YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1115
KARAR NO : 2023/4356
KARAR TARİHİ : 11.07.2023
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2056 Esas, 2021/1194 Karar
HÜKÜM : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İskenderun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/1293 E., 2019/433 K.
Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2000 yılından bu yana yiyecek ve içecek hizmetlerini “Katık Döner” adı altında yürüttüğünü, markayı kullanan ilk kişi olduğunu, davalının müvekkilin eski ortağı olduğunu, ortaklıktan ayrılan davalının, önce kardeşi … adına marka başvurusu yaptığını akabinde markayı kendi üzerine aldığını, davalının kardeşi …’ın hiçbir zaman dava konusu marka ile ilgili faaliyette bulunmadığını, Katık Döner’in kurucusunun müvekkili olduğunu, marka sisteminin tam anlamıyla henüz bilinmediği bir dönemde uyuşmazlık konusu markayı kardeşi üzerine tescil ettirmek için 2011/118784 numaralı “ÇOBAN Katık Döner SİNCE 1988 AĞIZ TADINIZ” ibareli başvuruyu yaptığını, müvekkilinin aynı markayı “ÇOBAN” ibaresi olmadan kullandığını, bu sebeple davalının sahip olduğu bir markanın haklarından bahsetmenin mümkün olmadığını, müvekkilinin “Katık Döner” ibaresini davalıdan çok önce hem marka hem de ticari unvan olarak kullandığını belirterek, davalının 2011/118784 numaralı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkilinin eski ortak olduklarını, ortaklığa konu iş kolunun atari oyun salonu işletmeciliği olduğunu, ortaklığın sona ermesinden sonra müvekkilinin “Çoban Katık Döner” markası ile cafe döner restoran işletmeciliğine devam ettiğini, bu sektörde markasını tescil ettirmek için girişimlerde bulunduğunu, müvekkilinin kardeşi …’ın markayı kendi adına tescil ettirdikten sonra müvekkiline devrettiğini, “Katık Döner” markasının kullanıma dayalı gerçek ve şeklen hak sahipliğinin müvekkiline ait olduğunu, davacının “Katık Döner” adının kullandığından müşterilerden gelen şikâyet ve sorular üzerine haberdar olduklarını, Adana 7. Noterliğinin 05.02.2014 tarihli ihtarnamesi ile davacının haksız kullanımının sonlanması için uyarıda bulunduğunu, marka hakkına tecavüzün önlenmesi, kaldırılması, maddi ve manevi tazminat talepli dava açtığını, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli 2011/118784 başvuru numaralı markasının “çoban katık döner” olduğunu, müvekkilinin markasındaki iştigal alanı olan “Döner” ve “since 1988 ağız tadınız” şeklindeki sloganın davalının sahip olduğu markasını diğer tüm markalardan ayırt edici nitelikte olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna dayanılarak davacının 2001 tarihinden bu yana “katık döner’ adı altında restoran – cafe işletmeciliği yaptığının vergi dairesi kayıtları ve vergi kanunları gereği düzenlenmiş bulunan evrak ile sabit olduğu, davacının “katık döner” ibaresini/işaretini birden çok ilde ve şubede kullandığı, davalı adına tescilli “çoban katık döner” markası ile davacının kullandığı işaretin aynı mal ve hizmetler ile ilgili olduğu, dava konusu markanın, davalı tarafından davacının ticari işletme olarak kullandığı “katık döner” ibaresinin başına “çoban” ibaresi eklenerek üretilmiş olduğu, davacının, “Katık Döner” işaretini davalıdan daha önceki bir tarihten bu yana kullanmakta olduğu gözönüne alındığında, öncelikli hak sahibi olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının kullanmakta olduğu 2011/118784 tescil numaralı “ÇOBAN KATIK DÖNER” markasının hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllardan bu yana birçok ilde cafe restaurant ve döner satışı sektöründe faaliyet gösteren alanında en saygın firmalardan biri olduğunu, müvekkilinin “Katık Döner” markasını uzun yıllar kullanarak meşhur ve maruf hale getirdiğini, TPMK nezdinde 30.12.2011 tarihinde 2011/118784 başvuru numarası ile marka olarak tescil ettirdiğini, davacının 2000 yılından bu yana “Katık Döner” markasını kullandığı şeklindeki beyanının gerçek dışı olduğunu, hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunun da eksik ve hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların ortak oldukları dönemde 2000’li yıllarda “Katık Döner” markasını birlikte kullandıkları, marka üzerindeki öncelik hakkının, o markayı yaratan, kullanan ve piyasada bilinir hale getiren kişiye ait olduğu, davacının, davalının kullanımından önce kullandığını iddia ettiği “Katık Döner” markasının kendisi tarafından oluşturulduğuna, yerelden daha geniş coğrafyada, ciddi ve sürekli olarak kullandığına, bu kullanımla markaya ayırt edici nitelik kazandırdığına dair dosyada delil bulunmadığı, tarafların ortak oldukları döneme ilişkin bir kısım fatura ve vergi dairesi tutanaklarında “Katık Döner” ibaresinin yer almasının, markanın davacı tarafından oluşturularak, tanınır hale getirildiğini ispatlayamayacağı, davacıya ait markanın esas unsurunun “Katık”, davalıya ait markanın esas unsurunun ise “Çoban Katık” olduğu, katık kelimesinin sıfat olup, yiyecek adını nitelediği, bu ibarenin tanımlayıcı ibare olup, karşılaştırmada geri planda kalması gerektiği, buna göre taraflara ait markalar arasında karışıklık yaratacak şekilde benzerlik bulunmadığı, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (556 sayılı KHK) 42 nci maddesinde belirtilen hükümsüzlük nedenlerinin gerçekleşmediği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince aldırılan raporun aksine bir rapor olmaksızın veya yeni bir rapor aldırılmaksızın genel ve soyut ifadelerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğu, tarafların daha önceden birlikte ticari işletme ortaklığı yaptıklarını, müvekkilinin 2001 tarihinden bu yana “katık döner” adı altında restoran-cafe işletmeciliği yaptığının vergi dairesi kayıtları ve vergi kanunları gereği düzenlenmiş bulunan evrak ile sabit olduğunu, müvekkilinin “katık döner” ibaresini/işaretini birden çok ilde ve şubede kullandığının teyit edilmesine rağmen Bölge Adliye Mahkemesince usul ve yasaya aykırı olarak red kararı verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalının kullanmış olduğu markanın tescilinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı KHK’nın 42 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.