YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/7342
KARAR NO : 2023/597
KARAR TARİHİ : 06.02.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. Tic. A.Ş. ve … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin içinde bulunduğu Yimpaş Grubu tarafından 1990 yılından itibaren Almanya başta olmak üzere birçok ülkede iade garantisi verilerek binlerce insandan mevduat toplandığını, müvekkilinin 02.07.1999 tarihinde 15.000,00 DM karşılığı 13.805,00 TL karşılığında hisse senedi ile şirkete ortak olduğunu, parasını her istediği anda alabileceği garantisinin verildiğini, müvekkiline her hangi bir faiz ve ana para ödemesi yapılmadığını ileri sürerek 13.805,00 TL’nin faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; husumet, zamanaşımı ve hak düşürücü süreden davanın reddi gerektiğini, şirkete sermaye olarak verilen paranın geri istenemeyeceğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 11.12.2007 tarihli ve 2007/52 E., 2007/644 K. sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş ve bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma kararı
Dairemizin 28.09.2010 tarihli ve 2008/13268 E., 2010/9334 K. sayılı kararıyla araştırma yapılması gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.
C. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 03.05.2012 tarihli ve 2011/296 E., 2012/358 K. sayılı kararı ile davalı Yimpaş Gıda A.Ş. yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D. İkinci Bozma Kararı
Dairemizin 14.12.2012 tarihli ve 2012/12535 E., 2012/20773 K. sayılı kararıyla şirket defter ve belgeleri üzerine araştırma yapılması ve davalıların zamanaşımı defînin bu araştırmalara göre değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.
E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 30.01.2014 tarihli ve 2013/246 E., 2014/82 K. sayılı kararı ile davalı şirketler yönünden dava ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine, davalı gerçek kişinin davada husumeti bulunmadığı gerekçesiyle bu kişi hakkındaki davanın pasif husumetten reddine karar verilmiştir.
F. Üçüncü Bozma Kararı
Dairemizin 03.06.2015 tarihli ve 2014/14615 E., 2015/7566 K. sayılı kararıyla ceza mahkemesi kararlarının ve şirket kayıtlarının değerlendirilerek haksız fiil hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiğine ve mahkemece daha önce Yimpaş Gıda A.Ş. hakkında verilen husumetten ret kararının kesinleştiğinin gözetilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.
G. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 01.12.2015 tarihli ve 2015/759 E., 2015/774 K. sayılı kararı ile taraflar arasında hukuki sonuç doğuracak biçimde sahih bir ortaklık ilişkisinin mevcut olmadığı, somut olayda para toplama amacının güdüldüğü, davalıların bu durumu bilip birlikte hareket ettikleri anlaşıldığından davacının zararından davalı şirketler ve şirket yöneticisinin de haksız fiil hükümleri uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
H. Dördüncü Bozma Kararı
Dairemizin 25.05.2016 tarihli ve 2016/4713 E., 2016/5687 K. sayılı kararıyla davacının tüm, davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, faiz türü yönünden davalılar lehine oluşan usuli müktesep hakkın ve Yimpaş Gıda A.Ş. hakkında verilen husumetten ret kararının kesinleştiğinin gözetilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.
I.Mahkemece Dördüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 20.12.2018 tarihli, 2018/272 E., 2018/726 K. sayılı kararı ile Yimpaş Gıda A.Ş. hakkındaki husumetten ret kararı kesinleştiğinden bu davalı hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
J. Beşinci Bozma Kararı
Dairemizin 17.02.2020 tarihli ve 2019/1910 E., 2020/1503 K. sayılı kararıyla yargılama aşamasında yürürlüğe giren 7194 sayılı Kanun’un 41 inci maddesinin değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek mahkeme kararı bozulmuştur.
K. Mahkemece Beşinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yimpaş Gıda A.Ş. hakkındaki husumetten ret kararı kesinleştiğinden bu davalı hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı şirketin 7194 sayılı Kanun’un 41 inci maddesi kapsamına girmediği, davacının zararından şirket yöneticisi …’ın da haksız fiil hükümleri uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespitine, 13.805,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. ve …’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar … ve Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; anonim şirket ortaklarının sermaye olarak şirkete verdiklerini şirketten geri isteyemeyeceğini, hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davalı …’ın uyuşmazlık konusu olaydan dolayı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin 7194 sayılı Kanun’un 41 inci maddesi kapsamında olduğunu bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 41 inci, 55 inci ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 321 inci ve 336 ncı maddeleri.
2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu, 22.04.2022 tarihli ve 2021/7 E., 2022/2 K. sayılı kararı.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve Dairemizin 25.05.2016 tarihli bozma kararı ile davacı lehine zamanaşımı yönünden usuli müktesep hak doğmuş olmasına göre davalılar … ve Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;
Davalılar … ve Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
06.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.