YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5127
KARAR NO : 2023/5185
KARAR TARİHİ : 11.05.2023

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/3009 E., 2023/402 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 37. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/453 E., 2021/227 K.

Taraflar arasındaki prime esas kazancın tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı iş yerinde 14.04.2008-29.12.2015 tarihleri arasında son net 2.550TL, brüt 3.566,88 TL ücretle çalıştığını, davalı işyerinin müvekkilinin ücretini asgari ücret üzerinden gösterdiğini, bu durumun … 25. İş Mahkemesi’nin 2017/64 Esas sayılı dosyasından ispat edildiğini, İkitelli Uygulama Denetim Müdürlüğü’ne 09.01.2017 tarihli dilekçeyle primlerinin eksik yatırıldığından bahisle başvuruda bulunduğunu ve vergi dairesinin yaptığı inceleme sonucunda primlerinin eksik yatırıldığı tespit edilerek işlem yapıldığını, müvekkilinin 2008 yılı için net 1.870 TL, 2009 yılı için net 1.950 TL, 2010 yılı için net 2.020 TL, 2011 yılı için net 2.130 TL, 2012 yılı için net 2.240 TL, 2013 yılı için net 2.320 TL, 2014 yılı için net 2.470 TL ve 2015 yılı için net 2.550 TL ücret aldığını belirterek, müvekkilinin kuruma gerçeğe aykırı olarak düşük gösterilen maaşının gerçek ücret üzerinden düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1-Davalı Demir Kimya .. Şti. Vekili; davaya cevap vermemiştir.

2-Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ” davacının ücretlerinin banka kanalıyla ödendiği, İkitelli Vergi Dairesi Müdürlüğünün 02.10.2020 tarihli cevabında denetmen Hüseyin Şevki Sabır tarafından yapılan vergi inceleme raporunun gönderildiği, bunda davacının Denizbank A.Ş. vadesiz mevduat hesabına yapılan maaş ödemelerinin bir kısmının ücret bordrolarında gösterilmediği, dolayısıyla ilgili dönem muhtasar beyannamelerinde gelir vergisi stopajlarının beyan edilmediğinin tespit edildiği, belgeler arasında Denizbank cari hesap hareketlerinin yanı sıra SGK bildirimi ve Banka ödemelerinin ve 2014-2015 yılları için yapılan denetmen karşılaştırmalarının da mevcut olduğu ve yapılan bu tespitler nedeni ile eksik beyan edilen miktarlar için 1 kat vergi cezası kesilmesi gerektiği kanaatinin bildirildiği, davacı tarafından davalı aleyhine işçilik alacaklarına ilişkin olarak ikame edilen … 25. İş Mahkemesinin 2017/64 Esas sayılı dosyasında kıdem, ihbar, ikramiye ve yıllık izin ücreti alacaklarını talep talep edildiği, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda hizmet süresinin SGK kayıtları esas alınarak 14.04.2008-29.12.2015 arası kabul edildiği, ücret olarak da banka hesap ekstreleri emsal ücret birlikte değerlendirilerek 2.550 TL net, 3.566,88 TL brüt olarak hesaplamanın yapıldığı, mahkemece 10.09.2019 tarihli karar ile bu değerler üzerinden davanın kısmen kabulü yoluna gidildiği, verilen kararın henüz kesinleşmediği, tüm dosya kapsamı ve davacının celp edilen banka hesap hareketlerine göre prime esas kazançlarının kuruma eksik bildirilmiş olduğu anlaşılmakla banka hesap hareketlerinin yazılı delil niteliği taşıması TUİK verileri ve tanık beyanları dikkate alınarak 07.09.2021 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamaya göre, davanın kabulü ile davacının davalı nezdinde ücretinin,
14.04.2008-31.12.2008 tarihleri arasında aylık brüt 2.609,91TL,
01.01.2009-31.12.2009 tarihleri arasında aylık brüt 2.721,56TL,
01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında aylık brüt 2.821,62TL,
01.01.2011-31.12.2011 tarihleri arasında aylık brüt 2.975,28TL,
01.01.2012-31.12.2012 tarihleri arasında aylık brüt 3.128,93TL,
01.01.2013-31.12.2013 tarihleri arasında aylık brüt 3.245,17TL
01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasında aylık brüt 3.454,98TL,
01.01.2015-29.12.2015 tarihleri arasında aylık brüt 3.566,88TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; prime esas kazancın yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini, vergi dairesi tarafından yapıldığı iddia edilen denetim ve ihdas edilen raporun bu dava için hiçbir bağlayıcılığı bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;İncelemede dosya kapsamı ve mahkemenin gerekçesine göre İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun oy birliği ile esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla … 37. İş Mahkemesi’nin 14.10.2021 tarihli, 2021/453 Esas – 2021/227 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun’un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2-Davanın Yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun’un “Prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77 nci maddesinin 1 inci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun’un “Prime esas kazançlar” başlıklı 80 inci maddesinin birinci fıkrasında, sigortalıların prime esas kazançlarının nasıl belirleneceği açıklanmıştır. Diğer taraftan 506 sayılı Kanun’un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 ıncı maddelerine dayalı olarak açılan bu tür hizmet tespiti davalarında kesinleşen mahkeme ilamı, işverence Kuruma verilmeyen belgelerin yerine geçecek nitelikte olduğundan hükümde ayrıca 77 ve 80 inci maddelere göre hesaplanacak olan 1 günlük ücretin belirtilmesi de gerekmektedir. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun; 288 inci maddesinde, bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri belir bir tutarı geçtiği takdirde senetle kanıtlanması gerektiği, bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri, ödeme veya borçtan kurtarma (ibra) gibi herhangi bir sebeple belirli bir tutardan aşağı düşse bile senetsiz kanıtlanamayacağı bildirilmiş, 289 uncu maddesinde, 288 inci madde uyarınca senetle kanıtlanması gereken konularda yukarıdaki hükümler hatırlatılarak karşı tarafın açık muvafakati durumunda tanık dinlenebileceği, 292 nci maddesinde de, senetle kanıtlanması zorunlu konularda yazılı bir delil başlangıcı varsa tanık dinlenebileceği açıklanarak delil başlangıcının, dava konusunun tamamen kanıtlanmasına yeterli olmamakla birlikte, bunun var olduğunu gösteren ve aleyhine sunulmuş olan tarafça verilen kağıt ve belgeler olduğu belirtilmiştir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 200 ve 202 inci maddelerinde de bu düzenlemeler korunmuştur.

Kuruma ödenmesi gereken sigorta primlerinin hesabında gerçek ücretin/kazancın esas alınması gerekmekte olup hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu değildir ve değinilen maddelerde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır. Ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanması olanaklıdır. Yazılı delille ispat sınırının altında kalan miktar için tanık dinlenebileceği gibi, tespiti istenen miktar sınırı aşsa dahi varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa tanık dinlenmesi mümkündür. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 20.10.2010 gün ve 2010/10-480 E., – 2010/523 K., 20.10.2010 gün ve 2010/10-481 E.- 2010/524 K., 20.10.2010 gün ve 2010/10-482 E., – 2010/525 K., 19.10.2011 gün ve 2011/10-608 E., – 2011/649 K., 19.06.2013 gün ve 2012/10-1617 E., – 2013/850 K., sayılı ilamlarında da aynı görüş ve yaklaşım benimsenmiştir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2-Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurulları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.