YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/6485
KARAR NO : 2023/7361
KARAR TARİHİ : 03.07.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2009 E., 2023/624 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karabük İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/70 E., 2019/325 K.
Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının müteveffa eşi dolayısıyla dul maaşı ile müteveffa babası dolayısla yetim maaşı almaktayken davalı Kurum tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak yetim maaşının kesilerek yersiz ödeme adı altında 19.599,54 TL borç tahakkuk ettirildiğini, davacının eşinin iş kazası sonucu 1992 yılında vefat ettiğini ve davacının eşinin sigortalılık statüsünün SSK da bulunduğunu, davacının babasının tarımla uğraşmaktayken 2002 yılında vefat ettiğini, sigortalılık statüsünün Bağ-Kur olduğunu, Yargıtay içtihatlarına göre olayların meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasal kurallara göre çözümlenmesi gerektiği yönündeki ilkenin göz önüne alınması gerektiğini belirterek davacının almakta olduğu yetim aylığının yeniden bağlanmasını, yersiz ödeme adı altında tahakkuk ettirilen borcun iptalini ve kesilmeye başlanılan ödemelerin iadesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacıya Kurum hatası nedeniyle yetim aylığı bağlandığını, 2926 sayılı Kanuna göre aylık gelir tespit edilen yetim aylığı alan hak sahiplerinin yetim aylıklarının iptalinin gerektiğini, davacının hem ölen eşinden dul aylığı hem de ölen babasından yetim aylığı almasının 5510 sayılı Kanun’a göre mümkün olmadığını, yapılan toplu sorgulamada yersiz yapılan aylık ve gelir ödemelerinin Genel Müdürlüklerince durdurulduğunu, ölüm aylığının yeniden bağlanması veya yersiz aldığı aylığın ilgili hak sahibinden alınmamasının söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davanın kabulü ile; davalı kurum tarafından davacı adına tahakkuk ettirilen 18.01.2017 tarih ve 772.981 sayılı toplam 19.569,54 TL borcun iptali ile davalı kurum tarafından kesilen aylığın kesinti tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin ve yersiz ödeme tahsili amacıyla davacının maaşından yapılan kesintilerin davalı kurum tarafından hesaplanarak davacıya iade edilmesi gerektiğinin tespitine” karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Kurum işlemlerinin yasal mevzuata uygun olarak yapıldığını, davacıya yersiz olarak ödenen aylıkların durdurulduğunu, ölüm aylığının tekrar bağlanmasının söz konusu olamayacağını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelmeye dayalı kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacılar murisinin eşinden dolayı ölüm aylığı almakta iken; babasından dolayı kendisine bağlanan yetim aylığının kurumca kesilmesi işleminin iptali ile davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti ve kesilen aylıkların iadesi hususlarına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun ile 1479 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.