YARGITAY KARARI
DAİRE : 10. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2023/9658
KARAR NO : 2023/10818
KARAR TARİHİ : 06.11.2023
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2677 E., 2023/1105 K.
KARAR : Davalı … yönünden feragattan reddineferi müdahil Kurum yönünden başvurunun esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ: … 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/123 E., 2021/30 K.
Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın fer’i müdahil vekili ile davalılardan … vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı … yönünden feragat nedeniyle reddine, feri müdahil Kurum yönünden esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer’i müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; “ davacının 2000 yılının Ocak ayından itibaren davalının evinde günlük ev hizmetlerinin görülmesi amacıyla çalıştığını, davalının evine giderek gün içerisinde günlük temizlik, çamaşır, yemek gibi işleri yaptığını ve davalı yaşlı olduğu için davalının günlük bakım ve ihtiyaçlarına da yardımcı olduğunu, davacı ve kardeşi …’in davalının evinde nöbetleşe olarak çalışmaya devam ettiklerini, bu şekilde davacının ayda 15 gün çalıştığını belirterek, Ocak/2000 tarihinden dava tarihine kadar hizmetinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı … mirasçıları vekili cevap dilekçesinde, davacının davalının öz yeğeni olduğunu, taraflar arasında hiçbir zaman bir iş akdinin kurulmadığını, davalının eşini ve özürlü kızını kaybettikten sonra evde yalnız yaşamaya başladığını, yaşlı bir kişi olduğu için davacının kız kardeşi … ile birlikte teyzeleri olan davalıyı ziyarete gelerek bunu alışkanlık haline getirdiklerini, davalının kendisine ve torunlarına ara ara harçlık mahiyetinde paralar verdiğini, ancak bu paraların asla bir hizmet karşılığında değil aile için bir yardım mahiyetinde takdim edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
fer’i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı …’ın, davalı … mirasçılarına ait SGK … İl Müdürlüğünde tescilsiz ve … Mah. 269 Sk. No:85/1 D:4 Konak/… adresinde kurulu “Ev Hizmetleri” işyerinde; müteveffa …’ün eşi …’ün vefat tarihi olan 22.05.2010 tarihine kadar olan çalışmalarının 506 sayılı Kanun’un 3/I-D ve 5510 sayılı Kanun’un 6/c maddeleri kapsamında sigortalı çalışma sayılamayacağı, ancak, …’ün vefatından sonra, her ay 15 gün olacak şekilde, 21.03.2017 (dava) tarihine kadar geçen çalışmalarının ise 5510 sayılı Kanun’un 6/c maddesi ile (1.4.2015 tarihinden itibaren geçerli) 5510 sayılı Kanunu’na 6552 sayılı Kanun’un 55 inci maddesi ile eklenen Ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince sigortalı çalışma sayılması gerektiği gerekçesi ile davacının davasının kısmen kabulüne, 22.05.2010 tarihine kadar olan çalışmaların 506 sayılı Kanun’un 3/I-D ve 5510 sayılı Kanun’un 6/c maddeleri kapsamında sigortalı çalışma sayılamayacağının tespitine, davalı … mirasçılarına ait SGK … İl Müdürlüğünde tescilsiz ve … Mah. 269 Sok. No:85/1 D:4 Konak … adresinde kurulu “Ev Hizmetleri ” iş yerinde 23.05.2010 – 21.03.2017 dava tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1229 gün çalıştığı, 1229 günlük çalışmasının kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil SGK Başkanlığı vekili, davalı … vekili, davalı … istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Feri müdahil SGK Başkanlığı vekili; çalışmanın yazılı belgelerle ispat edilemediğini, hukuka aykırı düzenlenen bilirkişi raporunun karara esas alındığını, Kurum kayıtlarına itibar edilmesi gerekirken sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm kurulduğunu, fer’i müdahil Kurum aleyhine mahkeme masrafı ile vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı … vekili; 27.07.2021 havale tarihli dilekçesiyle istinaf talebinde bulunmuş ve yine 01.03.2023 tarihli dilekçesiyle (13.10.2009 tarih, 9062 sayılı … 29. Noterliğince düzenlenmiş bulunan vekaletnamesindeki yetkiye dayanarak) istinaf başvurusundan feragat etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin kabul dönemi, davacının, eylemli çalışmasına yönelik, davalılar murisinin adına kayıtlı oto yedek parça ticareti mahiyetli işyerinde sigortalılığı bulunan tanıklar … ile …’un beyanları ve yargılama aşamasında alınan diğer tanıkların beyanları dikkate alındığında, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların yerinde olmadığı gerekçesi ile davalı … vekilinin istinaf başvurusunun feragat nedeniyle reddine, davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer’i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Fer’i müdahil SGK vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, dinlenen tanıkların neredeyse tamamının davacının akrabası olduğunu, davacı ile davalının da akraba olduğunu, tanık beyanları ile çalışma dönemine ilişkin net ifade bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 2000 yılı Ocak ile 21.03.2017 tarihleri arasında davalıya ait ev işyerinde ayda 15 gün olarak geçen çalışmasının tespiti istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 86 ncı maddesidir.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.