YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2023/911
KARAR NO : 2023/6196
KARAR TARİHİ : 18.09.2023
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2022/62 Değişik iş
SUÇ : Dolandırıcılık
KARAR : İddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 27.01.2022 tarihli ve 2016/154825 Soruşturma, 2022/6103 Esas … iddianamenin iadesine ilişkin Ankara 43. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.02.2022 tarihli ve 2022/59 iddianame değerlendirme … kararına vaki itirazın reddine dair mercii Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.02.2022 tarihli ve 2022/62 Değişik İş … kararının, 5271 … Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 … Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 22.02.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 … Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.12.2022 tarihli ve 2022/9968 … evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.02.2023 tarihli ve KYB-2023/1887 … Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.02.2023 tarihli ve KYB-2023/1887 … kanun yararına bozma isteminin;
“Dosya kapsamına göre;
1-Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 15/12/2017 tarihli ve 2017/19261 esas, 2017/28180 … ilâmında da belirtildiği üzere,
5271 … Ceza Muhakemesi Kanunu’nun elektronik işlemler başlıklı 38/A maddesinde yer alan,
“(1) Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır.
(2) Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP’tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir.
(3) Bu Kanun kapsamında fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar elektronik ortamda düzenlenebilir, işlenebilir, saklanabilir ve güvenli elektronik imza ile imzalanabilir.
(4) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlar diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilir. Güvenli elektronik imza ile imzalanarak gönderilen belge veya kararlar, gerekmedikçe fiziki olarak ayrıca düzenlenmez ve ilgili kurum ve kişilere gönderilmez.
(5) Elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi halinde UYAP’ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belge geçerli kabul edilir.
(6) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlarda, mühürleme işlemi ile kanunlarda birden fazla nüshanın düzenlenmesini öngören hükümler uygulanmaz.
(7) Zorunlu nedenlerle fiziki olarak düzenlenmiş belge veya kararlar, yetkili kişilerce taranarak UYAP’a aktarılır ve gerektiğinde ilgili birimlere elektronik ortamda gönderilir.
(8) Elektronik ortamdan fiziki örnek çıkartılması gereken hallerde tutanak veya belgenin aslının aynı olduğu belirtilerek hâkim, Cumhuriyet savcısı veya görevlendirilen yetkili kişi tarafından imzalanır ve mühürlenir.
(9) Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter.
(10) Yargı birimlerinin ihtiyaç duyduğu nüfus, tapu, adlî sicil kaydı gibi dış bilişim sistemlerinden UYAP vasıtasıyla temin edilen bilgi, belge ve kayıtlar, zorunlu olmadıkça ayrıca fiziki olarak istenilmez. UYAP’tan dış bilişim sistemlerine gönderilen bilgi ve belgeler ayrıca zorunlu olmadıkça fiziki ortamda gönderilmez.
(11) Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP’ta yapılmasına dair usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir” şeklindeki,
5271 … Kanunu’nun 174. maddesinde yer alan,
“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) Önödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen, İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.” şeklindeki düzenlemeler karşısında,
Somut olayda, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca söz konusu iddianamenin 27/01/2022 tarihinde UYAP sisteminden düzenlenerek aynı gün Başsavcı vekili tarafından görüldü yapılmak suretiyle mahkemesine tevdii edilmesi sonrası dosya içerisinde bulunan UYAP safahat kaydından da anlaşılacağı üzere, Ankara 43. Asliye Ceza Mahkemesi hakimi tarafından 15 günlük yasal süresinden sonra 14/02/2022 tarihinde iddianamenin iadesi kararının, imza ve onay yapılmak suretiyle anılan Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,
Kabule göre de;
2-Ankara 43. Asliye Ceza Mahkemesince, paranın yatırıldığı hesabın şüpheliye ait olup olmadığı ve yatırılan paranın şüpheli tarafından çekilip çekilmediğinin araştırılarak suçun şüpheli tarafından işlendiğine dair delillerin neler olduğunun belirlenmesi ve müştekinin anlatımından atılı suçun nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağının takdir ve değerlendirmesinin üst dereceli mahkeme tarafından yapılması gerektiği ve bu nedenle eksik soruşturma ile dava açıldığından bahisle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de,
5271 … Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170. maddesinde, iddianamede bulunması gereken hususların neler olacağının gösterildiği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde ise iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, 5271 … Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği, kaldı ki iddianamede eylemin şüpheli tarafından gerçekleştirildiğinin Ankara 37. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/690 esas … dosyası kapsamında alınan şüphelinin ikrarına yönelik ifadesine ve anılan Mahkemenin 07/06/2016 tarihli ve 2015/690 esas, 2016/678 … kararına dayandırıldığı, diğer iade gerekçesinin ise yüklenen “suçun hukuki niteliğinin belirlenmesine” yönelik olduğu ve hukuki nitelendirme nedeniyle iddianamenin iadesine karar verilemeyeceği gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,
İsabet görülmemiştir.
“
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1.Şüpheli … hakkında, dolandırıcılık suçundan yürütülen soruşturma sonucunda, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 27.01.2022 tarihli ve 2016/154825 Soruşturma, 2022/6103 Esas … iddianamesi ile Ankara 43. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, Ankara 43. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.02.2022 tarihli ve 2022/59 iddianame değerlendirme … kararı ile iddianamenin iadesine karar verildiği, Cumhuriyet savcısı tarafından iade kararına itiraz edilmesi üzerine, mercii Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.02.2022 tarihli ve 2022/62 Değişik İş … kararı ile itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
2. 5271 … Kanun’un, “Elektronik işlemler” başlıklı 38/A maddesinde;
“(1) Her türlü ceza muhakemesi işlemlerinde Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) kullanılır. Bu işlemlere ilişkin her türlü veri, bilgi, belge ve karar, UYAP vasıtasıyla işlenir, kaydedilir ve saklanır.
(2) Kanunlarda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, dosyalar güvenli elektronik imza kullanılarak UYAP’tan incelenebilir ve her türlü ceza muhakemesi işlemi yapılabilir.
(3) Bu Kanun kapsamında fiziki olarak hazırlanması öngörülen her türlü belge ve karar elektronik ortamda düzenlenebilir, işlenebilir, saklanabilir ve güvenli elektronik imza ile imzalanabilir.
(4) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlar diğer kişi veya kurumlara elektronik ortamda gönderilir. Güvenli elektronik imza ile imzalanarak gönderilen belge veya kararlar, gerekmedikçe fiziki olarak ayrıca düzenlenmez ve ilgili kurum ve kişilere gönderilmez.
(5) Elektronik imzalı belgenin elle atılan imzalı belgeyle çelişmesi halinde UYAP’ta kayıtlı olan güvenli elektronik imzalı belge geçerli kabul edilir.
(6) Güvenli elektronik imza ile imzalanan belge ve kararlarda, mühürleme işlemi ile kanunlarda birden fazla nüshanın düzenlenmesini öngören hükümler uygulanmaz.
(7) Zorunlu nedenlerle fiziki olarak düzenlenmiş belge veya kararlar, yetkili kişilerce taranarak UYAP’a aktarılır ve gerektiğinde ilgili birimlere elektronik ortamda gönderilir.
(8) Elektronik ortamdan fiziki örnek çıkartılması gereken hallerde tutanak veya belgenin aslının aynı olduğu belirtilerek hâkim, Cumhuriyet savcısı veya görevlendirilen yetkili kişi tarafından imzalanır ve mühürlenir.
(9) Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter.
(10) Yargı birimlerinin ihtiyaç duyduğu nüfus, tapu, adlî sicil kaydı gibi dış bilişim sistemlerinden UYAP vasıtasıyla temin edilen bilgi, belge ve kayıtlar, zorunlu olmadıkça ayrıca fiziki olarak istenilmez. UYAP’tan dış bilişim sistemlerine gönderilen bilgi ve belgeler ayrıca zorunlu olmadıkça fiziki ortamda gönderilmez.
(11) Ceza muhakemesi işlemlerinin UYAP’ta yapılmasına dair usul ve esaslar, Adalet Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
Hükümleri yer almaktadır.
3. 5271 … Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesi;
“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Önödemeye veya uzlaştırmaya ya da seri muhakeme usulüne tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaştırma ya da seri muhakeme usulü uygulanmaksızın düzenlenen,
d) (Ek:17/10/2019-7188/20 md.) Soruşturma veya kovuşturma yapılması izne veya talebe bağlı olan suçlarda izin alınmaksızın veya talep olmaksızın düzenlenen,
İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.”
Ş
eklinde düzenlenmiştir.
4. 5271 … Kanun’un, 170 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; “İddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır; yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmez.” denilmektedir.
5. Bu kapsamda inceleme konusu dosya değerlendirildiğinde; UYAP üzerinden yapılan incelemede, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen iddianamenin 27.01.2022 tarihinde Mahkemesine tevdi edilmesi sonrası, 11.02.2022 tarihinde iddianamenin iadesi kararının elektronik imza ile imzalandığı, bu nedenle iddianamenin iadesinin süresinden sonra olmadığı, bununla birlikte; kendisini komiser olarak tanıtan bir kişinin 21.02.2015 tarihinde şikâyetçi … … …’ı arayarak hileli hareketlerle haksız menfaat temin ettiğine yönelik başlatılan soruşturma kapsamında, paranın gönderildiği hesabın inceleme dışı sanık … …’a ait olduğundan bahisle … … hakkında kamu davası açıldığı, sanığın Ankara 37. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/690 Esas … dosyası kapsamında alınan savunmasında, kartının halasının oğlu olan … … tarafından kullanıldığını belirttiği, … …’un tanık sıfatıyla beyanına başvurulduğu ve sanığı doğrulaması nedeniyle … … hakkında beraat kararı verilerek, fail ya da failler hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, ancak gerekçeli kararda tanık isminin … … yerine … olarak yazıldığı, suç duyurusunu müteakip bu kez … …’un kardeşi olan şüpheli …’un ifadesinin alındığı ve suçlamayı kabul etmediği, buna karşın şüpheli hakkında kamu davası açıldığı, dolayısıyla düzenlenen iddianamede şüpheli …’a yüklenen suçun mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanmadığı anlaşılmakla, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 27.01.2022 tarihli ve 2016/154825 Soruşturma, 2022/6103 Esas … iddianamenin iadesine ilişkin Ankara 43. Asliye Ceza Mahkemesinin 11.02.2022 tarihli ve 2022/59 iddianame değerlendirme … kararına vaki itirazın reddine dair mercii Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.02.2022 tarihli ve 2022/62 Değişik İş … kararına yönelik kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünceler yerinde görülmediğinden kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,
Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
18.09.2023 tarihinde karar verildi.