YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/1001
KARAR NO : 2015/6101
KARAR TARİHİ : 29.04.2015
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada … 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 30/10/2014 tarih ve 2013/596-2014/789 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, M/V… ve M/V… isimli gemilerin yapacağı taşımalar için akdedilen navlun sözleşmeleri ile M/V… isimli geminin Bartın Limanı’ndan Bingazi Limanı’na, M/V … isimli geminin Bartın Limanı’ndan Khoms Limanı’na davalıya ait yükün taşınmasını üstlendiğini ancak, davalı tarafından navlun sözleşmesi ile belirlenen yükleme ve boşaltma sürelerinin aşılması nedeniyle müvekkilinin M/V…isimli gemi için yükleme ve tahliye limanı olmak üzere 22.385,42 USD ve 20.691,32 USD olmak üzere 43.076,74 USD ile M/V… isimli gemi için 21.740,00 USD olmak üzere toplam 64.816,74 USD sürestarya alacağının bulunduğunu ileri sürerek, alacağın 17.6.2010 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa’nın 4/a maddesi gereğine kamu bankalarının 1 yıllık USD mevduatına uyguladıkları en yüksek USD faiziyle birlikte fiili ödeme günü Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı TL olarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının gemilerin yetkili acentesi olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacının iddia ettiği sürelerde yükleme ve tahliye yaptığına ilişkin hiçbir belgenin bulunmadığını, liman kayıtlarının ibrazı gerektiğini, gerekli bildirimlerin yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, M/V… isimli geminin Bartın Limanı’ndan Bingazi Limanı’na, M/V… isimli geminin ise Bartın Limanı’ndan Khoms Limanı’na davalıya ait yükün taşınmasını üstlendiği,… gemisi tahliyesinde 12 saat ihbarı dışında bütün ihbar yükümlülüklerine uyulduğu ancak, çarter sözleşmesinde anbar kapaklarının açılması ve kapanmasıyla ilgili istisna olduğu, geminin tipi ve özellikleri dikkate alındığında toplam 3 saat harcandığı, buna göre geminin tahliye limanında hak ettiği sürastaryanın 3 saat düşüldükten sonra 20.250,00 USD olduğu,… gemisi kaptanının çarter sözleşmesinde öngörülen varış ihbarını düzgün bir şekilde vermediği, yolculuğun süresi ve yük miktarı göz önüne alınarak sürastarya ücretinden indirim yapılacağı, ayrıca anbar kapaklarının açılması ve kapanmasıyla ilgili istisna olduğundan geminin tipi ve özellikleri dikkate alındığında toplam 3 saat harcanacağı, geminin sürastarya gitmesinden etkisi olmadığından bu sürenin genel toplamdan düşüleceği, gemi rıhtıma yanaşma zaman sayımı sırasında gerçekleştiğinden çarter sözleşmesindeki demirleme istisnasına göre zaman sayımına girmeyen 3 saatlik zamanın sürastarya hesabından düşüleceği ve buna göre geminin tahliye limanında hak ettigi sürastaryanın toplam 6 saat düşüldükten sonra 18.958,33 USD olduğu,… isimli geminin ise, hazırlık mektubunun 11.4.2010 günü, saat 07.20’de verildiği, hazırlık mektubunun pazartesi sabah saat 08.00’de verilmiş sayılacağı ve zaman sayımının 12.4.2010 günü saat l4.00’de başlayacağından yükleme süresinin 3 gün 14 saat 24 dakika olduğu, çarter sözleşmesinde anbar kapaklarının açılması ve kapanmasıyla ilgili istisna bulunduğu, bunlar için geminin tipi ve özellikleri dikkate alındığında toplam 3 saat harcanabileceği, buna göre geminin yükleme limanında hak ettigi sürastaryanın 3 saat düşüldükten sonra 21.947,91 USD olmak üzere toplam sürastarya miktarının 61.156,24 USD olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, deniz taşıma sözleşmelerinden doğan sürastarya alacağının tahsili istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, her ne kadar mahkemece… isimli geminin tahliye limanındaki sürastarya bedeli 20.250,00 USD, … isimli geminin tahliye limanındaki sürastarya bedeli 18. 958,33 USD,… isimli geminin yükleme limanındaki sürastarya bedeli 21.947,91 USD olmak üzere toplam 61.156,24 USD sürastarya alacağının davalıdan tahsiline karar verilmiş ise de, davacı tarafça temyiz edilmeyen bozma öncesi ilk kararda … isimli geminin tahliye limanındaki sürastarya bedeli 18.750,00 USD, … isimli geminin tahliye sırasındaki sürestarya bedeli 16.333,00 USD, aynı geminin yükleme sırasındaki sürastarya bedeli olarak da 21.525,00 USD’nin davalıdan tahsiline karar verilmiş olup, davacı tarafça temyiz edilmeyen işbu kararın temyiz kapsamının dışında kalarak kesinleşen kısmı ve bu suretle karşı taraf lehine oluşan usuli müktesep hak göz önünde bulundurulmaksızın … isimli geminin tahliye limanındaki sürastarya bedeli olarak 20.250,00 USD ve… isimli geminin yükleme limanındaki sürastarya bedeli olarak 21.947,91 USD olacak şekilde fazlaya hükmedilmesi doğru olmamış, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 29/04/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.