YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4863
KARAR NO : 2023/5023
KARAR TARİHİ : 08.05.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/210 E., 2021/110 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı fer’i müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin 12551715 sigorta sicil numarası ile 20.01.1998-01.06.2006 tarihleri arasında davalıya ait Maksim Gazinosu’nda saz ve ses sanatsıçı olarak haftanın her günü 23:00- 05:00 saatleri arasında çalışmasının bulunduğunu, müvekkilinin çalışma süresince işverenin sigortaya girişini yaptırdığını fakat sigorta primlerini ödemediğini, bu durumun müvekkilinin maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebep olduğunu, SGK … Bölge Müdürlüğü’nün söz konusu yıllara ilişkin müvekkilinin çalışmalarını sigortalılık hizmetlerinden sayabilmesi ve müvekkilinin belirtilen tarihlerde çalıştığının tespitinin talebi için bu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, açıklanan haklı nedenlerden ötürü, müvekkilinin davalı işyerinde 20.01.1998- 01.06.2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Feri Müdahil kurum vekili, hizmet tespiti davalarının yasal dayanağının 506 sayılı Kanun’un mülga 79/10 maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddeleri olduğunu, bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğunu ve bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilerek davalı işverenin tek taraflı kabul beyanının hukuki sonuç doğurmayacağını, davada hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.05.2016 tarihli ve 2015/27 E. 2016/134 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davacı ve fer’i müdahil kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 22.05.2019 tarihli ve 2019/2413 E. 2019/4602 K. sayılı ilamında; somut dosyada davalı iş yeri 31.05.2004 tarihinden itibaren kanun kapsamından çıkmış ise de bu tarihten sonraki dönem yönünden iş yerinin faaliyetine fiilen devam edip etmediğinin araştırılması gerekmektedir. Bu kapsamda ilgili vergi dairesi ve emniyet müdürlüğünden araştırma yapılarak ve bu kurumlarda bulunan davalı iş yeri ile ilgili bütün bilgi ve belgeler celp edilerek, iş yerinin bu dönemde de açık olup olmadığı, çalışmasına devam edip etmediği tespit edilmeli, vergi dairesi ve emniyet müdürlüğü tarafından denetim yapılmış ise ilgili belgeler ve tutanaklar istenilmeli, emniyet müdürlüğüne iş yerinde çalışanlara ait liste verilip verilmediği araştırılmalı, bu şekilde davacının 31.05.2004 tarihinden sonra davalı iş yerinde çalışması olup olmadığı irdelenmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır yönünden karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 18.04.2008 tarihli vergi yoklama tutanağında davalı bar işletmesi işyerinin 2006 yılı sonunda icra dairesi yoluyla haczedilerek boşaltıldığının belirtildiği, 22.03.2005 tarihinde denetim sonucu işveren tarafından vizite kağıdına yazılı şekilde 2004 yılı 9, 10, 11 ve 12 aylarına ilişkin 120 gün hizmet bildiriminin yapılmış olduğu, tanıkların somut anlatımlarında işyerinin 2006 yılında bir cinayet olayı sonrası kapandığını beyan etmeleri ve vergi denetim kayıtları da gözetilerek işyerinin 2006 yılı sonuna kadar faaliyette bulunduğu anlaşılmış, sonuç olarak somut tanık anlatımları, vergi kayıtları ve tüm dosya kapsamı gözetilerek davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait işyerinde 19.09.2002- 01.06.2006 tarihleri arasında kuruma bildirilen sürelerin dışında kalan bütün sürelerde aralıksız olarak prime esas kazancın alt sınırındaki ücretle hizmet akdiyle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Fer’i müdahil kurum vekili yeterli araştırma yapılmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 20.01.1998-01.06.2006 tarihleri arasındaki çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun’un 79 uncu maddeleridir.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla fer’i müdahil kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Fer’i müdahil kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,08.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.