YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/6610
KARAR NO : 2023/7580
KARAR TARİHİ : 06.07.2023

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/73 E., 2022/540 K.
HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın görevsizlik nedeniyle reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş ve Mahkemece bozma doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairece yapılan inceleme sonucunda karar yeniden bozulmuştur.

Mahkemece bozma doğrultusunda yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmenn kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. Dava
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan işverene ait işyerinde 20.01.1993-27.07.2007 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitiyle işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. Cevap
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının, davalının yanında ev hizmetlerinde çalıştırıldığından bahisle bir kısım alacakların talep edildiğini, ev hizmetlerinde çalışan kişilerin İş Kanunu’nun 4-e maddesi uyarınca İş kanunu hükümlerinden yararlanamayacağını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde; davalı adına herhangi bir kurum kaydına rastlanmadığını, açılan davanın yersiz olduğunu reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. Mahkeme Kararı
Mahkemenin 05.05.2009 tarihli ve 2008/605 – 2009/138 Esas ve Karar sayılı kararıyla; dava dilekçesinin 5521 sayılı Kanun 1 ve HUMK.un 1-7 maddeleri uyarınca Mahkememizin görevsizliği nedeni ile reddine, karar verilmiştir.

IV. Bozma ve Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci
A. İlk Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan ) 21.Hukuk Dairesinin 21.02.2011 tarih ve 2010/14412 -2011/1359 Esas ve Karar sayılı ilamı ile “Gerçekten, davacının istemi belirgin olarak hizmet akdine dayalı olarak geçtiği iddia olunan hizmetlerinin tespitine ilişkin olup, burada sözü edilen hizmet akdinin ise çalışmanın geçtiği tarihlerde yürürlükte bulunan 506 sayılı Kanun’un 3/D maddesinde ücretli ve sürekli olarak çalışanlar hariç olmak üzere ev hizmetlerinde çalışanların bu yasaya göre sigortalı sayılmayacakları ve halen yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun’un 4/a bendinde açıklanan tanıma uygun çalışmanın tespiti olduğu, kaldı ki, aynı yasanın sigortalı sayılmayanlara dair düzenlemenin yapıldığı, 6 ncı maddesinin (c) fıkrasında ise ev hizmetlerinde ücretle ve sürekli çalışanlarında bu kanun kapsamında olduklarının belirtildiği açık olmakla, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un 4/a bendi olduğu ve de aynı Kanun’un 101 inci maddesi gereğince davaya İş Mahkemesi tarafından bakılacağı açıktır. ” denilerek kurulan hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Bozma İlamı Sonrası Mahkeme Kararı
Mahkemenin 17.12.2019 tarih ve 2011/329 – 2019/544 Esas ve Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile davanın kısmen kabulü ile,
01.09.1997-31.12.1997 arası 120 gün günlük 1.231,371 TL
01.01.1998-30.06.1998 arası 180 gün günlük 1.668,400 TL
01.07.1998-30.09.1998 arası 90 gün günlük 2.103,611 TL
01.10.1998-31.12.1998 arası 90 gün günlük 2.336,625 TL
01.01.1999-30.06.1999 arası 180 gün günlük 3.112,200 TL
01.07.1999-31.12.1999 arası 180 gün günlük 3.790,000 TL
01.01.2000-31.03.2000 arası 90 gün günlük 4.000,000 TL
01.04.2000-31.07.2000 arası 120 gün günlük 5.000,000 TL
01.08.2000-31.03.2001 arası 240 gün günlük 5.000,000 TL
01.04.2001-31.12.2001 arası 270 gün günlük 7.000,000 TL
01.01.2002-31.03.2002 arası 90 gün günlük 7.400,025 TL
01.04.2002-30.06.2002 arası 90 gün günlük 9.262,400 TL
01.07.2002-31.03.2003 arası 270 gün günlük 10.919,443 TL
01.04.2003-30.06.2003 arası 90 gün günlük 13.103,332 TL
01.07.2003-01.01.2004 arası 180 gün günlük 15.267,194 TL
01.01.2004-30.06.2004 arası 180 gün günlük 18.320,663 TL
01.07.2004-31.12.2004 arası 180 gün günlük 14.805,000 TL
01.01.2005-31.12.2005 arası 360 gün günlük 16,29 TL
01.01.2006-31.12.2006 arası 360 gün günlük 17,70 TL
01.01.2007-30.06.2007 arası 180 gün günlük 18,75 TL
01.07.2007-27.07.2007 arası 26 gün günlük 19,50 TL ücretle sigortasız olarak çalıştığının tespitine,
Fazla istem kanıtlanamadığından reddine,
karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 21.12.2020 tarih ve 2020/5790 – 2020/7421 Esas ve Karar sayılı ilamı ile ” Somut olayın incelenmesinde yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde, eldeki dava, 20.01.1993 ila 27.07.2007 aralığında davacının davalı yanındaki hizmetinin tespiti istemine ilişkin olup Mahkemece 17.12.2019 tarihli kararda davanın kısmen kabulüne, 01.09.1997-27.07.2007 tarih aralığında asgari ücret ile çalışmanın tespitine, fazlaya ilişkin talebin ise kanıtlanamadığından reddine karar hükmedilmiştir.

Dosya kapsamında, davacının, davalı yanından işe giriş bildiriminin bulunmadığı ve adına prim ödenmediği, dava dışı … Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde ise 16.06.1998 işe giriş ile birlikte 1998/2. döneminde 195 gün, 1999/1 döneminde 5 gün sigortalı olarak çalıştığı ve 05.01.1999 tarihinde işten çıktığı; davalı işveren ile dava dışı … Hiz. Ltd. Şti. iş yeri arasında fiili ve organik bağın araştırılmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalı işveren ile davacı adına prim ödemesi yapan dava dışı şirket arasında fiili ve organik bağ olup olmadığı araştırılarak, organik bağ var ise hak düşürücü sürenin söz konusu olmayacağı gözetilerek hükümdeki gibi karar verilmeli, aksi halde 05.01.1999 ve öncesine ait talebin çakışan hizmet ve hak düşürücü süre yönünden reddine hükmedilmelidir. ” denilmek suretiyle Mahkemece verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozma İlâmına Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Somut olayda, davacının talep ettiği sürenin sonunun 27.07.2007 tarihi olduğu bu tarihten itibaren dava tarihi olan 27.10.2008 tarihine kadar 5 yıldan fazla zamanın geçmemiş olduğu ve hak düşürücü sürenin bulunmadığı tespit davasının açılmasına engel bir durumun olmadığı görülmüş,davalının 2007 yılına kadar belirtilen adreste oturduğu görüldüğünden bu durumunda tespit davası açılmasına engel olmadığı anlaşılmıştır.Davacının çalışma olgusunun gerçek ve fiili olup olmadığı konusunda tanıklar dinlenmiş, davacının çalışma olgusunun gerçek ve fiili olduğu kanaatine varılmış, davacının tespiti mümkün hizmet süreleri tespit edilmiş, 05.01.1999 ve öncesine ait talebin hak düşürücü süre yönünden reddine ve davacının davasının kısmen kabulüne,
06.01.1999-30.06.1999 arası 174 gün, günlük 3.112,200 TL
01.07.1999-31.12.1999 arası 180 gün, günlük 3.790,000 TL
01.01.2000-31.03.2000 arası 90 gün, günlük 4.000,000 TL
01.04.2000-31.07.2000 arası 120 gün, günlük 5.000,000 TL
01.08.2000-31.03.2001 arası 240 gün, günlük 5.000,000 TL
01.04.2001-31.12.2001 arası 270 gün, günlük 7.000,000 TL
01.01.2002-31.03.2002 arası 90 gün, günlük 7.400,025 TL
01.04.2002-30.06.2002 arası 90 gün, günlük 9.262,400 TL
01.07.2002-31.03.2003 arası 270 gün, günlük 10.919,443 TL
01.04.2003-30.06.2003 arası 90 gün, günlük 13.103,332 TL
01.07.2003-01.01.2004 arası 180 gün, günlük 15.267,194 TL
01.01.2004-30.06.2004 arası 180 gün, günlük 18.320,663 TL
01.07.2004-31.12.2004 arası 180 gün, günlük 14.805,000 TL
01.01.2005-31.12.2005 arası 360 gün, günlük 16,29 TL
01.01.2006-31.12.2006 arası 360 gün, günlük 17,70 TL
01.01.2007-30.06.2007 arası 180 gün, günlük 18,75 TL
01.07.2007-27.07.2007 arası 26 gün, günlük 19,50 TL ücretle sigortasız olarak çalıştığının tespitine,
Fazla istem kanıtlanamadığından reddine, ” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz başvuru dilekçesinde; salt tanık beyanları dayalı hatalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 86 ıncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

06.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi