YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5585
KARAR NO : 2023/6915
KARAR TARİHİ : 15.06.2023
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/27 E., 2023/71 K.
KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ölüm geliri bağlanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin babası…’ın SGK’dan maaş almakta iken vefat ettiğini, davacının muris babasından maluliyet maaşı bağlanması için SGK’ya müracaat ettiğini ancak SGK’ca 8 ay geçmesine rağmen cevap verilmediğini, “01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un 20/3 maddesindeki düzenlemeye göre; İş Kazası veya Meslek Hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri almakta iken vefat edenlerin hak sahiplerine ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olup, olmadığına bakılmaksızın hak sahiplerine gelir bağlanır.” denildiğini bildirerek 13.10.2020 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna meslek hastalığı malüliyet maaşının bağlanması talebinde bulunulduğunu, geriye doğru gidilip, ilk ay başından itibaren müvekkiline babasının malüliyet maaşının bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından usule ve yasal mevzuata aykırı olarak müvekkil kurum aleyhine açılan davanın reddinin gerektiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yasal süresi içinde açılmayan davanın reddinin gerektiğini, davada husumet hatası yapıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi12.10.2021 tarihli ve 2021/122-2021/315 Karar sayılı kararıyla “Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,” dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 16.02.2022 tarihli ve 2021/2610-2022/344 Karar sayılı kararıyla; istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Daire kararında; “… talebe ve kurumun geliri bağladığı tarihe göre davanın konusuz kalmadığı belirgin olduğundan, usulüne uygun şekilde araştırma yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir…” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…Davacı vekili davacının babası…’ın kurumdan maluliyet maaşı almakta iken 27.11.2005 vefat ettiğini belirterek maluliyet maaşının bağlanmasını talep etmiş, kurum tarafından ise bu süre esas alınarak değil yönetmelik gereği 05.12.2017 tarihinde itibaren gelir bağlandığı anlaşılmıştır. Ancak davacının, kuruma başvuru tarihinin 13.10.2020 tarihi olduğu, kuruma başvuru tarihinden itibaren geriye doğru 5 yıllık süre kadar geriye gidilip takip eden ay başı olarak 01.11.2015 tarihinin bulunduğu, bu tarihten itibaren kurumun davacıya gelir bağlaması gerektiği anlaşılmış, bu doğrultuda davanın kabulüne karar verilerek, davacının babası…’ın meslek hastalığı sebebiyle sürekli maluliyeti % 21,00 olup sürekli iş göremezlik geliri almakta iken 27.11.2005 tarihinde, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden önce vefat etmesi nedeniyle sağlığında almakta olduğu sürekli iş göremezlik gelirinin, davacıya, 5510 sayılı Kanun’un 20/3 ve 97 nci maddelerine göre aynı yasanın 55/3 fıkrasındaki alt sınır gözetilerek, 34’üncü madde hükümlerine göre, 01.11.2015 tarihinden itibaren gelir olarak bağlanmasına, bağlanan gelirde 5510 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin “c” bedinde yer alan “Malûllük, yaşlılık, ölüm sigortaları ve vazife malûllüğü ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık veya gelirlerden yüksek olanın tamamı, az olanın yarısı, eşitliği halinde ise iş kazası ve meslek hastalığından bağlanan gelirin tümü, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığının yarısı bağlanır.” hükmünün gözetilmesi gerektiğinin tespitine karar vermek gerekmiş ve davacının davasının kabulüne karar verilerek … ” gerekçesiyle “DAVANIN KABULÜNE;
1-Davacının babası…’ın meslek hastalığı sebebiyle sürekli maluliyeti %21,00 olup sürekli iş göremezlik geliri almakta iken 27.11.2005 tarihinde, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden önce vefat etmesi nedeniyle sağlığında almakta olduğu sürekli iş göremezlik gelirinin, davacıya, 5510 sayılı Kanun’un 20/3 ve 97 nci maddelerine göre aynı yasanın 55/3 fıkrasındaki alt sınır gözetilerek, 34’üncü madde hükümlerine göre, 01.11.2015 tarihinden itibaren gelir olarak bağlanmasına, bağlanan gelirde 5510 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin “c” bedinde yer alan “Malûllük, yaşlılık, ölüm sigortaları ve vazife malûllüğü ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık veya gelirlerden yüksek olanın tamamı, az olanın yarısı, eşitliği halinde ise iş kazası ve meslek hastalığından bağlanan gelirin tümü, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığının yarısı bağlanır.” hükmünün gözetilmesi gerektiğinin TESPİTİNE, ” dair karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, zamanaşımı süresinin geçtiğini, 5510 sayılı Kanun’un uygulanamayacağını belirterek verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya ölüm geliri bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 20, 34, 54, 55 ve 97 nci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 15.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.