YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5745
KARAR NO : 2023/6767
KARAR TARİHİ : 13.06.2023
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1031 E., 2022/1813 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : … İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/308 E., 2020/10 K.
Taraflar arasında Mahkemesinde görülen prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve fer’i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı davalı şirket nezninde 01.08.1996-22.09.2011 tarihleri arasında 15 süre ile ustabaşı-vardiya amiri olarak çalışmıştır. Davacının aylık ücreti, bordrolarda ve bildirgelede asgari ücret üzerinden gösterilmiş olsa da müvekkilimin işçilik alacakları için açmış olduğu … İş Mahkemesinin 2012/495 E, 2014/205 K. sayılı dosyasında dosyada bulunan deliller kapsamında aylık 1.800,00 TL ücreti olduğu ve 2.040,00 TL aylık giydirilmiş ücreti olduğu tespit edilmiş ve müvekkil davacının kıdem tazminatı işçilik alacakları bu rakam üzerinden hesaplanarak Yargıtayca onanmıştır. Bordrolar asgari ücret üzerinden gösterildiğinden sigorta primleri eksik ödenmiş ve müvekkilim mağdur olmuştur. Müvekkilimin davalı işverenlik nezninde çalıştığı süre zarfında aylık ücretlerinin ve eksik yatan sigorta primlerinin emekliliğe esas olarak tespitine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Politeks Suni Deri Kimya İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı her ne kadar mahkemenizin 2012/495 E, 2014/205 K sayılı dosyasından yapılan yargılama sonunda elde edilen 2.040,00 tutarı esas alınmışsa da; bu yargılamada davacı tanık delili ile ücret alacağının ispatı cihetine gitmiştir. Dayanak yapılan işçilik hak ve alacaklarına ilişkin dava da kıdem tazminatına ve ücret dışındaki diğer hak ve alacaklarına esas olacak şekilde takdiri delillerle ispatlanmış ücrettir. Bu nedenle davacını bu dava dosyasını dayanak göstermek suretiyle aldığı ücretin 2.040,00 TL olduğu bu nedenle de ücret alacağının bu miktar üzerinden tespiti talebi usul ve yasaya aykırıdır. … İş Mahkemesinin 2012/495 E, 2014/205 K sayılı dosyasına davacı işçinin imzasını havi ve ihtirazı kayıt konulmadan imzalanmış ücret bordrolarını, ücret bordroları ile bire bir örtüşen banka ödeme dekontlarını, ticari defter ve kayıtları sunmuş olmamıza rağmen ve tüm bu kayıtların aksine davacının aylık ücreti 2.040,00 TL olarak o davanın özelliği ve dava konusu yapılan alcak kalemleri dikkate alınarak sadece kıdem tazminatı ve o dava da talep edilen ücret alacağı dışındaki hak ve alacaklarına esas olacak şekilde takdiri bir delil olan bir başka ancak daha doğru ifade ile 6100 sayılı yasanın 200 maddesine aykırı olarak tanık delili esas alınarak ücreti tespit edilmiştir. Davanın reddini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Feri müdahil Kurum vekilinin cevap dilekçesinde özetle; HMK 200 üncü maddesinde belirtilen sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delil ile ispatının gerekiğti, davacının davacı işyerinden 15.04.1997-23.09.2011 tarihleri arasında sigortalı çalışmasının bulunduğu ve kayıtlara işlendiği, davacının bu işyerinden başka çalışmasının bulunmadığı, kuruma intikal etmeyen çalışma iddiasının yazılı belge ile ispatının gerektiğini belirtmektedir.
III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.01.2020 tarihli ve 2019/308 Esas, 2020/10 Karar sayılı kararıyla;
Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile;
Davacının 15.04.1997 – 23.09.2011 tarihleri arasında Kurum’a bildirilmesi gereken (ek) prime esas kazanç tutarının 3.529,35 TL olduğunun tespitine, bu çalışmaların sigortalı hizmetine eklenmesine,
Davacının 01.08.1996 – 15.04.1997 tarihleri arasında hak düşürücü süre geçmiş olduğundan tespit talebinin reddine, karar verilmiştir.
Taraf vekilleri istinaf yolu ile dilekçesinde, kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 05.11.2020 tarih, 2020/1918 esas, 2020/1531 Karar sayılı kararı ile;
Taraf vekillerinin aşağıdaki bentler dışındaki istinaf taleplerinin esastan reddine,
HMK 353/1-b.3 ve 355 inci maddeleri gereğince İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına.
Davanın reddine, karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 23.03.2022 tarihli ve 2022/1094 Esas, 2022/4127 Karar sayılı Bozma ilamında;
2.1. Mahkemece, prime esas kazancın tespitine yönelik eldeki davada; işçilik alacağı dosyası celp edilip, kesinlemiş ise ödenmesi koşuluyla, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi; hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise, yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği hususu dikkate alınmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istenen belgelerden davacının işçilik alacağına ilişkin davada hükmedilen alacaklarını icra takibi yoluyla 2014 yılı temmuz ayında tahsil ettiği anlaşılmıştır. İşçilik alacağı dosyasında hüküm altına alınan ücretin PEK üst sınırı da gözetilerek 2011 eylül ayı primine yansıtılacak tutarın 3.529,35 TL olduğu anlaşılmış ve davacının yazılı bir belge ile ispatlayamadığı fazlaya ilişkin talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir;
Davanın kısmen kabulü ile, davacının 2011 Eylül ayı için Kurum’a bildirilmesi gereken ek prime esas kazanç tutarının 3.529,35 TL olduğunun tespitine, fazlaya yönelik taleplerinin reddine,
Davacının 01.08.1996 – 15.04.1997 tarihleri arasında hakdüşürücü süre geçmiş olduğundan tespit talebinin reddine, karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı şirket vekili: Tanık dahi dinlenilmeden verilen kararın hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
Feri müdahil kurum vekili: yazılı delille ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 inci maddeleri,
2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7’inci maddesi uyarınca 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 77’inci maddesinin 1’inci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinin 1’inci fıkrasıdır.
3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı ve feri müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,13.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.