YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/5953
KARAR NO : 2023/6515
KARAR TARİHİ : 07.06.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1022 E., 2023/581 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/452 E., 2022/121 K.
Taraflar arasındaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili; Kurum denetmen raporu ile davalının 01.09.2012- 31.12.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının fiili olmadığının tespit edildiğini, davalı … Kaçar’ın aylığının emeklilik şartlarını kaybettiğinden başlangıç tarihi olan 01.07.2015 tarihinden itibaren durdurulduğunu, toplamda 50.119,30 TL yersiz ödendiğinin sabit olduğunu belirterek davanın kabulü ile … İcra Müdürlüğünün 2019/7882 E. itirazın iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı vekili; müvekkili …’ın kurumca iptal edilen 348 gün sigortalı çalışmasını tamamladığını ve Kurumunuzdan kendisine yeniden yaşlılık aylığı bağlandığını, kurum tarafından kendisine çıkarılan yersiz ödeme de yeni aylığından kesilmeye başlandığını, müvekkili …’ın hizmet yılını tamamladığını, Bağ-Kur ve SSK hizmetlerini birleştirdiğini, askerliğini borçlandığını, Kuruma başvurarak emekli olmayı talep ettiğini, Kurumun gerekli incelemeleri yaptığını ve müvekkiline 01.07.2015 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağladığını, kurumun maaş bağladıktan yıllar sonra maaşı kesip yersiz ödeme çıkarması hakkaniyete ve sosyal güvenlik anlayışına aykırı olduğunu, maaşın artık müvekkilinin kazanılmış hakkı olduğunu, müvekkilinin sigortalı olarak çalıştığını, müvekkiline çıkarılan yersiz ödemenin yasalara ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek usul ve yasalara aykırı olan davanın öncelikle konusuz kalması nedeniyle reddine, bu mümkün olmazsa esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; davanın kabulüne, davalı … Kaçar tarafından … İcra dairesinin 2019/7882 Esas sayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline takibin devamına asıl alacağın %20 si oranında 10.023,86 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı vekili; davalının 348 gün sigortalı gününün iptal edildiğini, Kurum tarafından bağlanan tüm maaşların yersiz ödeme olarak talep edildiğini ve icra takibi başlatıldığını, oysa; iptal edilen güne karşılık gelen maaşın hesap ettirilmesi ve bu miktarın yeni bağlanan maaşından kesilerek tahsil edilmesi gerektiğini, bu nedenle icraya yaptıkları itirazın yerinde bir itiraz olduğunu, ayrıca davacının aldığı maaşın kazanılmış hakkı olduğunu, kurum hatasından kaynaklanan yersiz ödemede faiz tahakkuk ettirmelerinin de yasalara aykırı ve hakkaniyetsiz olduğunu, yersiz ödemenin şartlarının da gerçekleşmediğini, tamamen iyiniyetli olan ve tüm evraklarını kuruma vererek kurum tarafından emekli edilen davalının tüm maaşının toplu olarak ve faiz tahakkuk ettirilerek istenmesinin hakkaniyet kurallarına aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesinin asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmettiğini, icra inkar tazminatının yasal şartlarının oluşmadığını, bu beyanlarının dikkate alınmaksızın sadece emekli maaşıyla geçinen davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin yasalara ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararı istinaf etmiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; davalıya 01.07.2015 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığı, Kurumun 12.07.2018 tarihli denetim raporu neticesinde davalının 1021451 028 numaralı işyerindeki 01.09.2012 – 31.12.2013 tarihleri arasındaki çalışmasının fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptal edildiği, davacının tahsis talep tarihi itibariyle emekli olma şartlarını kaybettiğinden bahisle yaşlılık aylığının başlangıç tarihi itibariyle durdurulduğu, davacıya yersiz ödenen aylıklar nedeniyle borç kaydı çıkartıldığı, … İcra Dairesi’nin 2019/7882 Esas sayılı takip dosyasında yersiz ödenen aylıklar nedeniyle takip yapıldığı görülmektedir. Hizmetin geçtiği iddia olunan işyerinde fiili çalışması olduğu anlaşılan tanıkların beyanları, Kurum denetim elemanları tarafından düzenlenen raporların içeriği, aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olan rapordaki tespitlerin aksinin ve davalının iptal edilen tarihler arasında sigortalı sayılmasını gerektirir biçimde çalıştığının somut ve inandırıcı delillerle kanıtlanamaması nedeniyle mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin ve yersiz ödemenin davalı sigortalının kasıtlı ve kusurlu davranışından kaynaklanması nedeniyle 5510 sayılı Kanun’un 96/a maddesi kapsamında işlem yapılmasının yerinde olduğu, takibe konu alacağın likit olması, davacının haksız yere emekli olduğunu ve yersiz aylık aldığını bilmesi karşısında mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığı anlaşılmakla davalının istinaf itirazları yerinde görülmemiş ve istinaf talebinin esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un Geçici 81 inci maddesi hükümleridir.
3.Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere,uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden davalı vekilinin aşağıda kalan paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacıya 09.06.2015 tarihli tahsis talebine istinaden, 506 sayılı Kanun’un Geçici 81 inci maddesinin B/ı bendine göre, 03.02.1992 hizmet başlangıcı olmakla, 25 yıl sigortalılık, 52 yaş ikmali ve 5525 prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlandığı, 12.07.2018 tarihli ve 20158/SĞ/59 sayılı denetim raporuna istinaden davacının 01.09.2012-31.12.2013 tarihleri arasındaki 396 günlük çalışmasının fiili olmadığından bahisle aylığının iptal edilerek yersiz ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirildiği, ödenmeyen bu miktarın tahsili için davalı aleyhine icra takibine geçildiği ve itiraz üzerine takip durduğu, bunun üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
3.Kısmi yaşlılık aylığını düzenleyen 506 sayılı Kanun’un Geçici 81 inci maddesinin C bendine göre; a) 23.05.2002 tarihinde 15 yıllık sigortalılık süresini kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş ve 3600 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş bulunanlara istekleri halinde yaşlılık aylığı bağlanır.
b) 23.05.2002 tarihinde (a) bendinde öngörülen şartları yerine getiremeyenlerden bu şartları;
ba) 24.05.2002 ile 23.05.2005 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 52, erkek ise 56 yaşını doldurmuş olmaları,
bb) 24.05.2005 ile 23.05.2008 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 54, erkek ise 57 yaşını doldurmuş olmaları,
bc) 24.05.2008 ile 23.05.2011 tarihleri arasında yerine getirenler kadın ise 56, erkek ise 58 yaşını doldurmuş olmaları,
bd) 24.05.2011 tarihinden sonra yerine getiren kadınlar 58, 24.05.2011 ile 23.05.2014 tarihleri arasında yerine getiren erkekler 59 yaşını doldurmuş olmaları,
be) 24.05.2014 tarihinden sonra yerine getiren erkekler 60 yaşını doldurmuş olmaları, şartı ile yaşlılık aylığından yararlanabilirler.
4.Somut olayda, her ne kadar mahkemece davacının çalışmalarının filli olmadığına yönelik tespit yerinde ise de, aylık koşulları değerlendirilirken yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler göz önünde bulundurularak, davacının iptal edilen sigortalılık süresi dışında, mevcut prim ödeme gün sayısı belirlenerek kısmi aylık koşullarının oluşup oluşmadığı yönünde irdeleme yapılmalı ve itirazın iptaline konu borçlu olduğu miktar buna göre belirlenip sonucuna göre bir karar verilmelidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.06.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.