YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1439
KARAR NO : 2023/1273
KARAR TARİHİ : 02.03.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
HÜKÜM : Kabul
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkili …’un dava dışı Emek Gıda Ltd. Şti.’nde işe girmek istemesi üzerine adı geçen şirket tarafından kendisinden kefilli teminat senedi talep edildiğini, keşidecisi …, lehtarı Emek Gıda Ltd. Şti., avalisti davacı … olan bonoyu sadece kimlik bilgilerini doldurarak ve imza atarak verdiklerini, …’un lehtar şirketteki işinden ayrılması üzerine ihtarname çekerek senedin iadesini istediğini, senedin teminat senedi olduğunun bilincinde olan lehtar şirketin senedi arasında organik bağ bulunan davalı şirkete ciro ettiğini, davalı şirketin bono ile icra takibi başlattığını, ancak senedin boş olarak ve teminat için verilmesi sebebiyle borçlu olmadıklarını ileri sürerek, takibe konu bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; bononun lehtar şirketle aralarındaki ticari ilişki sebebiyle müvekkiline ciro edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 18.02.2020 tarih, 2018/250 E. ve 2020/93 K. sayılı kararı ile davacının senedin teminat senedi olduğu yönündeki iddiasını ispata yarar yazılı delil ibraz edemediği, davalı şirket yetkilisinin davacı tarafından teklif edilen yemini eda ettiği, senedin teminat senedi olduğu yönündeki definin nispi defi niteliğinde olduğu, iyi niyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği, davalı cirantanın kötü niyetli olduğu ispat edilemediği gibi, davalıdan keşideci ile lehtar arasındaki ilişkiyi bilmesinin de beklenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 07.06.2021 tarih, 2020/6253 E. ve 2021/4783 K. sayılı kararıyla lehtar şirketin yetkilisinin davacı yanca delil olarak dayanılan ceza soruşturması kapsamında verdiği ifadesinde, şirket bünyesinde plasiyer olarak çalıştırılan işçilerden işe girişleri sırasında teminat senedi aldıklarını, davacı …’tan da bu kapsamda teminat senedi aldıklarını ikrar ettiği, lehtar ve davalı şirket yetkilileri arasında akrabalık bağı bulunduğu, bononun teminat senedi olduğunun ve lehtar ve ciranta arasında davacı yanın iddia ettiği şekilde organik bağ bulunduğunun ispatlandığı, hamilin bile bile davacı zararına hareketle senedi iktisap ettiğinin tanıkla ispatlanabileceği belirtilerek eksik inceleme ve icapsız yere teklif üzerine eda edilen yemine dayalı olarak davanın reddinin doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 30.11.2021 tarih, 2021/492 E. ve 2021/700 K. sayılı kararı ile dava dışı Emek Temizlik şirketinin davacılardan …’un işe girişi sırasında teminat senedi aldığı, daha sonra bu senedi teminat senedi olduğunu bilen davalı şirket yetkilisine ciro ile devrettiği, takip konusu bononun vade ve tanzim tarihinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi üzerine Kocaeli 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/386 E. 2016/69 K. sayılı ilamı ile takibin iptaline karar verildiği, davalının tahrifatlı senedi devraldığı, davalının senedin teminat senedi olduğunu ve bu şekilde takibe konu edilemeyeceğini bildiğinin kabulünün gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacıların Kocaeli 2. İcra Müdürlüğünün 2015/6973 E. sayılı dosyası ile takibe konu edilen 21.07.2014 düzenleme tarihli 21.10.2014 vade tarihli 22.000,00 TL bedelli senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, 22.000,00 TL’nin %20’si oranında hesap edilecek kötü niyet tazminatının davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; teminat senedi olmadığını, yemin ettiğini, senedin aralarındaki ticari ilişkiye istinaden ciro edildiğini, akrabalık ve ticari ilişki dışında Emek Temizlik şirketi ile arasında bağ olmadığını, ticari defter ve cari hesap kayıtları incelendiğinde ticari ilişki bulunduğunun anlaşılacağını, senetteki rakamın düzeltildiği belirtilmiş ise de bu hususun senedin geçerliliğini etkilemediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bononun teminat senedi olup olmadığı, bono nedeniyle borcun bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72 inci maddesi
2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 687 nci maddesi
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
02.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.