabın eksik yapıldığını, davacının hak ettiğinden daha az fark hesaplandığını, davacının ücretlerinin 2005 yılında düşürüldüğü dikkate alınarak prime esas kazançlarının düzeltilmesi gerektiğini iddia ederek davacının çalışmalarına ilişkin prime esas kazanç tespitinin yapılmasına, yaşlılık aylığının bu ölçüde yeniden hesaplanmasına, emeklilik tarihinden bugüne kadar eksik ödenmiş olan yaşlılık aylığı miktarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, Sosyal Güvenlik Kurumunun yaşlılık aylığı ile ilgili yapmış olduğu bir işleme karşı açılan davada davacının herhangi bir taraf sıfatı bulunmadığını, davacı tarafından 5510 sayılı Kanun’a uygun olarak davacı …’in açmış olduğu … İş Mahkemesinin 2016/407 E. sayılı dosyası sonucunda kesinleşen alacaklarına ilişkin olarak gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren 1 aylık yasal süre içinde Sosyal Güvenlik … İl Müdürlüğüne üst yazı ile başvurarak mahkeme kararına istinaden yapılan ödemelerle ilgili ek beyanname düzenleyerek kuruma ibraz ettiklerini, davalı şirketin kanunun kendisine yüklediği tüm sorumlulukları gereği gibi ifa ettiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde;davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının … İş Mahkemesi 2016/407 E. 2020/61 K. sayılı kararında 2013/2 ve 2014/2 dönemleri dahil aradaki tüm dönemleri kapsayacak şekilde emekli olduktan sonra emekli maaşını arttırabilmek için sigortalı prime esas kazancının yükseltilmesi için yapılan işlemlerle sonuca bağlandığı halde aynı hususta yeniden talepte bulunmasının isabetsiz olduğunu, davacının davasında haklılığını doğrulama kabiliyetini haiz somut delil sunması gerektiğini, davacının aylık hesaplama işleminde herhangi bir mevzuata aykırılık ya da hatanın söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; “davalı şirket vekilinin Mahkememizin 12.02.2020 tarih 2016/407 E., 2020/61 K. Sayılı kararıyla belirlenen ücret ve ücret niteliğindeki alacakların davacıya ödendiğini duruşma sırasında beyan etmiş olması ve bu beyana davacının itirazının bulunmaması gözetildiğinde; Mahkememizin 12.02.2020 tarih 2016/407 E., 2020/61 K. sayılı kararı ile belirlenen ücret ve ücret niteliğindeki alacakların davacının hizmet akdinin sona erdiği 2013/02. ayının prime esas kazancına ilave edilebileceği ancak davacının davalı şirkete ait işyerindeki hizmet akdinin sona erdiği 2013/02. ayındaki davacının sigorta primine esas kazanç miktarının SPEK üst sınırı üzerinden bildirilmiş olması nedeniyle Mahkememizin 12.02.2020 tarih 2016/407 E., 2020/61 K. Sayılı kesinleşmiş kararı ile belirlenen alacak miktarlarının davacının 2013/02. ayındaki sigorta primine esas kazancına ek verilmesinin mümkün olmadığı, bu husus gözetildiğinde davacının yaşlılık aylığında herhangi bir değişiklik olmayacağı ve davacının da yaşlılık aylığı farklarına ilişkin herhangi bir alacağının bulunmadığı dikkate alınarak” davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; prime esas kazancın tespitinde işçinin gerçek ücreti esas alınması gerektiği, yerel Mahkemece sadece davalı tarafından ödenen miktarın SPEK üst sınırına kadar son ay ücretine dahil edilmesinin yeterli olduğunu kabul edildiği, çalışmakta iken davalı işverenlikte usul ve yasaya aykırı şekilde müvekkilin ücretleri düşürüldüğü, davada talebinin ücretlerinin eksik ödendiği 2005 yılından itibaren davalının SGK’ya eksik bildirdiği prime esas kazançlarının tespiti ve bu tespitlerin yaşlılık aylığına yansıması olduğu, ödeme yapılan aya ek 2 ay daha prime esas kazanca eklenme imkanı getirildiği için bu imkanın işçi lehine uygulanması gerektiği, açıkça ücret dışındaki diğer alacakların ancak son hizmet yılına ekleneceği, ücret ödemelerinin ise kendi aylarına eklenmesi gerektiği yeterli inceleme yapılmadığından bahisle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, … İş Mahkemesi 2021/219 Esas, 2022/412 Karar sayılı kararında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespiti, yaşlılık aylığının yeniden hesaplanarak yaşlılık aylığı fark ücrete hükmedilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 80 inci madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.