YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5487
KARAR NO : 2023/5869
KARAR TARİHİ : 24.05.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/945 E., 2023/165 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Lüleburgaz İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/215 E., 2022/14 K.
Taraflar arasındaki Hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; 01.11.1989 tarihinde davalıya ait Sakızköy’de bulunan halı dokuma iş yerinde çalışmaya başladığını, 15.02.1990 tarihine kadar ilmek başına ücretle çalıştığını, sunulan ilk işe giriş bildirgesini gösterir belge örneği göz önüne alındığında müvekkilinin 01.11.1989 tarihinden bu yana SSK kapsamında sigortalı olması gerekirken, Kuruma yapmış olduğu başvuruların reddedildiğini beyanla; müvekkilinin 01.11.1989 – 15.02.1990 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti ile Kurum kayıtlarının düzeltilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davacının el halıcılığı dokuma işinde çalışmış olduğu, çalışmış olduğu dönemde 506 sayılı Kanun’un 3/II-D maddesinin yürürlükte olduğu, bu maddeye göre davacının çalıştığı dönemlerdeki hizmetlerinin uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği; … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi’nin 20/01/2021 tarih, 2019/598 E. ve 2021/45 K. sayılı ilamı; Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 02/07/2020 tarih, 2019/5101 E., 2020/4292 K. sayılı ilamı; Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 17/03/2021 tarih, 2020/11472 E. ve 2021/3491 K. sayılı ilamı, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 17/03/2021 tarih, 2020/5098 E., 2021/3508 K. Sayılı ilamı göz önüne alınarak” davanın reddine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının davalı iş yerinde çalıştığı dönemde işverene bağımlı olarak dokuma yaptığını ve kendisine dokuma karşılığı bir bedel ödendiğini, eser üretmeden devamlı olarak hizmet akdine bağlı olarak çalıştığını, ücretlerinin aylık olarak ödendiğini, işin işverenin denetim ve gözetiminde hizmet akdi ilişkisi oluşturacak şekilde gerçekleştiğini, davacının kendisine ait evinde halı dokumak üzere bir tezgahı bulunmadığını ve bilfiil her gün işe gelerek mesai saatleri içerisinde dokuma yaparak öğle aralarına çıktığını, davanın kabulü gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “davacının davalı işverene bağlı olarak yerine getirdiği faaliyetin “el halıcılığı dokuma işi” niteliğinde olduğu belirgin olup Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29.09.2022 tarih ve 2022/10-649 Esas, 2022/1190 Karar sayılı kararında ifade edildiği üzere 09.07.1987–05.08.2003 (dahil) dönemi bakımından 506 sayılı Kanun’un 3.maddesinin II numaralı fıkrasının (D) bendinde belirtilen el halıcılığı dokuma işlerinde geçen hizmetin uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine dair İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından,” istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371, inci maddeleri.
2-506 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendi şu şekildedir.
“ Mülga 506 sayılı Kanun’un 3/II-D maddesinde, (Ek alt bent: 20/06/1987 – 3395/1 md.) “ El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85’inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” hükmü yer alırken, söz konusu maddede yer alan el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında kısa vadeli sigorta kollarının uygulanacağına ilişkin düzenleme, 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun’un 57 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurulları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.