YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/6079
KARAR NO : 2023/6685
KARAR TARİHİ : 12.06.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1529 E., 2023/263 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 37. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/118 E., 2021/178 K.
Taraflar arasındaki prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ve dahili davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve dahili davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.01.1996 – 30.06.2005 döneminde davalı işyerinde çalışmasının bulununduğu, 01.01.1996-01.01.2000 tarihleri arasında aylık 1.000 Dolar, 01.01.2000-01.01.2002 tarihleri arasında aylık 1.150 Dolar, 01.01.2002-01.01.2003 tarihleri arasında 1.380 Dolar, 01.01.2003-30.06.2005 tarihleri arasında 1.490 Dolar ücretle davalı büyükelçilik sekreteri olarak çalıştığını, ücretlerin imzalanan sözleşmelerde belirlendiği, ancak Kuruma asgari ücret olarak bildirildiğini, ödemelerin elden yapıldığını belirterek gerçek ücret üzerinden prime esas kazancının tespitini talep etmiştir.
II. CEVAP
Dahili davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; iddianın ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı büyükelçilik vekili cevap dilekçesinde; süre zamanaşımı itirazında bulunduklarını, yargı muafiyeti bulunduğunu, kuruma başvuru yapılmadan dava açılamayacağını bildirerek dava şartı yokluğundan davanın reddini istediği, ayrıca sigortadan muaf olduklarını buna rağmen gerçek ücret üzerinden bildirim yapıldığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davacının davasının kabulü ile,
Davacının davalıya ait 01.01.1996-30.06.2005 dönemi davalıya ait 54635 sicilli iş yerinde 1996-1997-1998-1999 yıllarında aylık net 1.000’er USD,
2000-2001 yıllarında net 1.150 USD,
2002 yılında net 1.380 USD,
2003-2004 ve 2005 yılında net 1.490 USD ücret ile çalıştığının tespiti ile karara ekli 25/3/2021 tarihli bilirkişi raporunda açıklandığı üzere SPEK tavan kazanç miktarları üzerinden yapılan değerlendirmeye ve aylık dolar kuru üzerinden yapılan hesaba göre kuruma yapılan SPEK bildirimlerine ek olarak 1996 yılı 1.dönem için 34.82 TL,
1996/2 için 43,67 TL, 1996/3 için 48,79 TL, 1997/1 için 74,05 TL, 1997/2 için 88,10 TL, 1997/3için 101,22 TL, 1998 /1 131,64 TL, 1998/2 145,97 TL, 1998/3 172,60 TL, 1999/1 227,43, 1999/2 250,51 TL, 1999/3 273,60 TL, 2000/1 1,020 TL, 2000/2 1,350 TL, 2000/3 1,800 TL , 2001/1 2,190 TL, 2001/2 3,360 TL, 2001/3 3,360 TL, 2002/1 3,595,48 TL, 2002/2 4,843,64 TL, 2002/3 5.241,33 TL, 2003/1 5,503,39 TL, 2003/2 6,448,29 TL, 2003/3 6,705,78 TL, 2004/1 5,860,35 TL, 2004 yılı 5.ay 1.684,17 TL , 6.ay için 1.649,32 TL, 7.ay için 1.734,21 TL, 8.ay için 1.801,60 TL, 9.ay için 1803,26 TL, 10. ay için 1.762,85, 11.ay için 1,684,55 TL, 12.ay için 1,562,58 TL, 2005 yılı 1.ay için 1,498,36 TL, 2.ay için 1,425,80 TL, 3.ay için 1.524,89 TL, 4.ay için 1,578,82 TL, 5.ay için 1,549,77 TL ve 6.ay için 1.506,11 TL ilave SPEK primi ödenmesi gerektiğinin tespitine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı büyükelçilik vekili ile dahili davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. İstinaf Sebepleri
Dahili davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyanın henüz tekemmül etmediğini, mahkemece yeterli inceleme yapılmadan karar verildiğini ileri sürmüştür.
Davalı büyükelçilik vekili istinaf dilekçesinde, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının sunmuş olduğu sözleşmelerin ödeme belgesi olmadığını, iddia ettiği ücretlerin ödendiğine dair hiçbir emare olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının bulunduğu, davalı Büyükelçiliğin yargı muafiyeti olduğunu, mahkeme kararının hukuka ve usule aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davalı vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı büyükelçilik vekili ile dahili davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı büyükelçilik vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun’un 77 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı büyükelçilik vekili ile dahili davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.