YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/4921
KARAR NO : 2023/5461
KARAR TARİHİ : 16.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/188 E., 2023/174 K.
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Balıkesir 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/126 E., 2021/417 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı, davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer’i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 14.04.2014-03.08.2016 tarihleri arasında davalıya ait 10 T 0004 plakalı takside şoför olarak çalıştığını ancak bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini ileri sürerek davacının anılan tarihler arasında davalıya ait ticari takside sürekli olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 04.03.2015 tarihli kısmi iş sözleşmesi ile; davacının, 5510 sayılı Kanun’un Ek 6 ncı maddesi kapsamında davalının taksisinde şoför olarak ayda 9 gün çalışmasının kararlaştırıldığını, kısmi süreli iş sözleşmesi gereği araçların haftanın belirli günleri çalıştığını ve bu sürenin de ayda 25 günü geçmediğini, davacının hiçbir zaman düzenli olarak çalışmadığını ve çalışmasının tam zamanlı da olmadığını, davacının çalışmadığı zamanlarda yine kendisinin bulduğu başka kişilerin araçlarında şoförlük yaptığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı işveren ile 5510 sayılı Kanun’un Ek 6 ncı maddesi kapsamında kısmi süreli iş sözleşmesi yaptığını, bu sözleşme uyarınca davacı adına işe giriş bildirgesi verildiğini, ayda 10 günden az çalışması nedeniyle 04.03.2015 tarihinden itibaren sigortalılığının başlatıldığını, davacının 13.04.2012 tarihinden itibaren farklı işverenler nezdinde de 5510 sayılı Kanun’un Ek 6 ncı maddesi kapsamında çalışmaları bulunduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Davanın kısmen kabulü ile; davacının, davalı …’ya ait ticari araçta 14.04.2014-31.05.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitine, 04.03.2015-31.05.2016 tarihleri arasında SSK sigortalılık süresi ile çakışan 5510 sayılı Kanun’un ek 6 ncı maddesi gereği sigortalı olarak yapılan bildirimlerin iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine,” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer’i müdahil SGK vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, davalıya ait 10 T 0004 plakalı ticari araçta her ayın 30 günü çalıştığını, bu nedenle 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı olması gerektiğini, davacının 14.04.2014-03.08.2016 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece, resmi kayıtlardan olan Noter sözleşmesi, SGK’ya verilen bildirgeler ve trafik ceza kayıtları hiçbir şekilde değerlendirilmeden sadece yetersiz tanık beyanları dikkate alınarak karar verilmesinin hatalı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararında işaret edilen delillerin yine toplanmadığını, özellikle kısmi çalışma durumu tespit ve değerlendirilmeden eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürmüştür.
3.Fer’i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik ve yetersiz inceleme ile davanın kısmen kabulünün yerinde olmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “Davacı ve davalı ile fer’i müdahil Kurumun istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer’i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Fer’i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı vekili istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
Eldeki davada; davacı, davalıya ait 10 T 0004 plaka sayılı ticari takside 14.04.2014-03.08.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini istemiş, Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.
Somut olayda, davacının, uyuşmazlık konusu dönemde davalıya ait iş yerinden herhangi sigortalı bildiriminin yapılmadığı, ancak davacı ile davalı arasında imzalanan 04.03.2015 tarihli kısmi süreli iş sözleşmesinde davacının davalıya ait 10 T 0004 plakalı araçta, 04.03.2015 tarihinden itibaren ayda 9 gün çalışacağının kararlaştırıldığı, 5510 sayılı Kanun’un Ek 6 ncı maddesi kapsamındaki sigortalılar için düzenlenen işe giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği, dosya kapsamında dinlenen tanıkların davacının çalışmasını doğruladıkları, davacı tanıklarının davacının davalıya ait takside sürekli ve kesintisiz olarak tek şoför olarak çalıştığını beyan ettiği, davalı tanıklarının ise davacının davalıya ait araçta ayda 15 gün kadar çalıştığı, diğer zamanlarda araçları joker olarak tabir edilen şoförlerin kullandığını ifade ettikleri, yine Mahkemece tespit edilen, davacının çalıştığını iddia ettiği durakta hat sahibi ve çalışan oldukları tespit edilen tanıkların da davacının davalı yanında çalıştığını belirttikleri anlaşılmakla, davacının bu iş yerindeki çalışmasının varlığı sabit olmakla birlikte, tam zamanlı mı yoksa kısmi zamanlı mı (part- time) olduğu yönünde Mahkemece yapılan araştırma yetersiz bulunmuştur.
Bu kapsamda, davacı ile davalı arasında imzalanan 04.03.2015 tarihli kısmi süreli iş sözleşmesinin varlığı, yine davacı asilin, 04.03.2015-31.05.2016 tarihleri arasında, 5510 sayılı Kanun’un Ek 6 ncı maddesi kapsamında sigortalılığının gerçeğe aykırı olarak zorla yaptırıldığı iddiası dikkate alınmak kaydıyla, tanıklar yeniden dinlenerek, davacının tam olarak hangi tarihte işe başladığı, ne kadar süre ile ne şekilde çalıştığı, hizmetin bitiş tarihi, çalışmanın tam zamanlı mı yoksa kısmi zamanlı mı (part-time) olduğu hususları somut olarak belirlenerek, uyuşmazlık konusu husus tereddütsüz ortaya konulduktan sonra, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.