YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/9210
KARAR NO : 2023/11305
KARAR TARİHİ : 15.11.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3539 E., 2023/1537 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 17. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/136 E., 2022/200 K.
Taraflar arasındaki prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin 28.05.2007-30.11.2015 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, müvekkilinin davalıdan işçilik alacaklarının tespiti ile hüküm altına alınması için … 28.İş Mahkemesinin 2015/615 Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında alacak davası açtığını, yargılama sonucunda fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilerek kararın kesinleştiğini, kararın icrası için … 3.İcra Müdürlüğünün 2018/8558 Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamlı icra takibi başlatıldığını ve alacakların davalı yanca icra dosyasına ödendiğini, mahkeme kararına istinaden yapılan ücret niteliğindeki ödemelerin ödendiği ayın kazancına, eğer hizmet akdinin mevcut olmadığı bir tarihte ödeme yapılmış ise prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilerek prime esas kazancın tespit edilmesi gerektiğini belirterek, emsal Yargıtay kararları gereğince müvekkilinin kesinleşen ilam ve icra dosyası ile ödenen ücret niteliğindeki alacakları dikkate alınarak prime esas fark kazancının olduğunun ve miktarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı … vekili; öncelikle hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının SGK’ya başvuru tarihinin 17.05.2021 ve dava tarihinin ise 18.05.2021 olduğunu, bu sebeple huzurdaki davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, alacak davasının bu dosyada hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, davacının iddiasını ispata elverişli yazılı delillerle ispat etmek zorunda olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı Kurum vekili; Kuruma başvuru şartı olduğunu, davacının taleplerinin belli olmadığını, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, gerçek ücretin ancak resmi belge ve delille ispatlanabileceğini, Kurum kayıtlarının esas olduğunu, iş yerinin kapsam durumunun araştırılmasını, mutlaka tanık dinlenecek ise bordro tanıklarının dinlenmesini, fiili çalışmanın ispatının gerektiğini, fer’i müdahil Kurum aleyhine hüküm kurulmamasını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın konusuz kaldığı, ancak 04/01/2022 tarihinden itibaren dava konusuz kaldığından davadan sonra davanın konusuz kaldığı belirlendiğinden dava konusu talepler açısından karar düzenlenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, davalı Kurumun başvuru üzerine davacının taleplerini kabul ettiği anlaşılmakla, dava açılmadan öncede aynı başvuru rahatlıkla yapılabileceğinden, hatta dava şartı olduğundan dava açılmasına davalı tarafın sebebiyet vermediği değerlendirilmiş yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden davacı tarafın sorumlu olacağı sonucuna varılarak konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; konusuz kalma/yargılama giderleri yönünden dava açılmadan önce 17.05.2021 tarihinde Kuruma başvuru yapılmadığını, prim düzeltme işlemi, dava açıldıktan çok sonra yapıldığından, davalı, dava açılmasına sebebiyet verdiğinden yargılama giderleri ile vekalet ücretinin her halükarda davalıya yüklenmesi gerektiğini, icra dosyasının infaz tarihinin 27.04.2021 olduğunu, alacak dosyasının kesinleşme tarihinin 26.01.2021 tarihi olduğunu, söz konusu işlemin Kuruma başvuru zorunluluğu bulunan işlemlerden olmadığını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen olacak şekilde yükletilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin SGK İl Müdürlüğüne 17.05.2021 tarihinde sunduğu dilekçesiyle, işçilik alacakları davasında hüküm altına alınan alacakların icra dosyası ile ödendiğini belirterek ücret ve ücret niteliğinde ödenen miktarların sigorta primlerine yansıtılmasını talep ettiği ancak 7036 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinde yazılı 60 günlük süreyi beklemeden eldeki davayı 18.05.2021 tarihinde açtığı, Kurumun davacının talebi doğrultusunda iş ve işlemleri yürüterek işverenin de ek bordro sunması sonrasında (04.01.2022 tarihli hizmet döküm cetveline göre) sigorta primine esas kazancı 2015/11.aya işlediği ve böylece davacının Kurumun işlem yapması için yasa ile tanınan 60 günlük süre dolmadan davasını açtığı anlaşılmakla, istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun’un 77 nci, 79 uncu, 80 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesi hükümleridir.
3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, Kuruma müracaat tarihi, dava açma tarihi ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıdaki yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.