YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/7804
KARAR NO : 2023/9981
KARAR TARİHİ : 19.10.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1587 E., 2023/315 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/87 E., 2021/137 K.
Taraflar arasındaki yol yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacı müvekkilinin 2008 Haziran ayında Muğla Devlet Hastanesine hizmet verdiğini, Kurum nezdinde davacı adına 1107102 sicil numaralı işyeri dosyası açıldığını, belirtilen iş nedeniyle sigortalılara her ay temel ücretin yanında ödenen yol yardımlarının sigorta primine esas kazanca dahil edilerek prim tahsili yoluna gidildiğini, nakdi olarak ödenen yol yardımlarının sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığını, bu hususta Kuruma yaptıkları başvurunun reddedildiğini belirterek, davacıya ait … işyeri sicil numarası ile 2008 Haziran ayında çalışan sigortalılara ödenen yol yardımının sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının ve sigorta primine esas kazanca dahil edilmemesi gerektiğinin tespitine, davalı Kuruma bu fasıldan ödenen 2.107,91 TL primin kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; görev, yetki, derdestlik, husumet ve hak düşürücü süre ilk itirazında ve zamanaşımı def’inde bulunmuş, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; tüm dosya incelenip değerlendirildiğinde; davacının sigortalılara 2008 yılı Haziran ayında ödediği yol yardımlarının ayni yardım niteliğinde değerlendirilmesi sebebiyle sigorta primine esas kazanca dahil edilemeyeceği, davacı şirkete ait 1107102.48 sicil sayılı iş yerinde çalışan işçilere ödenen yol yardımları sebebiyle davalı Kurum tarafından fazladan sigorta primi kesildiği anlaşılmakla;
Davanın kabulüne;
a)Davacı şirkete ait … sicil numaralı işyerinden bildirilen sigortalılara 2008 Haziran ayında ödenen yol yardımlarının sigorta primine esas kazanç niteliğinde olmadığının ve sigorta primine esas kazanca dahil edilmemesi gerektiğinin tespitine,
b)Davacı şirkete ait … sicil numaralı işyerinden bildirilen sigortalılara 2008 Haziran ayında ödenen yol yardımı sebebiyle davalı Kurum tarafından yersiz olarak tahsil edilen sigorta primi ve işsizlik sigortası primi işveren hissesi toplamı olan taleple bağlı 2.107,91 TL’nin primlerin yatırıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren iadenin yapıldığı ayın başına kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle;
1-Yeniden yargılama yapılması gerektiği,
2-Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğu,
3-Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu,
4-Hukuki dayanaktan yoksun olan davanın reddi gerektiği,
5-Eksik inceleme ile hüküm kurulduğu,
Gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı şirket ile dava dışı Muğla Devlet hastanesi başhekimliği arasında Haziran/2008 ayı yönünden hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davacı şirket tarafından işyerinin Kuruma tescil edildiği, davacı şirket ile dava dışı arasında imzalanan ihale sözleşmede çalışanlara yol ücreti ödeneceğinin belirlendiği, davacının SGK ya başvurarak çalışanlara ödenen yol ve yemek yardımlarından yapılan kesintilerin iadesini talep ettiği, Kurum tarafından talebin reddedildiği, ihale sözleşmelerinin getirtildiği, bilirkişi tarafından hazırlanan hesap raporunda yol ücretleri üzerinden toplam alınan prim miktarının 2.456,17 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar ışığında, davacının kamu kurumundan ihale ile hizmet alım işini üstlendiği, yukarıda belirtilen kanun maddesinde de açıklandığı üzere, yol yardımları çalışmanın karşılığı olmadan yani çalışmadan ari olarak karşılanan yardımlar konumundadır. Ücret ise bir hizmetin karşılığı olması gerekmektedir. Ödeme bir hizmet karşılığı değilse ücret de değildir. Yol yardımı ise kişinin çalışmasına verimine bağlı olmayıp işveren tarafından sağlanan sosyal amaçlı yardım niteliğindedir. Bu nedenlerle, çalışanlara ödenen yol yardımlarından prim kesintisinin yapılmaması gerektiği ortadadır. Somut olayda, mahkemenin mülga 506 sayılı Yasa’nın 77 nci maddesi uyarınca yol ücreti olarak yapılan ödemelerin prime esas kazanca dahil edilemeyeceğine yönelik kabulü yerinde olmuştur. Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek temyiz talebinde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yol yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı kanun 77 ve 84 üncü maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.