YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/5709
KARAR NO : 2023/1362
KARAR TARİHİ : 06.03.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM : Asıl dava kısmen kabul, birleşen dava kısmen kabul
Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 28.02.2023 günü hazır bulunan davacı vekilleri Avukat …, Avukat … ve Avukat… ile davalı vekili Avukat … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkili ile dava dışı İsak Baruh’un ortağı bulunduğu Sitar Otomotiv Ltd. Şti.’ndeki hisselerinin satış bedelinin kısmi karşılığı olan 1.267.500,00 USD’nin yabancı uyruklu alıcılarca 03.07.2002 tarihinde davalının bildirdiği yurtdışındaki banka hesabına havale edilmesi, davalının da bu meblağı müvekkilinin borçlu bulunduğu dava dışı … a ödemesi, masraflar için de davalıya 14.000,00 USD verilmesi konusunda müvekkili ile davalının anlaştıklarını, yurt dışı alıcıların borçlarını ödediklerini, … ‘nin de parayı aldığını bildirmesi üzerine, müvekkilinin bu işlemlerin gerçekleştiğine güven duyduğunu; ancak … ‘nin müvekkili aleyhine icra takibine giriştiğini, davalının da anılan parayı …’ye verdiğine dair bir belge vermeyi reddettiğini, bu nedenle müvekkilinin aynı parayı iki kez ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek asıl davada davalının anılan parayı …’ye ödediğine dair belgenin davalıdan alınarak müvekkiline teslimini, bunun mümkün olmaması halinde paranın davalıda kaldığı sabit olacağından şimdilik 250.000,00 USD’nin ve 1.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.
2. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; asıl davadaki idddialarını yineleyerek bakiye 1.017.500,00 USD’lik alacağın tahsiline, 50.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi zararın tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili asıl davada cevap dilekçesinde; müvekkilinin Sitar Ltd. Şti.’nin ortağı olan …’ye yabancı uyruklu alıcılar tarafından hisse bedeli olan 1.267.500,00 USD’nın ödenmesi işlemine aracılık ettiğini, hisse bedelinin müvekkilince …’ye aktarıldığını, davacının bu ilişkide bir sıfatının bulunmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, talebin haksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı vekili birleşen davada cevap dilekçesinde; asıl davadaki savunmalarını tekrarlayarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 07.04.2009 tarih ve 2008/122 E., 2009/134 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 20.10.2011 tarih ve 2009/12636 E., 2011/14633 K. sayılı kararıyla davacının ibraz ettiği belgelerin yazılı delil başlangıcı sayılıp sayılmayacağı ve buna istinaden tanık dinlenip dinlenmeyeceği üzerinde durulup davacı tarafından ibraz edilen tüm deliller ve bu kapsamda davacı ile … arasında görülen menfi tesbit davasında verilen hüküm ile bu davadaki beyanlar ve ayrıca davacı ile İshak Baruh arasında ve yine davacı, İshak Baruh ve … arasında düzenlenen tüm belgeler değerlendirilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuştur.
C. Mahkemece Verilen Direnme Kararı
Mahkemenin 16.10.2012 tarih, 2012/48 E., 2012/386 K. sayılı kararı ile direnme kararı verilmiş, kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
D. Hukuk Genel Kurulu Kararı
Hukuk Genel Kurulunun 29.01.2014 tarih, 2013/11-376 E., 2014/49 K. sayılı ilamı ile direnme kararının Özel Daire bozma kararında gösterilen nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece 15.10.2015 tarih ve 2014/209 E., 2015/378 K. sayılı kararı ile dava dışı şirket hisse bedelinin bir kısmı olan 1.267.500,00 USD’nin davalı tarafından davacı adına değil şirket ortağı olan İshak Baruh’un … a olan şahsi borçlarına mahsup edilmek üzere … a ödendiği, davalıya verilen talimatın da bu doğrultuda olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş, kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
F. Bozma Kararı
Dairemizin 25.05.2017 tarih ve 2016/4442 E., 2017/3063 K. sayılı kararı ile dosyada yer alan tanık beyanları, protokol, Kapital Factoring antetli kağıtta davalıya ait olduğu bildirilen yazılar, davacı tarafından … aleyhine açılan menfi tespit dosyası, icra dosyası ve tüm deliller değerlendirilerek, hangi delillerle hangi sonuca varıldığı açıklanmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yetersiz gerekçeyle hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davada verilen kararın davacı yararına bozulması bozulmuştur.
G. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile diğer şirket hissedarı İsak’ın, yurtdışından gelecek hisse satış bedelinin davacının payına düşen borç miktarını kapatmak için dava dışı … a verilmesinin ve borcun bu şekilde kapanacağının kabul edildiği, tüm bu anlatılan sebeplerle davalının davacının borcuna mahsuben hisse satış bedellerinin dava dışı … a teslim edilmesi talimatı almış olmasına rağmen davacıya buna ilişkin belgeyi vermediği ve bu hususu da inkar ettiği, davacının mükerrer ödeme yaptığı ve işbu talimata aykırı hareket ettiği, davacının bu nedenle dava dışı … tarafından başlatılan dava ve takiplerle mükerrer ödeme yapan davacının davasında haklı olduğu, asıl dava bakımından davacının asli talebi gelinen aşamada dayanaksız kaldığından davacının asli talebinin reddi gerektiği, feri talebinin kabulü gerektiği, maddi ve manevi tazminat talepleri bakımından ise bozma öncesi verilen ret kararlarına karşı davacının temyizi bulunmadığından davalı lehine usulü kazanılmış hak oluştuğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile davalının 1.267.500,00 Amerikan dolarını dava dışı … a ödediğine dair belgenin davalıdan alınarak davacıya verilmesi talebinin reddine, davacının 2. terditli talebinin kabulü ile 250.000,00 Amerikan dolarının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının 1.000,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile 1.017.500 Amerikan dolarının birleşen dava temerrüt tarihi olan 23.07.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının 50.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yabancı para alacaklarında vekalet ücreti hesabında karar tarihindeki döviz kurunun esas alınması gerektiğini, müvekkili lehine eksik vekalet ücreti takdir edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle;
1. Müvekkilinin, dava dışı … a ait şirket hisselerinin yabancı uyruklu kişilerce satın alınması aşamasında hisse devir bedelinin … a ödenmesi konusunda aracılık yaptığını,
2. Davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin vekil olarak nitelendirildiğini, buna göre 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu ve zamanaşımı def’inin değerlendirilmediğini,
3. Bozma kararına uyulmasına rağmen gereğinin yerine getirilmediğini, gerekli araştırmaların yapılmadığını ileri sürerek ve resen nazara alınacak sebeplerle kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacı ile dava dışı … ‘a ait olduğu iddia edilen şirket hisselerinin satışı nedeniyle yurtdışındaki alıcılar tarafından emaneten davalı hesabına gönderilen para işbu davanın tarafları arasındaki anlaşmaya uygun olarak davacının borcuna mahsuben dava dışı … a ödenmiş ise bu hususu ispata yarar belgenin teslim edilmesi, aksi taktirde bahse konu paranın davalıda kaldığı kabul edilerek davalıdan tahsili ayrıca belgenin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davalı tarafından … ’a yapılan ödemenin kimin borcu için yapıldığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 18 inci maddesi, 4702 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6 ncı maddesi, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 292 ve 337 nci maddeleri
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan ayrı ayrı alınarak yekdiğerine verilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
06.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.