YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/1943
KARAR NO : 2023/5797
KARAR TARİHİ : 12.10.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/180 E. 2018/239 K.
Taraflar arasındaki faydalı modelin devri aksi halde hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin alimünyum profil doğrama ve aksesuarlarının üretim ve pazarlanması alanında dünyanın pek çok ülkesinde ALUMIL adı ile kurulmuş olan merkezi Yunanistan’da bulunan şirketlerin doğrudan ya da dolaylı ortağı, ilk ana şirketin kurucu ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğunu, Alumıl grubun Türkiye’de başka bir şirket kurduğunu, müvekkili tarafından tasarımları bizzat yapılan alimünyum profil doğrama ve aksesuarların Türkiye’de satış ve pazarlamasının bu şirket vasıtasıyla yapıldığını, davalı şirketin 2005-2015 yılları arasında ALUMIL grubun İzmir ve çevresi Ege Bölgesi pazarında satıcılığını üstlendiğini, müvekkiline ait şirketten yüksek volumda mal alarak Türkiye pazarında bunların satış ve pazarlamasını yaptığını, davalıyla ilişkilerin iki yıl önce sona erdiğini, üretim faaliyetinde bulunan davalı şirketin müvekkili tarafından tasarlanan ve ortağı olduğu firmaları aracılığıyla Türkiye pazarına da hali hazırda satış yapmakta olduğu faydalı model/patent konusu birden fazla ürünü taklit etmek suretiyle ürettiğini, bunları ürün kataloğuna ekleyerek kendi markası ile satış ve pazarlama yaptığını, tasarımı ve dolayısıyla buluş hakkı müvekkiline ait olan “Kapı ve Pencere Sürme Sistemleri İçin 90 Köşe Bağlantı Takozu” adlı ürünü 24.04.2016 tarihinde 2016/05483 no ile faydalı model olarak tescil başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin dava konusu faydalı modeli müvekkilinin 2008 yılında Yunanistan’da korumaya alındığını, dolayısıyla yeni olmadığını belirterek yaptığı itirazlara rağmen tescilin gerçekleştiğini, davalının kötü niyetle hareket ettiğini ileri sürere, dava konusu faydalı modelin mülga 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (551 sayılı KHK) 165 inci maddesinin göndermesiyle 13 üncü maddesi uyarınca dava tarihi itibariyle diğer hak ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkile devredilmesine, terditli olarak da faydalı modelin yenilik getirmediği için hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin faydalı model başvurusuna yaptığı itirazın Türkpatent tarafından reddildiğini, davacının talebinin çelişki içerdiğini, müvekkilinin Türkiye’de tescilli faydalı modeline konu buluş yeni ve sanaiye uygulanılabilir olduğunu, davacının ürünü ile farklılıklar bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalıya ait LR 2100 ve LR 3100 adlı katalogların 30.03.2014 basım tarihini kapsadığı, bu kataloglarda faydalı model açıklandığı, faydalı modelin yenilik vasfını taşımadığı, hükümsüzlük şartları gerçekleştiğinden terditli talep edilen belgenin davacı adına devrine karar verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı adına tescili 2016/05483 nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne, sicilden terkin edilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişilerin kök ve ek raporlarındaki hatalı değerlendirmeler giderilmediği için mahkemenin yenilik vasfına ilişkin araştırması eksik kaldığını, 551 sayılı KHK’nın 12 ve 13 üncü maddesi uyarınca hakkı gasbedilen buluş sahibine genel hükümsüzlük isteminin yanı sıra özel bir seçimlik hak tanındığını, gasp nedeniyle faydalı modelin müvekkiline devredilmesinin öncelikli talepleri olduğunu, hatalı değerlendirme ile bu taleplerinin reddedildiğini, yenilik vasfına ilişkin hatalı değerlendirmenin giderilmesi için ek rapor veya yeni bir bilirkişi raporu alınması gerektiğini istinaf nedeni olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu faydalı model davacının dayandığı GR20080100265, DE3402174 ve DE19613156 sayılı dokümanlar itibariyle, hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelin istemlerinde yer alan iki vida deliği ve iki paralel derz unsurları nedeniyle yeni olup, davalı şirketin faydalı model belgesinin olması ya da olmaması, söz konusu faydalı model konusu buluşun davalıya ait olduğu, koruma altında olduğu gerçeğini değiştirmediğini, davacı katalogları, davalı şirkete ait web sitesinden indirdiğini ileri sürdüğünü, ancak web sitesinin alan adını ve indirdiğini iddia ettiği tarihi dahi bildirmediğini, delil olarak sunulan kataloglar üzerinde 30 Mart 2014 tarihi bulunmakta ise de, bu tarih kataloğun oluşturulduğu tarih olup, kamuya sunma tarihi olarak kabul edilemeyeceğini, müvekkile ait www. beymetal.com.tr internet sitesinin www.archive.org sitesi üzerinden geçmişine ulaşıldığında, 8 Eylül 2016 tarihinde, başvuru tarihinden sonra web sitesinin yapım aşamasında olduğunun, bu tarihten sonra oluşturulan yeni menü’de “Kataloglar” sekmesinin bulunduğunun ve LR2100, LR3100 katalogların bu tarihten sonra siteye konulduğunun görüldüğünü, sitenin 01.03.2014 tarihinden dava tarihine kadar www.archive.org tarafından kaydedilen görüntülerine ilişkin çıktılar incelendiğinde faydalı modelin başvuru tarihi olan 27.04.2016 tarihinden önce söz konusu katalogların yer almadığının anlaşıldığını, bilirkişi ek raporunda yer verilen google üzerinde yapılan aramaya dair görüntülerin içeriklerine bakıldığında imalat detaylarına ilişkin bir bilgi veya resim bulunmadığı gibi, hükümsüzlüğü talep edilen buluşun ana istemlerinde yer alan ve yenilik kazandıran derz, oturma yüzeyi ve vidalardan söz edilmediğini, bilirkişi heyeti yalnızca google sonuçlarına göre değerlendirme yaptığından ve sayfa içeriklerinde katalogların ve özellikle imalat detaylarına ilişkin bilgi yer almadığını tespit etmediklerinden hatalı sonuçlara vardıklarını, bilirkişilerin Acar Metal ve Elit Alüminyum firmalarının ilgili sayfalarının içeriğini dahi incelemediklerini, bu sayfalar incelenmiş olsaydı yenilik kazandıran derz, oturma yüzeyi ve vidalardan söz edilmediğinin tespit edileceğini, yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmamasının doğru olmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmadığı, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmadığı, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, faydalı modelin devri, terditli olarak hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.