YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7404
KARAR NO : 2023/9178
KARAR TARİHİ : 04.10.2023
MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/264 E., 2023/237 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muş İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/123 E., 2022/788 K.
Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin kamu işçisi olarak dava dışı Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nezdinde çalışırken iş sözleşmesinin feshedildiğini, davalı Kuruma müracaat edilmesi üzerine müvekkiline yaşlılık aylığı bağlandığını bu arada haksız fesih nedeniyle açtığı işe iade davasının kabulü neticesinde işe iade edilmeyerek boşta geçen süre ve diğer tazminatlarının dava dışı işverence ödendiğini, davalı Kuruma işe iade kararı uyarınca dava dışı işveren tarafından bildirim yapılması üzerine Kurumca müvekkili tekrar işe başlatılmış gibi kabul edilerek yaşlılık aylığının kesildiğini ve yapılan aylık ödemelerinin yersiz olduğu gerekçesi ile işlem yapıldığını, fiili çalışma bulunmadığının dikkate alınması için davalı Kuruma yapılan itirazların haksız olarak reddedildiğini beyanla, öncelikle müvekkilinin yaşlılık aylığından yapılan kesintiye dair Kurum işleminin tedbiren durdurulması ve neticede yaşlılık aylığı ve ikramiye ödemelerinin yersiz olduğuna ilişkin Kurum işleminin iptaline, yapılan kesintilerin müvekkiline yasal faiziyle ödenmesine, Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın işe iade davası devam ederken yaşlılık aylığı almak amacıyla Kuruma başvuru yaptığını ve kendisine yaşlılık aylığı bağlandığını, işe iade davasında davanın kabulü üzerine işçinin işe başlatılmaması yahut bir aylık süre sonunda başlatılmamış kabul edilmesi halinde iş akdinin feshedilmiş sayılacağını bu kapsamda sigortalıya işe iade davası sonunda kamu iş yerinden hizmet kazandırıldığından ve sigortalının yaşlılık aylığı başlangıcı bu süreye denk gelen tarihten itibaren başlatıldığından 5335 sayılı Kanun uyarınca aylığın başlangıç tarihi itibari ile kesilerek sigortalıdan yeni bir tahsis talep dilekçesi alınmadan aylıkları hizmet süresinin sona erdiği tarihi takip eden ay başından itibaren yeniden başlatılacağını ve sigortalıya işe iade davası süresince hizmet kazandırılan sürede yersiz ödenen aylıkların bağlanan yeni aylıktan 1/4 oranında kesilmesi gerektiğini, kurumca yapılan işlemlerde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığını davacının aylığından yapılan kesintilerin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına ilişkin talebin ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davacı tarafça açılan davanın kabulü ile
Davalı Kurumun 31.03.2022 tarihli işlemle 15.036,88 TL yaşlılık aylığı ve 04.04.2022 tarihli işlemle 1.000,00 TL ikramiye ödemelerinin yersiz olduğu belirtilen Kurum işlemlerinin iptaline, davacının bu işlem yönünden davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine,
Kurum tarafından yapılan kesintilerin, kesinti tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,” dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili; davacının işe iade davası devam ederken yaşlılık aylığı almak için Kuruma müracaat etmesi üzerine yasal şartları taşıdığı anlaşılan davacıya yaşlılık aylığı bağlandığını, bu arada işe iade davasının davacı lehine sonuçlanması üzerine davacıya tazminat ödenmesi ve sigorta kollarına ilişkin Kuruma prim ödemesi yapılması üzerine 506 sayılı Kanun’un 62 ve 5510 sayılı Kanun’un 28 inci maddesi uyarınca işten ayrılma koşulu yerine getirilmediğinden ayrıca yaşlılık aylığı kesilmeden davacının kamu iş yerinde çalışması mümkün olmadığından davacıya bağlanan yaşlılık aylığının kesildiğini 4 aylık boşta geçen süreye tekabül eden ve yersiz ödenen aylıkların 1/4 oranında davacının aylığından kesildiğini, hizmetin sona erdiği tarih nazara alınarak takip eden ay başından itibaren davacıya yeniden aylık bağlandığını Kurumca yapılan işlemlerde herhangi bir hata bulunmadığını yanı sıra ihtiyati tedbirin kaldırılma talebinin mahkemece reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “Davalı … vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince” karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, feshin geçersizliğin tespiti ve işe iade davasının davacı lehine sonuçlanması üzerine davacının işvereni tarafından işe başlatılmayarak 4 aylık boşta geçen süre ücretinin ve bu döneme ilişkin sigorta primlerinin ödendiği dikkate alındığında, 4 aylık boşta geçen süre içinde 506 sayılı Kanun’un 62 nci ve 5510 sayılı Kanun’un 28 inci maddeleri uyarınca yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunulması için gereken işten ayrılma koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği buradan varılacak sonuca göre 4 aylık boşta geçen süreye ait aylıklarının kesilmesinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı SGK Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.