YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/453
KARAR NO : 2023/1754
KARAR TARİHİ : 22.03.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
HÜKÜM : Usulden ret
Taraflar arasındaki dispeççi raporunun tasdiki davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketi tarafından işletilen M/V Amiral Akdeniz Gemisi’nin üzerindeki yükle beraber Kos Adası yakınlarında iki kez karaya oturduğunu, gemiye kurtarma hizmeti verildiğini ve müşterek avarya ilan edildiğini, taşıma sözleşmesinde müşterek avaryanın York–Anvers 1994 Kuralları ve İngiliz hukukuna göre çözümleneceği kararlaştırıldığından gemi işletmecisi tarafından …’ın dispeççi olarak atandığını ve dispeç raporu düzenlendiğini ileri sürerek, dispeç raporunun tasdikine karar verilmesini talep etmiştir.
II. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
1.Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.01.2010 tarihli kararıyla, talebin hasımlı olarak yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekilince temyizi üzerine Dairemizin 31.10.2011 tarih, 2010/2739 E. ve 2011/14665 K. sayılı kararıyla ilgililere tebligat yapılıp itirazları olup olmadığını sorulması gerektiği, bunun davanın hasımsız açılmasına bir istisna teşkil etmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş, mahkemenin 16.08.2012 tarih, 2012/50 E. ve 2012/244 sayılı kararı ile Hakim ve Savcılar Kurulu’nun görev düzenlemesi uyarınca dosyanın İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
2.Mahkemece 05.02.2015 tarih, 2014/395 E. ve 2015/82 K. sayılı kararı ile talepte bulunanın gemi donatanı olmadığı bu nedenle aktif dava ehliyeti bulunmadığı, gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Birinci Bozma Kararı
Dairemizin 26.11.2018 tarih, 2016/12975 E. ve 2018/7349 K. sayılı kararıyla işleten adına davayı açan Avukat … ‘e ve Avukat …’e gemi donatanı Amiral Shipping Co. Ltd. tarafından da vekâlet verildiği ve adı geçen vekillerin duruşmada ve dilekçelerinde davanın donatan adına açılıp davayı donatan adına takip ettiklerini ifade ettiklerini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 124 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceğinin düzenlendiği, mahkemece, davayı donatan adına takip ettiklerini bildiren donatan vekillerinin bu beyanlarının 6100 sayılı Kanun’un 124 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bulunup bulunmadığı değerlendirilerek ulaşılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece 12.11.2020 tarih, 2019/35 E. ve 2020/547 K. sayılı kararı ile 6100 sayılı Kanun’un 124 üncü maddesinin üçüncü fıkrası gereğince taraf değişikliği talebinin ancak davanın donatan adına takip edilmesi halinde mümkün olacağı, fakat yargılama aşamasında davacı tarafın gemi donatanı adına hareket ettiğini gösterir bir belge ibraz edilmediği, aktif taraf sıfatının 6100 sayılı Kanun’un 114 üncü maddesine göre sağlanamadığı, davacının aktif sıfat ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Akdeniz Denizcilik Gemisi donatanı Amiral Shippıng and Tradıng Co. Ltd. nin tek başkanı ye yetkili temsilcisinin müvekkili … olduğunu, …’nın tek temsilci olarak her türlü kararı almaya yetkili olduğunu, Amiral Shippıng and Tradıng Co. Ltd.’nin tek hissedarı ve sahibi olduğunu, Amiral Shipping and Tradıng Co. Ltd.’ nin 04.01.2010 tarihinde şirket merkezinde yapılan toplantısında …’nın yetkilendirildiğini, donatan şirketin kuruluş merkezinin Marshall olduğunu, şirkette ortak olduğunu iddia edenlerin şirkette paylarının kalmadığını, … ve …’in müteaddit defalar hata yaparak gemi sahibinin sürekli zarar etmesine yol açtığını, …’nın, … ve …’i görevlerinden azlederek şirket sermayesindeki paylarını kendi payına aktardığını dolayısıyla …’nın şirketin 100 adet hissesinin tek sahibi olduğunu, donatan sıfatı ile müvekkili …’nın dava ehliyetine sahip yetkili yegane kişi olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı vekillerinin donatana vekaleten davayı takip yetkisinin bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun 114 üncü ve 124 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
Dava, dispeç raporunun tasdiki istemine ilişkin olup, mahkemece davacı Akdeniz Denizcilik ve Tic. Ltd. Şti.’nin gemi işleteni olduğu, davacı vekili davayı donatan adına takip ettiğini beyan etmişse de davacı vekilinin donatan adına davayı takip ettiğini gösterir herhangi bir belge sunmadığı, davacının taraf sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı taraf Akdeniz Denizcilik Gemisi donatanı Amiral Shipping and Tradıng Co. Ltd.’nin yetkili temsilcisinin … olduğunu belirtilerek …’nın yetkili temsilci olduğunu gösterir noter onaylı şirket temsil yetkisini gösteren belge ile aynı zamanda Marshall Adaları yetkili makamlarınca verilmiş …’nın donatan şirketin tek yetkilisi olduğunu gösterir “müdürler ve hissedarlar belgesi” isimli bir takım belgeler dosyaya sunmuştur. Söz konusu belgeler incelendiğinde …’nın Donatan Amiral Shipping and Tradıng Co. Ltd.’nin tüm hisselerinin tek sahibi ve yetkilisi olduğu görülmekle davayı takip etme sıfatının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca, donatan Amiral Shipping and Tradıng Co. Ltd.’ nin davacı olduğu başka bir dava nedeniyle verilen kararın temyiz incelemesini yapan Dairemizin 24.11.2014 tarih, 2014/7885 E. ve 2014/18230 K. sayılı kararında …’nın donatan ilgilisi olarak kabul edildiği de gözetildiğinde, davacı vekili Avukat … ‘in donatan adına davayı takip yetkisinin bulunduğu kabul edilerek davanın esası hakkında inceleme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, mahkemece davanın aktif ehliyet yokluğundan karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
22.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.