YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5546
KARAR NO : 2023/6478
KARAR TARİHİ : 07.06.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/1483 E., 2022/1761 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/220 E., 2019/410 K.
Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 16.04.1987 olduğunu, en son 5510 sayılı Kanun’un Ek 5. maddesi kapsamında tarım işçisi olarak prim ödemekte iken 31.07.2017 tarihinde Kuruma yaşlılık aylığı bağlanması için tahsis talebinde bulunduğunu, tahsis talebinin Kurum tarafından, Tarım Bağ-Kur prim borcu olduğu gerekçesi ile 08.09.2017 tarihli yazı ile reddedildiğini, davacının 01.01.2014 ile 31.08.2016 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tespitine ve aksine Kurum işlemi ile tahakkuk ettirilen prim borcunun iptaline, davacının 24.12.2014 ile 31.07.2017 tarihleri arasındaki Ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılığının ve ödediği primlerin geçerli olduğunun tespiti ile bu primlerin Tarım Bağ-Kur sigortalılığı borcuna mahsup edilerek bakiyenin müvekkiline iade edilmesi şeklindeki Kurum işleminin iptaline ve müvekkiline iade edilen tutarın tekrar Kurum’a iade edilmesine, karar verilmesini istemiştir.
II.CEVAP
Davalı kurum vekili tarafından; açılan dava haksız ve mesnetsiz olup reddi gerektiğini, öncelikle açılan dava süresi içinde açıklanmadığından reddinin talep edildiğini, öncelikle hak düşürücü süre yönünden davanın reddine ve haksız ve hukuku aykırı bir şekilde açılan davanın reddine karar verilmesi istenilmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tanık anlatımları ve gelen yazı cevapları dikkate alındığında, ihtilaflı 24.12.2014 – 31.07.2017 döneminde 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b bendi kapsamında sigortalı sayılmayı gerektirecek herhangi bir tarımsal faaliyeti olmadığı belirgin olan ve sigortalılık iradesini 5510 sayılı Kanun’un Ek 5 inci madde kapsamında sigortalılık olarak ortaya koyan davacının, tamamen bilgisi dışında gerçekleşen kayıt aktarma işlemi nedeniyle oluşan Ziraat Odası kaydı gerekçe gösterilerek 5510 sayılı Kanun’un Ek 5 inci maddesi kapsamındaki sigortalılığının iptal edilerek, fiili durumu ile de uyuşmayacak şekilde 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b bendi kapsamında sigortalı sayılmasının Anayasa ile tanımlanan sosyal güvenlik ilkelerine, yasaya ve hakkaniyete aykırı olacağı düşünüldüğünden, giderek davacının talebi doğrultusunda, 01.01.2014 ile 31.08.2016 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tespitine ve aksine Kurum işlemi ile tahakkuk ettirilen prim borcunun iptaline ve davacının 24.12.2014 ile 31.07.2017 tarihleri arasındaki Ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılığının ve ödediği primlerin geçerli olduğunun tespitine yönelik karar vermek gerektiğinden bahisle;
Davanın kabulü ile,
Davacının 01.01.2014 ile 31.08.2016 tarihleri arasında tarım bağkur sigortalısı olmadığının tespitine ve aksine kurum işlemiyle tahakkuk ettirilen pirim borcunun iptaline,
Davacının 24.12.2014 ile 31.07.2017 tarihleri arasındaki ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılığının ve ödediği pirimlerin geçerli olduğunun tespitine, karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri
Mahkeme kararının eksik inceleme ile verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
Davalı vekilinin, Elazığ İş Mahkemesinin 13.05.2019 tarih ve 2018/220 Esas, 2019/410 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun, HMK’nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuşlardır.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
2. Mülga 2926 sayılı Kanun, 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 01.03.2011 günü yürürlüğe giren 51 inci maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na eklenen Ek 5 inci maddesi,
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,07.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.