YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8160
KARAR NO : 2023/226
KARAR TARİHİ : 12.01.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Türksan Uluslararası Nak. ve Tic. Ltd. Şti. ile müvekkili şirket arasında davalı Vakfa ait 4 adet prefabrik evin 2 adet tır ile Ankara Gölbaşı’ndan Irak/Kerkük’e taşınması konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkili tarafından malların 2 adet tırla Adana Gümrüğü’ne kadar götürüldüğünü, gümrükte beyanname açılabilmesi için gerekli olan mal faturası ile diğer evrakın sunulmaması, mal sahibi ve ihracatçı sıfatıyla davalı Vakıf adına gümrük işlemleri yapmaya yetkili bir şahsın gelmemesi, vekâletname de vermemesi nedeniyle mal yüklü tırların gümrükten geçemediğini, bu nedenle müvekkilince tırların Mersin Parkı’na çekildiğini, prefabrik evleri hapis hakkını kullanarak tır garajında ücret ödemek suretiyle muhafaza altına aldığını, müvekkiline 11.08.2006-24.08.2009 tarihleri arasında toplam 44.320,00 TL bedel tahakkuk ettirildiğini, kira bedelinin müvekkili şirket tarafından üstlenildiğini, söz konusu kira bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine icra takibinin durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline, takibin devamına ve %40’tan az olmamak üzere icra inkar tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taşıma sözleşmesinde taşıyıcının Türksan Nak. İhr. Ltd. Şti., göndericinin davacı şirket olduğunu, müvekkilinin husumetinin bulunmadığını, sözleşmeye taraf olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemenin 25.11.2010 tarih ve 2010/146 E., 2010/387 K. sayılı kararı ile davacı şirket ile dava dışı Türksan Uluslararası Nakliyat Ltd. Şti. arasında taşıma sözleşmeleri düzenlendiği, taraflar arasında taşıma sözleşmesi bulunmadığı gerekçesiyle pasif husumet nedeniyle davacının davasının reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 27.11.2012 tarih ve 2012/16500 E., 2012/19281 K. sayılı kararı ile Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi’nin (CMR Konvansiyonu) 12, 14 ve 16 ıncı madde hükümleri dikkate alınarak davalı göndericinin hukuki durumu ve sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilerek hüküm bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 06.10.2015 tarih ve 2013/291 E., 2015/337 K. sayılı kararı ile davacı tarafından yapılan ihtara rağmen davalının malları teslim almadığı, davacının park ücreti ödemek zorunda kaldığı, yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalının park ücretinden sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının Ankara 32. İcra Müdürlüğünün 2010/1918 E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin asıl alacak 51.200,00 TL, faizi 3.686,40 TL olmak üzere toplam 54.886,40 TL üzerinden devamına karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
D. İkinci Bozma Kararı
Dairemizin 22.12.2016 tarih ve 2015/15810 E., 2016/9789 K. sayılı kararı ile davacının yüke tasarruf etme yetkisi bulunan davalıdan talimat almamakla birlikte CMR Konvansiyonu’nun 14 ve 16 ncı maddeleri uyarınca yükü boşaltma yetkisi bulunduğu kabul edilerek davacının hangi dönem için ne miktarda talepte bulunabileceği konusunda bir değerlendirme yapılması gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
E. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile makul bekleme süresinin 180 gün, bu süredeki garaj bedelinin de 7.200,00 TL olacağının tespit edildiği, davalının borca itirazının haksız olmadığı ve alacağın hesaplanmasının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Ankara 32. İcra Müdürlüğünün 2010/1918 E. sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 7.200,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; teslim aldığı malzemeyi koruma yükümlülüğü bulunduğunu, bozma ilamında makul süreden söz edilmediğini, davalının uyarıldığını, ancak cevap vermediğini, malzemeleri halen sakladığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı ile arasında anlaşma olmadığını, taşıyıcıların ortaklaşa sorumluluğunun bulunduğunu, gümrük işlerini yerine getirdiğini, Mersin’e getirilmesine dair talimatı bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmemesi nedeniyle davacı taşıyıcının yükü muhafaza için ödemek zorunda kaldığı garaj kira bedelinin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. CMR Konvansiyonu’nun 11 inci maddesinin birinci fıkrası.
2. CMR Konvansiyonu’nun 12 nci maddesinin birinci fıkrası.
3. CMR Konvansiyonu’nun 14 üncü maddesinin birinci fıkrası.
4. CMR Konvansiyonu’nun 16 ncı maddesinin birinci fıkrası.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı peşin harçların istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
12.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.