YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/9188
KARAR NO : 2023/10838
KARAR TARİHİ : 06.11.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2735 E., 2023/1056 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 14. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/7 E., 2018/400 K.
Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından başvurunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece verilen bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, söz konusu ikinci kararın da taraf vekillerince temyizi üzerine Dairece ikinci kez Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İkinci bozma kararı üzerine yapılan yargılama sonunda Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının dava dışı … Tekstil A.Ş.’de ve bağlı ortaklığında emeği ile çalışan işten çıkarılma tehdidi altında olan birisi olduğunu, bu durumdaki gerçek kişinin pay sahibi tüzel kişi yerine borçlardan sorumlu tutulmasının hakkaniyet ve adaletle bağdaşmayacağını, tüzel kişi temsilcisi olması nedeniyle müvekkilinin kanuni temsilcilik sıfatı bulunmadığını, sorumluluğun temsil olunan tüzel kişi … A.Ş.’ nin olduğunu beyanla dava dışı … Tekstil A.Ş.’den tahsil edilemeyen ve davacı adına düzenlenen 19.12.2017 tarih … sayılı, 19.12.2017 tarih … sayılı ödeme emirlerinin iptalini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde;davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmış olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini, Kurumda … sicil sayılı işyeri dosyasında işlem gören … Tekstil Tic. A.Ş. aleyhine icra takibine geçilerek şirket malvarlığının olmaması ve borcu karşılamaya yetmemesi sebebiyle 5510 sayılı Kanun’un 88 inci maddesi gereğince şirket yönetim kurulu başkanı, başkan yardımcısı ve üyeleri aleyhine 2013/88212, 2013/88210 sayılı dosyalarından icra takibi başlatıldığını, ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiğini, şirkete karşı yapılan her türlü icra takibine rağmen alacağın tahsili için sonuç alınamadığını, bu nedenle davacı aleyhinde 5510 sayılı Kanun’un 88 ve 6183 sayılı Kanun’un 35 inci maddelerine istinaden icra takibine geçildiğini, müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu beyanla haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine ve %10 oranındaki haksız çıkma tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 27.12.2018 tarih ve E. 2018/7, K. 2018/400 sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacı … TC kimlik nolu … aleyhine SGK Başkanlığı davalı Kurum Dokuz Eylül SGM tarafından 2013/88212 sayılı takip dosyasından düzenlenen 19.12.2017 tarih … sayılı 122.974,03-TL bedelli, 2013/88210 sayılı takip dosyasından düzenlenen 19.12.2017 tarih … sayılı 1.427.427,84-TL bedelli ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 15.04.2020 tarih ve 2019/276 Esas, 2020/624 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacı … TC kimlik nolu … aleyhine SGK Başkanlığı davalı Kurum Dokuz Eylül SGM tarafından, 2013/88210 takip sayılı dosya üzerinden tebliğ edilen 19.12.2017 tarih … sayılı 122.974,03 TL bedelli ödeme emrinin 2012/9 ila 2013/1. aylarına ilişkin kısmının iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2013/88212 takip sayılı dosya üzerinden tebliğ edilen 19.12.2017 tarih … sayılı 1.427.427,84 TL bedelli ödeme emrinin 2012/9 ila 2013/1. aylarına ilişkin kısmının iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
2. Dairenin 09.06.2021 tarih ve 2020/3055 Esas, 2021/7892 Karar sayılı kararında; ödeme emirlerine konu borç dönemleri olan 2007/10-2013/1 arası dava dışı … Teks. San. Tic. A.Ş.’nin ortaklık yapısının belirlenmesi, … Plastik Pazarlama Tic. ve San. A.Ş., … Tekstil San. ve Tic. A.Ş. ile … Turistik Tesisler ve Mağazalar işletmeleri Tic. A.Ş.’nin asıl borçlu … Tekstil San. ve Tic. A.Ş.’de, şirket tüzelkişiliği olarak yönetim Kurulu üyeliğinin bulunup bulunmadığı, var ise tarihlerinin araştırılması, davacının da, anılan şirketlerde Yönetim Kurulu üyeliğinin bulunup bulunmadığı hususunun araştırılması ve bulunması halinde davacının da ödeme emirlerinin dönemi de dikkate alınarak sorumlu olabileceği hususunun dikkate alınması, davacının yönetim kurulu üyeliğinin bulunmaması halinde ise, temsil yetkisinin irdelenmesi ve temsile yetkili olduğu dönemler dikkate alınarak, yetkisinin kapsamının belirlenmesi, elde edilen sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek söz konusu karar bozulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin 15.12.2021 tarihli ve 2021/2201 Esas, 2021/2041 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacı … TC kimlik nolu … aleyhine SGK Başkanlığı davalı Kurum Dokuz Eylül SGM tarafından 2013/88210 takip sayılı dosya üzerinden tebliğ edilen 19.12.2017 tarih … sayılı 122.974,03 TL bedelli ödeme emrinin 2012/9 ila 2013/1. aylarına ilişkin kısmının iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2013/88212 takip sayılı dosya üzerinden tebliğ edilen 19.12.2017 tarih … sayılı 1.427.427,84 TL bedelli ödeme emrinin 2012/9 ila 2013/1. aylarına ilişkin kısmının iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
C. 2 nci Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.
2. Dairenin 21.06.2022 tarih ve 2022/4456 Esas, 2022/9534 Karar sayılı kararında; Mahkemece, davacının, dava dışı … Teks. San. Tic. A.Ş.’nin … sicil numaralı işyerinin her 2 takip yönünden 2012/9 ila 2013/1. dönemlerine ilişkin prim ve işsizlik sigortası prim ile gecikme zamlarına ilişkin borçlardan davacının şirkette üst düzeydeki yönetici/yetkili/ kanuni temsilci sıfatı bulunmadığından takibin bu dönemine ilişkin sorumluluğunun da bulunmadığı anlaşılmakla takibin bu aylarına ilişkin kısmı yönünden davanın kabulüne dair karar verilmiş ise de, davacının adı geçen, … Plastik Pazarlama A. Ş.’nde ve … Tekstil San. Tic. A. Ş.’deki ortaklık ve temsilciliklerine ilişkin kayıtların getirtilmesi ile adı geçen bu şirketlerin yönetim kurulu üyesi olarak 5510 sayılı Kanun’un 88 inci maddesi hükümlerine göre sorumluluklarının irdelenmesi ve davacının bu şirketlerdeki hukuki konum ve durumunun ve özellikle temsil yetkisi, temsile yetkili olduğu dönemler ve yetkisinin kapsamı da dikkate alınarak, 5510 sayılı Kanun’un 88 inci maddesi hükümlerince sorumluluğunun doğup doğmadığı hususunun değerlendirilmesi ile 2012/9-2013/1. dönemi bakımından da sorumluluğunun olup olmadığı hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ile yazılı şekilde karar tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.
D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı … Tekstil San. ve Tic. A.Ş.’nin … sicil numaralı işyerinin 2012/8 ve öncesi aylarına yönelik prim ve işsizlik sigortası primi borçlarına yönelik ödeme emirlerinin iptaline yönelik isteminin reddine ilişkin hükmün, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin, 09.06.2021 tarih ve 2020/3055 Esas – 2021/2789 Karar sayılı ilamı ile kesinleştiği, davacının, dava dışı … Tekstil San. ve Tic. A.Ş.’nin,… sicil numaralı işyerinin 2012/9 – 2013/1 aylarına yönelik prim ve işsizlik sigortası primi borçlarına yönelik ödeme emirlerinin iptaline ilişkin isteminin, 2012/9 – 2013/1 aylarında davacının, … Tekstil San. ve Tic. A.Ş.’de 29.06.2012 – 29.06.2015 tarihleri arasında … Plastik Pazarlama Tic. ve San. A.Ş.’yi temsilen yönetim kurulu üyesi olarak bulunduğu ve … Plastik Pazarlama Tic. ve San. A.Ş.’nin yönetim kurulu üyeliği ve genel müdür yardımcısı olarak temsil yetkisi bulunduğu dikkate alındığında, davacının dava dışı … Tekstil San. ve Tic. A.Ş.’de 5510 sayılı Kanun’un 88 inci maddesinin 20 nci fıkrası kapsamında sorumluluğu bulunduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davacının gerçekte Yönetim Kurulu üyesi olmadığını, … Plastik Pazarlama Tic. ve San. A.Ş.’ nin temsilcisi olarak yönetimde bulunduğunu, buna göre davacının davaya konu edilen bozma sonrasi inceleme kapsamında yine Kurum borçlusu … Tekstil A.Ş.’nin 5510 sayılı Kanun’un 88/12 nci maddesi anlamında Yönetim Kurulu üyesi değil, Yönetim Kurulu Üyesi tüzel kişiliğin görevlendirdiği temsilci olarak görev yaptığı, dolayısı ile üst düzey yönetici ve yetkili sıfatını haiz olmadığı gibi, 6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35 inci maddesi kapsamında kanuni temsilci sıfatın da haiz olmadığını, davaya konu ödeme emirlerinden sorumlu tutulamayacağını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava dışı … Teks. San. Tic. A.Ş. unvanlı 1115316.035 sicil nolu işyerinin işsizlik sigortası prim ve prim borçlarına ilişkin olarak davacıya gönderilen ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.