YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2023/4789
KARAR NO : 2024/390
KARAR TARİHİ : 15.01.2024

K A N U N Y A R A R I N A
B O Z M A
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/185 Değişik iş .
SUÇ : Güveni kötüye kullanma
İNCELEME KONUSU
KARAR : İddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddi
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması
……Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 06.02.2023 tarihli ve 2023/2042 Soruşturma, 2023/681 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin, ……2. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.02.2023 tarihli ve 2023/83 iddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair mercii ……2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.02.2023 tarihli ve 2023/185 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 24.02.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 20.07.2023 tarihli ve 2023/7520 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.09.2023 tarihli ve KYB-2023/88619 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.09.2023 tarihli ve KYB-2023/88619 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukukî nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceği,
Dosya kapsamına göre, müştekinin…A.Ş isimli firması olduğu, bu firmaya ait otobüslerini … Ulaşım A.Ş’ye satmak üzere anlaştığı, ancak müştekinin şirketine ait kamu borçları olmasından ve olası haciz durumu sebebiyle söz konusu otobüslerin satış bedeli olan 20.550.000,00 Türk lirası parayı soruşturma dışı …üzerine kayıtlı kiralık kasada tuttuğu, daha sonra müşteki ve … Ulaşım A.Ş’nin bilgisi dahilinde kasada bulunan 9.550.000,00 Türk lirası paranın şüpheli tarafından kasadan çıkartılarak uhdesine geçirildiği ve 8.200.000,00 Türk lirası ile …A.Ş isimli firmasından kendisine 13 adet otobüs satın aldığı, akabinde … A.Ş’nin …’a satmış olduğu 8 otobüsü tekrar satın aldığı ve satış bedelinin şüpheliye banka havalesi ve çek ile ödendiğinin anılan şirket yetkilisi tarafından beyan edildiği, ancak söz konusu bedellerin müştekiye verilmediği, bu şekilde müşteki adına vekaletname ile iş yapan şüphelinin müştekinin kendisine duyduğu güveni kötüye kullanarak üzerine atılı suçu işlediği iddiasıyla hakkında açılan kamu davasının, şüphelinin alınan savunmasında belirttiği şekilde, … A.Ş’den almış olduğu dava konusu parayı müştekinin hangi borçlarını ödemekte kullandığını açıklattırarak sorulması ve ödediğini belirttiği borçlara ait ödeme belgelerini sunmasına imkan tanınarak müşteki ve suçtan zarar gören şirketin beyanlarının alınması gerektiğinden bahisle iadesine dair ……2. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/02/2023 tarihli kararına karşı yapılan itirazın aynı gerekçelerle reddine karar verildiği anlaşılmış ise de,
Somut dosya kapsamında, müştekinin olayla ilgili ayrıntılı savunmasının alındığı, müştekinin iddia konusu yaptığı paranın şüpheli tarafından müştekiye ait olduğunun kabul edildiği ve paranın müştekinin borçları için kullandığını beyan ederek tevil yollu ikrarda bulunduğu, bu husunun iddianamenin iadesine karar veren Mahkemecede kabul edildiği, ancak şüphelinin söz konusu parayı ne şekilde müşteki adına kullandığının açıklattırılması hususunun iddianamenin iadesi sebebi olamayacağı, kaldı ki bu hususun şüpheliye atılı eylemle ilgili tek delil olmadığı ve şüphelinin üzerine atılı suçu işlediği hususunda kamu davası açmaya yarar yeterli delil ve şüphenin elde edildiği, bu yöne ilişkin takdir hakkının Cumhuriyet savcısında olduğu, kaldı ki söz konusu eksikliğin yargılamanın her aşamasında mahkemesince giderilebileceği, iade kararında sayılan gerekçenin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 174. maddesinde düzenlenen iddianamenin iadesi nedenleri arasında bulunmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Kanun‘un 170 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesi;
“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen,
d) (Ek:17/10/2019-7188/20 md.) Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenen,
İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.”
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi … ve yetkilisi bulunduğu…Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. adına vekilleri tarafından verilen 22.03.2019 havale tarihli şikâyet dilekçesi ile…Hizmetleri ve Ticaret A.Ş’ye ait otobüslerin ……Ulaşım A.Ş’ye 20.550.000,00 TL bedelle satıldığının, bu paranın bir bölümünün emaneten tanık …a verildiğinin, o dönem Şirketin vergi dairelerine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna borçları olması nedeniyle, şikâyetçinin bilgi ve rızası dahilinde muhtemel bir hacze karşı para trafiğinin şüpheli … tarafından yürütüldüğünün, şüphelinin şikâyetçide güven duygusu sağlayarak otobüs satış bedelinin 9.550.000,00 TL’lik kısmının kendisine teslim edilmesini sağladığının, bu paranın 8.200.000,00 TL’lik kısmı ile … Bilet A.Ş isimli şirketten 13 adet otobüs satın alındığının, böylece kalan 1.350.000,00 TL paranın şüphelide kaldığının, şikâyetçinin aynı nedenlerle ……ili ……Mahallesi sınırları içinde bulunan bir apartman dairesini şüpheli …’ın şoförü olan …ın eşi …adına tescil ettirdiğinin, daha sonra bahse konu otobüslerin 10.000.000,00 TL bedelle yeniden … Bilet A.Ş firmasına geri satıldığının, bu paranın bir kısmının çekle bir kısmının ise şüphelinin hesabına havale yapılmak suretiyle ödendiğinin, yine 2015 yılında 3.000.000 TL paranın şüphelinin hesabına gönderildiğinin, şikâyetçinin isteği üzerine 2017 yılında öğrenci yurdu yapmak üzere …İnşaat A.Ş firmasının kurulduğunun, diğer şirket ortaklarının bedelsiz olarak hisselerini şüpheliye devrettiklerinin,…Hizmetleri ve Ticaret A.Ş firmasının ekonomik imkanları kullanılarak …İnşaat A.Ş adına bir çok taşınmaz satın alındığının, bunların gerçekte suçtan zarar gören şirkete ait olup şüphelinin yediemin vazifesi gördüğünün, şüphelinin bu paraların idaresi amacıyla vekil tayin ettiği şikâyetçiyi ……2. Noterliğinin 23.02.2018 tarihli ve 001330 yevmiye sayılı azilnamesi ile vekillikten azlettiğinin ve devamında şikâyetçiye ait olan para ve malları iade etmeyeceğini bildirdiğinin iddia olunması üzerine başlatılan soruşturma kapsamında; şüpheli hakkında ……Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından güveni kötüye kullanma suçundan cezalandırılması talebiyle düzenlenen 28.07.2021 tarihli ve 2021/6884 Soruşturma, 2021/2260 Esas sayılı iddianamenin, ……2. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.08.2021 tarihli ve 2021/343 iddianame değerlendirme sayılı kararında yer alan, “…bilgi sahibi olarak ifadesine başvurulan … ibranamede plakaları yazan 8 otobüsün … ve …’dan geri alındığı, otobüs bedellerinin şüpheli …’a banka havalesi ve çek ile ödendiğini beyan ettiği; şikayet dilekçesinin (6) ve (8) nolu paragraflarında aynı hususun ifade edildiği, şüpheli tarafça da belirtilen hususun kısmen doğru olduğunun beyan edildiği; özetle otobüslerin geri alımı bedellerinin … Bilet A.Ş. tarafından …’a banka havalesi (şikayet dilekçesinde şüphelinin Akbank hesabına havale edildiği belirtilmektedir) ve ayrıca şikayet dilekçesinin 4 nolu ekinde belirtilen çeklerle ödendiği iddia edilmekle … Bilet A.Ş.’nin defter ve belgeleri üzerinde de inceleme yapılmak suretiyle şikayet dilekçesinin 4 nolu ekinde yer alan tutanakta yazılı TEB Bankası’na ait …nolu 21/07/2016 K.T. 100.000,00 TL bedelli; 691432 nolu 19/08/2016 K.T. 100.000,00 TL bedelli; 691433 nolu 21/09/2016 K.T. 100.000,00 TL bedelli; 691434 nolu 19/10/2016 K.T. 50.000,00 TL bedelli; 246 nolu 28/09/2016 K.T. 105.000,00 TL bedelli; 250 nolu 28/10/2016 K.T. 105.000,00 TL bedelli; 249 nolu 28/11/2016 K.T. 105.000,00 TL bedelli; 8524773 nolu 26/07/2016 K.T. 60.000,00 EURO bedelli; 8524774 nolu 15/08/2016 K.T. 60.000,00 EURO bedelli; 8524775 nolu 21/09/2016 K.T. 60.000,00 EURO bedelli; 8524776 nolu 17/10/2016 K.T. 60.000,00 EURO bedelli; 8524777 nolu 17/11/2016 K.T. 60.000,00 EURO bedelli; 8524778 nolu 16/12/2016 K.T. 60.000,00 EURO bedelli; 8524779 nolu 17/01/2017 K.T. 60.000,00 EURO bedelli çeklerin şüpheli tarafından tahsil edilip edilmediği veyahut şüpheli tarafından cirolanmak suretiyle kullanıp kullanılmadığı hususunun ilgili bankadan sorulması, … Bilet A.Ş. tarafından otobüs alımı nedeniyle …’a banka havalesi veya elden ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması, ilgili bankadan teyidinin yapılması, şüphelinin beyanlarına istinaden aldığını belirttiği meblağları müşteki ya da suçtan zarar gören…A.Ş’nin hangi borçlarını ödemekte kullandığının açıklattırılması ve ödediğini belirttiği borçlara ait ödeme belgelerini sunmasına imkan tanınması, aynı konuda müşteki ve suçtan zarar gören şirketin beyanlarının alınması, elde bulundurulan parayla haksız olarak şüpheli ya da …AŞ tarafından edinilen ya da tasarrufta bulunulan gayrimenkuller var ise bilgileriyle iddianamede delillendirmesi ve anlatımının yapılması gerektiğinden CMK’nın 174/1-b.maddesi gereğince; cezalandırılması talep edilen suçun birden fazla olduğu belirtilmekle, her bir suç için hangi fiilin açıklanması, delillerle tartışılması ve anlatımda belirtilmesi gerektiğinden 5271 sayılı CMK’nın 170/2,3-h-j,4.maddeleri gereğince…” şeklindeki gerekçelerle iade edildiği, ……Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından iade gerekçesinde belirtilen çekler ve hesap hareketleri yönünden gerekli araştırmanın yapıldığı, şikâyetçi …’nın olayla ilgili yeniden beyanının alındığı, şüpheli ve yetkilisi olduğu …İnşaat A.Ş. adına kayıtlı taşınmazlara ait bilgilerin ilgili Tapu Müdürlüğünden getirtilerek dosya eklenmesinden sonra şüpheli hakkında güveni kötüye kullanma suçundan cezalandırılması talebiyle ……Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 06.02.2023 tarihli ve 2023/2042 Soruşturma, 2023/681 Esas sayılı iddianamenin düzenlendiği, buna karşılık ……2. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.02.2023 tarihli ve 2023/83 iddianame değerlendirme sayılı kararı ile “….. A.Ş. tarafından otobüs alımı nedeniyle …’a” yapılan ödemelere ilişkin Akbank AŞ’nin 25/03/2022 tarihli yazısı görülmekle mahkememizin 11/08/2022 tarihli kararında belirtildiği üzere, şüphelinin beyanlarına istinaden aldığını belirttiği meblağları müşteki ya da suçtan zarar gören…A.Ş’nin hangi borçlarını ödemekte kullandığının sorularak kendisinden açıklattırılması ve ödediğini belirttiği borçlara ait ödeme belgelerini sunmasına imkan tanınması, aynı konuda şüphelinin vereceği beyanlara istinaden uhdesine geçirdiği parayı sarf ettiğine dair müşteki ve suçtan zarar gören şirketin beyanlarının alınmasının gerektiği…” şeklindeki gerekçeyle, 5271 sayılı Kanun’un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve aynı maddenin dördüncü fıkrası gereğince iddianamenin ikinci kez iadesine karar verildiği anlaşılmış ise de; dosya kapsamında elde edilen delillere göre, şüpheli ve şikâyetçinin yeniden ifadelerinin alınmasına yönelik gerekçenin, 5271 sayılı Kanun‘un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mahiyette olmadığı, toplanan deliller ışığında şüpheli hakkında kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunduğu ve belirtilen delillerin yargılama sırasında Mahkemece de toplanabileceği anlaşılmakla, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ……2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.02.2023 tarihli ve 2023/185 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.01.2024 tarihinde karar verildi.