YARGITAY KARARI
DAİRE : 11. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/6085
KARAR NO : 2023/163
KARAR TARİHİ : 11.01.2023
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki asıl ve birleşen tespit ve alacak davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak asıl ve birleşen davanın davalıları Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş., …, Yimpaş Holding A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.01.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Avukat … dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA:
1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; Yimpaş Grubu yöneticilerinin 1990’lı yıllardan itibaren yatırılan paranın her istendiği an geri ödeneceği ve karşılığında yüksek faiz verileceği garantileri ile binlerce kişiden para topladığını, müvekkilinden de 26.07.1999 tarihinde 62.000,00 DM, 28.07.1999 tarihinde 20.000,00 DM tahsil edildiğini, “… Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi” ibareli iki adet belge düzenlendiğini, bu belgelerin kim tarafından düzenlendiğinin dahi bilinmediğini, paranın tahsil edilmesi esnasında şirket temsilcisinin paranın her istenilen an geri alınabileceğini ve yüksek oranda faiz verileceğini garanti ettiğini, müvekkilinin parasını geri almak istediğinde şirket yetkililerinin yine paranın faizi ile birlikte geri ödeneceğine dair güvence verip ileri tarihler gösterilerek sürekli oyaladıklarını, bilahare ödeme talebinin reddedildiğini, para toplama faaliyetinin mevduat kabulü niteliği taşıdığını, ancak banka ve özel finans kurumlarınca mevduat kabul edilebileceğini, davalıların mevzuata aykırı aracılık ve izinsiz halka arz faaliyetinde bulunduklarını, hukuken müvekkilinin şirket ortağı yapılamayacağını, şirket defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını, bu hususta da yöneticiler için verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğini ileri sürerek müvekkilinin davalı şirketle kurulmuş geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespitini, yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğünü, 82.000,00 DM (41.925,93 euro) karşılığı 75.467 TL’nin en yüksek ticari faizi ile birlikte iadesini talep etmiştir.
2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; Yimpaş Grubu yöneticilerinin 1990’lı yıllardan itibaren yatırılan paranın her istendiği an geri ödeneceği ve karşılığında yüksek faiz verileceği garantileri ile binlerce kişiden para topladığını, müvekkilinden de 22.08.2000 tarihinde 50.000,00 DM para tahsil edilip üzerinde “… Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi” ibareli belge verildiğini, ardından müvekkilinden bu kez 7.063,00 DM tahsil edildiğini, “… Hisse Senedi Devir ve Kabul Beyannamesi” ibareli belge verildiğini, paranın tahsil edilmesi esnasında şirket temsilcisinin paranın her istenilen an geri alınabileceğini ve yüksek oranda faiz verileceğini garanti ettiğini, müvekkilinin parasını geri almak istediğinde şirket yetkililerinin yine paranın faizi ile birlikte geri ödeneceğine dair güvence verip ileri tarihler gösterilerek sürekli oyaladıklarını, bilahare ödeme talebinin reddedildiğini, para toplama faaliyetinin mevduat kabulü niteliği taşıdığını, ancak banka ve özel finans kurumlarınca mevduat kabul edilebileceğini, davalıların mevzuata aykırı aracılık ve izinsiz halka arz faaliyetinde bulunduklarını, hukuken müvekkilinin şirket ortağı yapılamayacağını, … Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi” ibareli belgede hisse devreden görünen Yimpaş A.Ş. unvanlı bir şirketin bulunmadığını, parasını istediği an yüksek faizle geri alabileceği düşüncesiyle para yatıran müvekkilinin ortak olma iradesinin bulunmadığını, müvekkiline hisse senetlerinin teslim edilmediğini, şirket defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını, bu hususta da yöneticiler için verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğini ileri sürerek müvekkilinin davalı şirketlerle kurulmuş geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespitini, yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğünü, 29.175,84 euro karşılığı 49.703,96 TL’nin en yüksek ticari faizi ile birlikte iadesini talep etmiştir.
II. CEVAP:
1.Davalılar vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davacının Yimpaş Holding A.Ş.’nin 115, Yimpaş Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. Tic. A.Ş.’nin 820 pay ile ortağı olduğunu, diğer davalı şirkette bir ortaklığının bulunmadığını, kimseye kâr taahhüt edilmediğini, iradeyi bozan sebeplere dayanılarak açılan davaların engelin kalktığı andan itibaren derhal ve en geç işlem tarihinden itibaren bir yıl içinde açılması gerektiğini, zamanaşımının gerçekleştiğini, anonim şirket ortaklarının koydukları sermayeyi geri isteyemeyeceklerini, şirketlerin de kendi hisselerinin temellük sonucunu doğuracak işlemleri yapamayacaklarını, müvekkili …’a karşı açılan davanın husumetten reddinin gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalılar vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; davacının Yimpaş Holding A.Ş.’nin 115, Yimpaş Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. Tic. A.Ş.’nin 820 pay ile ortağı olduğunu, kimseye kâr taahhüt edilmediğini, iradeyi bozan sebeplere dayanılarak açılan davaların engelin kalktığı andan itibaren derhal ve en geç işlem tarihinden itibaren bir yıl içinde açılması gerektiğini, zamanaşımının gerçekleştiğini, anonim şirket ortaklarının koydukları sermayeyi geri isteyemeyeceklerini, şirketlerin de kendi hisselerinin temellük sonucunu doğuracak işlemleri yapamayacaklarını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemenin 03.03.2016 tarih, 2015/712 E. ve 2016/253 K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacıyla davalı şirketlerden Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. Tic. A.Ş. arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine, bu nedenle 55.399,10 TL’nin davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. Tic. A.Ş. ile Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile …’dan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 17.870,60 TL’nin tüm davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. Tic. A.Ş., Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile …’dan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı …Ş. yönünden açılan davanın ispatlanamadığından reddine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, birleşen dosyada davacıyla davalı şirketlerden Yimpaş Holding A.Ş. arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine, bu nedenle 44.676,70 TL’nin davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bu dava dosyasına konu olan davacının Şeref Aybey’den devren hisse aldığına ilişkin hisse senedi devir ve kabul beyannamesi adlı belge yönünden yapılan istemin ispat olunamadığından reddine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 09.01.2018 tarih, 2016/6928 E. ve 2018/97 K. sayılı ilamı ile davacı vekilinin asıl davaya ilişkin temyiz isteminin mahkemece reddedilen kısmın davacı yönünden kesin olması nedeniyle miktardan reddine karar verilmiş, davacıyla Şeref Aybey adlı kişi arasında yapılan hisse devir kabul sözleşmesi adlı belge yönünden yapılan bedel isteminin reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, usuli müktesep hakka riayet edilmediği, kesinleşen yönlerden yeniden karar verilmesinin yerinde görülmediği gerekçeleriyle mahkeme kararı bozulmuştur.
C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında sahih bir ortaklık ilişkisinin kurulmadığı, davalı şirketin ve yetkililerin, primli pay senedi çıkarma yetkisi olmaksızın, nominal değerin üzerindeki bedel üzerinden “hisse senedi talep formu” ve “hisse devir kabul sözleşmesi” adlı belgeler ile yüksek kâr ve istenildiği zaman para iadesi vaadi ile şeklen ortak görünen gerçek kişilerin iradesini fesada uğratma yönündeki haksız eylemlerinden ötürü, davacının vaki zararından ötürü haksız fiil hükümleri çerçevesinde davalının sorumlu olduğu, zamanaşımı definin kabul görmediği, 7194 sayılı Kanunla 3332 sayılı Kanuna eklenen geçici 4 üncü maddede belirtilen “pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olmuş sayılan ve payları borsada işlem gören anonim ortaklıklar” ibaresi dikkate alındığında davalı şirketlerin pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan halka açık ortaklık statüsünde olduğu, ancak söz konusu şirketlerin paylarının borsada işlem görmediği, davalı şirketlerin anılan Kanun kapsamına girmediği gerekçesiyle asıl davada davanın kısmen kabulüne, davacıyla davalı şirketlerden Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. Tic. A.Ş. arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine, bu nedenle 55.399,10 TL’nin davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. Tic. A.Ş. ile …’dan dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 17.870,60 TL’nin davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. Tic. A.Ş. ve …’dan dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı …Ş. yönünden açılan davanın ispatlanamadığından reddine, davalılardan Yimpaş Gıda Sanayi A.Ş. yönünden daha önceden verilen husumetten ret kararının kesinleştiği görülmekle, adı geçen davalı yönünden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, birleşen davanın kabulüne, davacıyla davalı şirketlerden Yimpaş Holding A.Ş. arasında geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığının tespitine, 29.175,84 euro (57.063,00 DM) karşılığı 49.703,96 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş., …, Yimpaş Holding A.Ş. vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen davada davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş., …, Yimpaş Holding A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketlerin pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan anonim ortaklık olduğunun Sermaye Piyasası Kurulu kayıtları ile ortada olduğunu, hiçbir şirketin borsada işlem görme zorunluluğunun bulunmadığını, “ve payları borsada işlem gören” ibaresinin eşitliği ortadan kaldırdığını, ibarenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, mahkemenin mantığının zamanaşımı kurumunu işlevsiz hale getirdiğini, davacının müvekkili şirketin ortağı olduğunu, haksız fiil şartlarının gerçekleşmediğini, müvekkiller hakkında dolandırıcılık ya da nitelikli dolandırıcılık suçlarından kesinleşen bir mahkeme kararının bulunmadığını, müvekkili …’ın sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasında geçerli ortaklık ilişkisi kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın iadesi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 41, 55 ve 60 ıncı maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6762 sayılı Kanun) 321 ve 336 ncı maddeleri
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve Dairemizin 09.01.2018 tarih, 2016/6928 E. ve 2018/97 K. sayılı ilamının davacı lehine usuli müktesep hak doğurmuş olmasına göre asıl ve birleşen davada davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş., …, Yimpaş Holding A.Ş. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Asıl ve birleşen davada davalılar Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. ve Tic. A.Ş., …, Yimpaş Holding A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Takdir edilen 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin asıl ve birleşen davada temyiz eden davalılardan alınarak asıl ve birleşen davada davacıya verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
11.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.