YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/5427
KARAR NO : 2023/7345
KARAR TARİHİ : 13.12.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/1774 Esas, 2022/576 Karar
DAVACI-BİRLEŞEN DAVADA
DAVALI-BİRLEŞEN DAVADA
DAVA TARİHİ :
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2018/171 E., 2019/467 K.
BİRLEŞEN DAVA : Ankara Ticaret Mahkemesinin 2018/183 E. sayılı dosyası
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulü, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davalı/birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı/birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 12.12.2023 günü hazır bulunan davacı-birleşen davada davalı vekili Av. … ile davalı-birleşen davada davacı vekili Av. … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında yapılan görüşmeler neticesinde peristaltik pompa ürününün alımı konusunda anlaştıklarını, 15.02.2016 tarihli proforma faturaya istinaden 02.03.2016 tarihinde davalının hesabına 90.000,00 TL avans gönderdiğini, ancak siparişe konu malların 10 haftalık teslim süresi içinde müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkili tarafından davalıya ihtarname ile davalıya ödenen 90.000,00TL tutarındaki avansın iadesinin talep edildiğini, davalı tarafın ihtara cevabında ürünün … hazır hale getirildiğinin ve müvekkil tarafından bakiye tutar ödenmediği gerekçesiyle söz konusu bedelin iadesinin yapılmayacağı ve kalan tutarın ödenmesinin talep edildiğini, proforma faturada ödemenin %40’nın siparişte, kalan kısmının da teslimatta yapılacağının açıkça belirtildiğini, malın … hazır hale getirilmesinin teslimi anlamına gelmeyeceğini ileri sürerek 90.000,00 TL tutarındaki avans ödemesinin ödeme gününden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile arasındaki ticari ilişkiye konu ürünleri … hazır olduğunu davalıya bildirdiğini ancak davalının bakiye %60 ödemeyi yapmadığını, ilk ödemenin faturaya çevrilmesini, bakiye için ödeme iradesini gösterir proforma fatura istediğini, ancak davalının ürünü teslim almadığı gibi bakiye ödemeyi de yapmadığını, sonrasında ürünün süresinde teslim edilmemesi nedeniyle ödenen 90.000,00 TL ‘nin iadesini istediğini, ürünlerin 10 haftadan önce … hazır hale getirildiğini, bakiyenin ödenmesi şartının yerine getirilmemesi nedeniyle teslimatın yapılmadığını, davalının bu tarihe kadar siparişi iptal etmediğini ileri sürerek bakiye bedel için 29.141,29 GBP’nin avans faiz oranında hesaplanacak faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Asıl davada davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sözleşmede belirtilen sürede ürünleri … hazır hale getirildiği ve durumun davacıya bildirildiğini, davacının bakiye bedeli ödememesi nedeniyle ürünün teslim edilemediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında ve zamanaşımı definde bulunduğunu, peşinat ödemesinin yapıldığını, karşı taraf ürünleri teslim etseydi zaten bakiye tutarın da ödeneceğini, davalının … yanaşmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında taşınır satışı sözleşmesi olduğu, sözleşmede bedelin %40’ının siparişte, bakiyesinin de teslim ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmede bedelin %40’ı 90.000,00 TL avansın ödendiği fakat malların teslim edilmediğinin … olduğu, sipariş formunda teslim tarihinin açıkça belirlendiği, ifa yerine ilişkin taraflar arasında açık bir düzenleme olmadığı, parça borçlarında ifa yeri sözleşmenin kurulduğu sırada malın bulunduğu yer olduğu, malları teslim borcu altındaki davalının malları teslim etmediği ve satıcının temerrüdü … olduğundan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 212 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre asıl dava davacısının devir isteminden vazgeçerek avans olarak ödedediği bedeli iadesini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, davacı yanın bedelin iadesi talebine ilişkin ihtarın davalıya 11.09.2017 tarihinde yapılmış olması ihtarda verilen süre dikkate alınarak temerüdün 15.09.2017 tarihinde gerçekleştiği, tarafların tacir olduğu, bu tarihten itibaren avans faizi işletilmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı/birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözleşmeye konu ürünü ithal ettiğini ve karşı tarafa bildirdiğini, peşinat ödemesini yapan davacının bakiye bedeli ödemediğini, ödeme güçlüğü içinde olduğunu, kalan bakiye için proforma fatura düzenlenmesini istediğini, yapılan görüşmelerden sonra ise faturaların iptal edildiğini, davacı tarafça sözleşmenin feshedildiğini, davacının ürünün ithal edildiğini bildiğini, temerrüde düşen davacının sözleşmeyi feshederek peşin ödediği tutarı istemeye hakkı olmadığını, ürünün … hazır olduğunu bildiği halde ödeme yapmadan ürünü almak istemesi sebebiyle teslimin gerçekleşmediğini, müvekkilinin öncelikle ithal ettiği ürün bedelini talep etme hakkı olduğunu, verilen kararın yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı/satıcı tarafından davacı/alıcıya satıma konu malların usulü dairesinde önerildiğini ispat edememiş olup, bu durumda davacı yanın ileri sürdüğü satıcının temerrüdü halinin gerçekleştiğinin kabulü gerekmekte olup davacı yan ödemiş olduğu bağlanma parasının tahsilini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davalı/birleşen davada davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı/birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, satım sözleşmesinde edimlerin sırasına, davalı tarafından … hazır olduğunun bildirilip bildirilmediği ve davacı tarafça ödenen peşinatın iadesi isteminde haklı olup olmadığına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 … maddeleri. 6098 sayılı Kanun’un 89, 106, 107, 177 ve 122 nci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 23 üncü maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 … maddesinde yer … sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı/birleşen davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 … maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin asıl davada davalı-birleşen davada davacıdan alınarak asıl davada davacı-birleşen davada davalıya verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.