YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1499
KARAR NO : 2023/1590
KARAR TARİHİ : 15.03.2023
MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/383 Esas, 2019/595 Karar
HÜKÜM : Ret
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun (YİDK) 2014/T-360 sayılı kararının iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket tarafından 07.06.2013 tarihinde başvurusu yapılan 2013/04489-1 sıra nolu kek ve 2 ile 3 sıra nolu ambalaj tasarımlarına, müvekkiline ait 2012/04598 sayılı tasarım ile aynılık derecesinde benzer olduğu, tasarımın yenilik niteliğini taşımadığı gerekçeleriyle müvekkili tarafından yapılan itirazın, diğer davalı TPMK’nın 14.05.2014 tarihli 2014/T-360 sayılı YİDK kararıyla reddedildiğini, oysa dava konusu 2013/04489-1, 2 ve 3 numaralı tasarımların, müvekkilinin tasarımının taklidi olduğunu ve iptalinin gerektiğini ileri sürerek YİDKnın anılan kararının iptaline, diğer davalı tasarımlarının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde; kurum kararının yerinde olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.Davalı şirket vekili vekili cevap dilekçesinde, davacı tasarımları ile müvekkili tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde farklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 30.12.2016 tarih ve 2014/374 E., 2016/581 K., sayılı kararıyla; dava konusu 2013/04489-1 sıra nolu kek tasarımının davacı tasarımı karşısında, sadece üst süsleme elemanında farklılaştığı, bu farklılığın da küçük ayrıntıda olup, 1 numaralı tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı sonucunu değiştirmeyeceği, 2013/04489-2 ve 3 sıra nolu tasarımların ise ambalaj tasarımı olup, her ne kadar ortasında davacı tasarımı ile benzer bulunan 2013/04489-1 numaralı kek tasarımını içerse de bir bütün olarak ele alındığında, davacı tasarımı karşısında ambalaj zemini, desen ve grafik öğeler, ambalaj üzerindeki özgün yazım stili gibi bir çok farklı unsur içermesi karşısında, yeni ve ayırt edici olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, YİDKnın 2014-T-360 nolu kararının kısmen iptali ile davalıya ait 2013/04489 nolu tasarımın 1 nolu istemlerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 06.06.2018 tarih ve 2018/19 E., 2018/664 K. sayılı kararıyla; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 02.10.2019 tarih ve 2018/4863 E., 2019/6084 K. sayılı kararıyla, kararın usul ve kanuna uygun olduğu kanısına varıldığından davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde olmadığına, davalı kurum itirazları bakımından ise, davacı tarafın TPMK nezdindeki itiraza dayanak önceki tarihli 2012/4598 sayılı endüstriyel tasarımı mesnet alınarak davalı tarafa ait 2013/4489-1 sayılı tasarım ile ilgili YİDK kararının kısmen iptali ile tasarımın hükümsüzlüğüne karar verildiği, ancak “kubbe” şeklinin anonim bir şekil unsuru olması nedeniyle kurabiyeler yönünden herhangi bir ayırt ediciliği bulunmadığı gibi incelik-kalınlık, uzunluk-kısalık gibi ölçütlerin de tasarımın ayırt ediciliğine bir etkisi bulunmadığı, ayrıca kesilmiş kurabiye içinde görünen kısmın nihai kullanım (piyasaya sunma) sırasında görünecek kısımlardan olmaması nedeniyle koruma kapsamının belirlenmesinde bir etkisi bulunmadığı, davacı tasarımının tek ayırt edici unsurunun kurabiye üstündeki süsleme olduğu, davacı tasarımında üst süslemenin “yıldız” şekli olduğu, davalı tasarımında ise “kalp” şeklinin bulunduğu, bu şekillerin birbirlerinden tamamen farklı görünümü haiz olması nedeniyle davalı tarafa ait 2013/4489–1 sayılı endüstriyel tasarımın da yeni ve ayırt edici olduğunun kabulü gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmediğine işaret edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu tasarımların birçok unsurunun teknik bir zorunluluk bulunnmamakla birlikte piyasada sıklıkla kullanılmakta olduğu, kubbe (yarım küre) şeklindeki ana gövdenin ve üst süsleme elemanının da bu alandaki ürünlerde kullanılmakta olduğu, ancak, “kubbe” şeklinin anonim bir şekil unsuru olması nedeniyle kurabiyeler yönünden herhangi bir ayırt ediciliği bulunmadığı gibi incelik-kalınlık, uzunluk-kısalık gibi ölçütlerin de tasarımın ayırt ediciliğine bir etkisi bulunmadığı, ayrıca kesilmiş kurabiye içinde görünen kısmın nihai kullanım (piyasaya sunma) sırasında görünecek kısımlardan olmaması nedeniyle koruma kapsamının belirlenmesinde bir etkisi bulunmadığı, davacı tasarımının tek ayırt edici unsurunun kurabiye üstündeki süsleme olduğu, davacı tasarımında üst süslemenin “yıldız” şekli olduğu, davalı tasarımında ise “kalp” şeklinin bulunduğu, bu şekillerin birbirlerinden tamamen farklı görünümü haiz olması nedeniyle mevcut deliller karşısında davalı tarafa ait 2013/4489–1 sayılı endüstriyel tasarımının da yeni ve ayırt edici olduğu, usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02.10.2019 tarih ve 2018/4863 E., 2019/6084 K. bozma ilamında belirtilen ve uyulan gerekçelerle TPMK YİDKnın 2014/T-360 sayılı kararının iptali talebine, davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin yoğun emek ve yüksek ekonomik yatırımlarının hiçe sayıldığını, davalı başvurusunun kötü niyetli olduğunu, davalı başvurusunun yenilik ve ayırt edici olmadığını, sufle kek ürününün klasikten farklı olduğunu, kekin üstüne küçük ve şekilli çikolata parçası yerleştirmesinin bir fikir olarak değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, endüstriyel tasarım başvurusuna yapılan itirazın reddine dair YİDK kararının iptali ve tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun geçici 1 inci maddesi
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.